You are currently browsing the tag archive for the ‘φυλακές’ tag.
Δελτίο τύπου
Σε παιχνίδι σκληρού πόκερ με μάρκες ανθρώπινες ψυχές μετέτρεψε η τρικομματική κυβέρνηση το νομοσχέδιο για την προσωρινή αποσυμφόρηση των φυλακών, που κατέληξε ρύθμιση για την αποσυμφόρηση των δικαστηρίων. Και είμαστε πλέον σίγουροι ότι στο ίδιο παιχνίδι της μικροπολιτικής θα παιχτεί τις επόμενες μέρες και ο κώδικας για τα ναρκωτικά.
Ποιος να φανταζόταν ότι ένα νομοσχέδιο, που αφορά την αποφυλάκιση το πολύ 800 κρατουμένων, θα κλυδώνιζε την κυβέρνηση του μαύρου μετώπου, η οποία σε πλήρη σύμπνοια και ελαφρά τη καρδία ψηφίζει μνημόνια και νέα μέτρα, που βυθίζουν την κοινωνία στην εξαθλίωση. Νέα Δημοκρατία και ΛΑΟΣ φαίνονται αποφασισμένοι στις πλάτες των κρατουμένων και των τοξικοεξαρτημένων να σντισταθμίσουν την επικοινωνιακή τους χασούρα, ενώ το ΠΑΣΟΚ προσπαθεί στα ερείπιά του να βρει τους τελευταίους ψηφοφόρους. Κανείς δεν ενδιαφέρεται για τους ανθρώπους που ζουν πίσω από τα κάγκελα, για τις οικογένειες που έχουν διαλυθεί. Μάλιστα ο «ευαίσθητος» υπουργός Δικαιοσύνης κ. Παπαϊωάννου αποκάλυψε επιτέλους τα πραγματικά κίνητρα στήριξης του νομοσχεδίου λέγοντας: «Και για μένα είναι θέμα αρχής να μη βγει κανείς. Όταν, όμως, η Πολιτεία δεν έχει δυνατότητα να κτίσει νέες φυλακές, θα πρέπει να έχει όσους φυλακισμένους αντέχει το σύστημα».
Το σύστημά σας, όμως, κύριοι της κυβέρνησης έχει ήδη καταρρεύσει. Οι κρατούμενοι, οι συγγενείς, οι αλληλέγγυοι ξεπεράσαμε τα όριά μας. Σας επιστρέφουμε τα ψίχουλα «φιλανθρωπίας» που πετάτε σαν ξεροκόμματο και σας δηλώνουμε ότι την ελευθερία και τα δικαιώματά μας δεν θα μας τα τσαλαπατήσετε, θα τα πάρουμε μόνοι μας.
Αυστηρή δημόσια δήλωση της Επιτροπής για την Πρόληψη των Βασανιστηρίων κατά της Ελλάδας
Την Τρίτη, η Επιτροπή για την Πρόληψη των Βασανιστηρίων (CPT) του Συμβουλίου της Ευρώπης προέβη σε δημόσια δήλωση κατά της Ελλάδος για τις συνθήκες κράτησης των παράτυπων μεταναστών και τον σωφρονιστικό τομέα. Πρόκειται για το ύστατο «όπλο» της Επιτροπής, χρήση του οποίου έχει κάνει μόνο για την Τουρκία (1992 και 1996) και τη Ρωσία (για την Τσετσενία 2001, 2003, και 2007). Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »
* 8η μέρα αποχής συσσιτίου για τους κρατούμενους οροθετικούς
* Από χθες ξεκίνησαν αποχή και οι κρατούμενοι με χρόνιες παθήσεις
* Απεργία πείνας, ύστερα από 2 βδομάδες αποχή συσσιτίου, ξεκινούν 200 κρατούμενοι από τις φυλακές Τρικάλων
* Απεργία πείνας από τις 15 Ιουλίου ξεκίνησε ο Ν. Μαζιώτης για να του επιτραπεί να δει το νεογέννητο παιδί του. 60 αλληλέγγυοι κρατούμενοι ξεκίνησαν χθες αποχή συσσιτίου
* Συνεχίζονται οι βασανισμοί στον Σίμο Σεϊσίδη. Καθυστερεί η Αντιτρομοκρατική την τοποθέτηση πρόσθετου μέλους
Για την αποθήκη ψυχών, το κατ’ ευφημισμό «Νοσοκομείο Κρατουμένων Κορυδαλλού – Άγιος Παύλος» μίλησαν σήμερα, σε συνέντευξη Τύπου, που διοργάνωσε η Πρωτοβουλία για τα Δικαιώματα των Κρατουμένων, πρώην κρατούμενοι – ασθενείς καθώς και δικηγόροι και γιατροί.
Τις απαράδεκτες συνθήκες κράτησης στην πτέρυγα των οροθετικών -που βρίσκονται για 8η μέρα σε αποχή συσσιτίου- περιέγραψε ο πρώην κρατούμενος και οροθετικός, Άκης. «Οι οροθετικοί κρατούμαστε στο 2ο όροφο σε μία ειδική πτέρυγα με 5 κελιά δίκλινα, στα οποία συχνά στοιβάζονται μέχρι και 6 κρατούμενοι. Το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζουμε είναι οι ελλείψεις φαρμάκων. Συνήθως τα φάρμακα αρκούν για 15 μέρες το μήνα. Τις υπόλοιπες μέρες είμαστε χωρίς θεραπεία με αποτέλεσμα να αδυνατεί ο οργανισμός μας. Από το 2004 δημιουργήθηκε ειδικό προαύλιο για τους οροθετικούς, το οποίο ποτέ δεν λειτούργησε ελλείψει προσωπικού. Έτσι προαυλιζόμαστε για μία ώρα το πρωί και άλλη μία το απόγευμα. Η καλύτερη λύση που θα μπορούσε να δοθεί είναι να μεταφερόμασταν στον Ελεώνα, όπου οι συνθήκες είναι πολύ καλύτερες και θα βοηθήσουν και την κατάσταση της υγείας μας».
Ο Παναγιώτης Γεωργιάδης, μέλος της Πρωτοβουλίας, που κρατήθηκε επίσης στο Νοσοκομείο του Κορυδαλλού, ανέλυσε τις ελλείψεις του νοσοκομείου, αφού πρώτα ενημέρωσε ότι από χθες ξεκίνησαν αποχή συσσιτίου και οι κρατούμενοι ασθενείς με χρόνιες παθήσεις. «Το νοσοκομείο αποτελείται από 10 θαλάμους 6μ. επί 6μ., όπου κρατούνται 12-14 ασθενείς. Κάθε θάλαμος έχει δύο κομοδίνα, ενώ δεν υπάρχουν καρέκλες, ούτε σεντόνια, σαπούνια, χαρτί υγείας. Δεν γίνεται καμία διάκριση ασθενών -πέρα των οροθετικών-, έτσι στον ίδιο θάλαμο κρατούνται φυματικοί, νεφροπαθείς, καρκινοπαθείς, ακρωτηριασμένοι. Σε κάθε θάλαμο αντιστοιχεί ένα καρότσι ώστε να μπορούν να πάνε τουαλέτα οι ακρωτηριασμένοι, ενώ σε κάθε ακτίνα αντιστοιχούν δύο τουαλέτες και ένα μπάνιο. Οι νοσηλευτές και οι γιατροί δεν εξετάζουν τους κρατούμενους στα κρεβάτια τους, αλλά τους υποχρεώνουν να πάνε εκείνοι στο ιατρείο. Φανταστείτε πώς θα φτάσει μέχρι το ιατρείο κάποιος χωρίς πόδια και χωρίς καρότσι; Ή πώς θα φτάσει κάποιος κατάκοιτος χωρίς φορείο να τον μεταφέρει;».
Μία από τις μεγαλύτερες «αδικίες» που υπόκεινται οι κρατούμενοι με χρόνιες παθήσεις είναι ότι υποχρεώνονται να εκτίουν την ποινή τους αθροιστικά αφού δεν δύνανται να εργαστούν, άρα δεν ευεργετούνται από τα μεροκάματα, ώστε να αποφυλακιστούν πιο γρήγορα. Αποτέλεσμα αυτού είναι πολλοί να πεθαίνουν μέσα στη φυλακή. «Πρόκειται για ευθανασία» παρατήρησε ο γιατρός, διευθυντής στο ενδοκρινολογικό τμήμα του Κρατικού Νοσοκομείου Νίκαιας, Γιάννης Προκόβας, ο οποίος πρόσθεσε: «Αισθάνομαι ντροπή και ανατριχίλα που συμπολίτες μας ασθενείς, που βρίσκονται μάλιστα υπό την προστασία του κράτους, διαβιούν σε συνθήκες που θυμίζουν καταστάσεις Σπιναλόγκας του 19ου αιώνα ή, ακόμα χειρότερα, στρατόπεδα συγκέντρωσης του Β Παγκοσμίου Πολέμου. Οι ελλείψεις σε υλικοτεχνικό εξοπλισμό, σε υποδομές και σε εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό αποτελούν καταπάτηση των υποχρεώσεων, κατακτήσεων, δικαιωμάτων που έχουν υπογράψει τα ευρωπαϊκά κράτη. Μένω πάντα έκπληκτος από την περιγραφή των όρων διαβίωσης συμπολιτών μας που νοσηλεύονται σε ειδικές συνθήκες. Το μεγαλύτερο έγκλημα είναι η υπερσυνταγογράφηση, το «χαπάκωμα», που αποτελεί το χαλί κάτω από το οποίο κρύβονται οι ουσιαστικές ανάγκες των ασθενών και επιβάλλεται η καταστολή στη λογική της γενίκευσης της σιωπής».
«Το μεγαλύτερο βασανιστήριο για τους κρατούμενους στο Νοσοκομείο είναι το καλοκαίρι. Δεν υπάρχει χειρότερη στιγμή από τα πυρωμένα μπετά του Ιουλίου και του Αυγούστου. Στο Νοσοκομείο και το Ψυχιατρείο δεν υπάρχει ούτε ένας ανεμιστήρας. Το καλοκαίρι οι κρατούμενοι ασθενείς, οι οποίοι λόγω των χαπιών αισθάνονται ακόμα χειρότερα τη ζέστη, κάθονται ανάσκελα και προσπαθούν να φανταστούν τη δροσιά. Δεν είναι τυχαίο που οι περισσότερες αυτοκτονίες σημειώνονται αυτούς τους μήνες», πρόσθεσε ο δικηγόρος, πρώην κρατούμενος Χρήστος Νικολιτσόπουλος.
Συγκεκριμένα στις συνθήκες κράτησης του Σίμου Σεϊσίδη αναφέρθηκε ο δικηγόρος του, Κώστας Παπαδάκης: «Στη περίπτωση του Σίμου Σεϊσίδη έχει επιβληθεί τυπικά μία στοιχειώδης αντιμετώπιση της αναπηρίας του. Αλληλέγγυοι στο Σ. Σεϊσίδη συγκέντρωσαν χρήματα ώστε να τοποθετηθεί πρόσθετο μέλος στο ακρωτηριασμένο πόδι του. Ωστόσο, προκύπτουν συνέχεια εμπόδια στα ραντεβού του, τα οποία πρέπει να πραγματοποιούνται στα γραφεία της εταιρείας, επειδή η Αντιτρομοκρατική δεν μπορεί να στείλει φρουρούς». Πάντως είναι γενικό το πρόβλημα των αναπήρων κρατουμένων, οι οποίοι δεν χαίρουν κανενός ευεργετήματος, ούτε του ευεργετικού υπολογισμού μεροκάματων αλλά ούτε και κάποιου νόμου που θα προβλέπει αποφυλάκιση όσων πληρούν κάποιο ποσοστό αναπηρίας. «Ο νόμος 110Α του Ποινικού Κώδικα που τροποποιήθηκε το 2008, ύστερα από την απεργία πείνας των κρατουμένων, προβλέπει να επιτρέπεται η αποφυλάκιση των τετραπληγικών, για παράδειγμα, αλλά όχι των αναπήρων. Όλοι καταλαβαίνουμε γιατί. Εάν υπήρχε μία τέτοια πρόβλεψη τότε θα αποφυλακιζόταν ο Σάββας Ξηρός».
«Από τις 15 Ιουλίου ξεκίνησε απεργία πείνας ο Νίκος Μαζιώτης», ενημέρωσαν αλληλέγγυοι στους προφυλακισμένους για συμμετοχή στον Επαναστατικό Αγώνα, «με αίτημα να του επιτραπεί να επισκεφτεί τη σύντροφό του και το νεογέννητο παιδί του στις 25 Ιουλίου, καθώς και να επισκέπτεται ο ίδιος την οικογένειά του στη φυλακή και όχι το αντίθετο -όπως προβλέπεται από το νόμο- καθώς θα είναι δύσκολη η μετακίνησή τους. Συμπαραστεκόμενοι στα αιτήματα της Π. Ρούπα και του Ν. Μαζιώτη, 60 κρατούμενοι απέχουν από το συσσίτιο από χθες».
Από σήμερα απεργία πείνας στις φυλακές Τρικάλων
Σήμερα, Τρίτη 20 Ιουλίου, πάνω από 200 κρατούμενοι των φυλακών Τρικάλων αρχίζουν απεργία πείνας, ύστερα από 2 βδομάδες αποχής συσσιτίου. Μέλη της Πρωτοβουλίας για τα Δικαιώματα των Κρατουμένων ενημέρωσαν ότι «κατεβαίνουν σε απεργία πείνας με τρία καίρια για τη συγκεκριμένη φυλακή αιτήματα: Να εγκρίνονται οι αιτήσεις για άδεια, οι οποίες σε ποσοστό 97% απορρίπτονται. Να εγκρίνονται οι υφ’ όρων απολύσεις και να απομακρυνθεί ο κοινωνικός λειτουργός από τη φυλακή, ο οποίος, ενώ ο θεσμικός του ρόλος είναι να υπερασπίζεται τους κρατούμενους, έχει «περάσει στο αντίπαλο στρατόπεδο», αυτό της καταστολής.
__._,_.___
(από δελτίο τύπου που λάβαμε)
Η καταδίκη για μία εγκληματική πράξη συνεπάγεται την ποινή που η Δικαιοσύνη κρίνει κατάλληλη. Μια ποινή με αρχή και τέλος. Όμως, οι διαρκείς διακρίσεις κατά πρώην κρατουμένων αποτελούν de facto ισόβια ποινή. Στην πράξη οι διακρίσεις γίνονται βαρύτερες όταν αφορούν ανηλίκους, την πιο ευάλωτη κατηγορία κρατουμένων. «Τα παιδιά κρατούμενοι δεν έχουν προσδοκίες. Δεν περιμένουν να γυρίσουν σε μια κοινωνία όπου πραγματικά θα έχουν θέση και ελπίδα» (Γ. Μόσχος, Συνήγορος του Παιδιού). Πολλοί παράγοντες συντελούν στην αποτυχία επανένταξης: έλλειψη επιμελητών ανηλίκων, μη εφαρμογή ορισμένων αναμορφωτικών μέτρων (ελάχιστες οι αποφάσεις για παροχή κοινωφελούς εργασίας), υπερβολική καταφυγή στη «λύση» της φυλάκισης. Όμως «η σύλληψη, κράτηση ή φυλάκιση ενός παιδιού πρέπει να είναι σύμφωνη με το νόμο, να μην αποτελεί παρά ένα έσχατο μέτρο και να είναι της μικρότερης δυνατής χρονικής διάρκειας» (Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού). Άλλωστε, η νεανική συμπεριφορά που αποκλίνει από κοινωνικούς κανόνες και αξίες συνιστά συχνά μέρος της διαδικασίας ωρίμανσης. Η συμπεριφορά αυτή τείνει, στις πλείστες περιπτώσεις, να εξαλείφεται χωρίς καμία εξωτερική παρέμβαση με τη μετάβαση στην ώριμη ενηλικότητα.
Το βεβαρημένο ποινικό μητρώο είναι από τους κυριότερους παράγοντες διαρκούς αποκλεισμού. Εργαζόμενοι σε καταστήματα κράτησης ανηλίκων δυσκολεύονται να πείσουν τα παιδιά να ενταχθούν στην εκπαίδευση: η φοίτηση φαντάζει άσκοπη αφού δε θα μπορούν να εργαστούν (εξ αιτίας, μεταξύ άλλων, του ποινικού τους μητρώου). Μεταξύ 1993-2000 οι τέσσερις στους πέντε πρώην κρατούμενους ανηλίκους οδηγήθηκαν κάποια στιγμή πάλι στις φυλακές. Ένας στους τέσσερις πιθανολόγησε τη διάπραξη νέων εγκλημάτων εφόσον βιώσει ματαίωση των προσπαθειών για κοινωνική επανένταξη. Και διεθνώς όμως αποδεικνύεται η άμεση σχέση μεταξύ βεβαρημένου ποινικού μητρώου και μη πρόσβασης στην αγορά εργασίας, η οποία συνήθως οδηγεί στην υποτροπή. Έρευνες στην Αυστραλία έδειξαν ότι είναι λιγότερο πιθανό να βρουν δουλειά πρώην κρατούμενοι παρά άτομα με χρόνιες ασθένειες, αναπηρίες ή επικοινωνιακές δυσκολίες. Στη Μεγάλη Βρετανία το 60% των πρώην κρατουμένων μένουν άνεργοι λόγω ποινικού μητρώου, μολονότι η εργασία μπορεί να μειώσει την υποτροπή έως 50%.
Με βάση τα παραπάνω, η Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου προτείνει να αναμορφωθεί πλήρως το ποινικό μητρώο ανηλίκων στην κατεύθυνση του μέγιστου περιορισμού της χρήσης του. Οι μεγάλες προθεσμίες (5 ή 8 έτη) για την καταστροφή δελτίων ποινικού μητρώου που αφορούν εγκλεισμό ανηλίκου και η πληθώρα αρχών και προσώπων που έχουν πρόσβαση στο ποινικό μητρώο ευνοούν το στιγματισμό και δυσχεραίνουν την κοινωνική επανένταξη. Ανάλογες ρυθμίσεις προτείνονται και για τους νεαρούς ενηλίκους, τους οποίους ο νομοθέτης δε θεωρεί πλήρως ώριμους. Μια νέα ρύθμιση για το ποινικό μητρώο δεν πρέπει βέβαια να βλάπτει τη δημόσια ασφάλεια. Η πολιτεία μπορεί να ορίσει με εξαιρετική φειδώ και προσοχή συγκεκριμένα σοβαρά αδικήματα που θα καταχωρίζονται στο ποινικό μητρώο γενικής χρήσης.
Συχνά οι προτάσεις φορέων προστασίας των δικαιωμάτων του ανθρώπου θεωρείται πως παραβλέπουν την κοινωνική πραγματικότητα, κινούμενες στη σφαίρα του ιδεατού. Ενίοτε δικαιολογημένη η μομφή, συχνότερα όχι. Πάντως, στην περίπτωση συγκεκριμένων, τεκμηριωμένων και εφικτών προτάσεων με ευεργετικά αποτελέσματα, όπως η συγκεκριμένη, θα πρέπει να είναι εξίσου τεκμηριωμένη η ενδεχόμενη μη υιοθέτησή τους από την πολιτεία.
Δημοσιεύτηκε στα ΝΕΑ
Έληξε, ομαλά και συντεταγμένα όπως ξεκίνησε, η διαμαρτυρία των κρατουμένων. Η μαζική κινητοποίηση στις φυλακές δεν μπορεί εντούτοις να ιδωθεί παρά μόνο σε συνδυασμό με την εκκωφαντική σιωπή των περισσότερων ΜΜΕ. Επρόκειτο για μια συνειδητή υποβάθμιση της μεγαλύτερης διαμαρτυρίας κρατουμένων των τελευταίων ετών. Η υποβάθμιση αυτή υπερβαίνει τα επιμέρους στοιχεία της ίδιας της διαμαρτυρίας, τα αιτήματα των κρατουμένων, τις συνθήκες κράτησης, τα μέτρα που ανακοινώθηκαν, τον χειρισμό της υπόθεσης από το Υπουργείο Δικαιοσύνης. Έχουμε να κάνουμε πρωτίστως με μια κραυγαλέα απόπειρα χειραγώγησης της κοινής γνώμης. Τα τηλεοπτικά κανάλια αποσιώπησαν το θέμα. Πολλές εφημερίδες το υποβάθμισαν. Παραγνώρισαν δεκαοκτώ ημέρες αποχής από το συσσίτιο με συμμετοχή χιλιάδων κρατουμένων σε μεγάλο αριθμό φυλακών. Προσπέρασαν την διαρκή υποβολή προτάσεων, τις παρεμβάσεις πολιτειακών και πολιτικών παραγόντων, τα δελτία τύπου, τις πορείες, τις εκδηλώσεις διαμαρτυρίας. Καμιά αίσθηση έκτακτης ανάγκης, επείγοντος χαρακτήρα. Η συνήθης εμπορία πόνου και απόγνωσης δε βρήκε λίγα λεπτά τηλεοπτικού χρόνου για τους εντός των τειχών. Ακόμα και τα παιδιά, το «απόλυτο τηλεοπτικό προϊόν», στη συγκεκριμένη περίπτωση έμειναν στα αζήτητα: ούτε λέξη για τις φυλακές ανηλίκων.
Επί δεκαοκτώ ημέρες πολλά ΜΜΕ εκτόνωναν την πίεση και έδιναν χρόνο στην πολιτεία αφαιρώντας τον από τους κρατουμένους. Αναπαρήγαν κατά λέξη τις επίσημες ανακοινώσεις του υπουργείου χωρίς να αναζητήσουν τον λόγο της άλλης πλευράς. Η είδηση περιοριζόταν συνήθως στα αναγγελλόμενα μέτρα και ακολουθούσε η μόνιμη επωδός: «ωστόσο οι κρατούμενοι συνεχίζουν τις κινητοποιήσεις». Ένα «ωστόσο» που εξόριζε τους κρατουμένους στο χώρο της ανεξήγητης αχαριστίας απέναντι στη μεγαλοθυμία της πολιτείας. Το μήνυμα που εξέπεμπαν προς τις φυλακές όσοι διαχειρίζονται τη ροή πληροφόρησης ήταν σαφές: όσο η διαμαρτυρία σας μένει συντεταγμένη και χωρίς βία, θα εισπράττετε τη λελογισμένη συμπάθειά μας σε λίγες γραμμές. Με ένα «ωστόσο» πάντα να καραδοκεί στο τέλος.
Οι υπέρ των δικαιωμάτων αγώνες σημαδεύουν όχι μόνον όσους συμμετέχουν αλλά και το συλλογικό μας σώμα. Αυτός είναι άλλωστε ο μακροπρόθεσμος παιδαγωγικός τους χαρακτήρας. Η μη αποτύπωσή τους στη μνήμη μας, η αναντιστοιχία μεταξύ της δράσης που «παράγεται» και αυτής που «καταναλώνεται», συνιστά απώλεια για ολόκληρη την κοινωνία. Όταν μάλιστα έρχεται ως αποτέλεσμα της παρέμβασης του Τύπου που από διαμεσολαβητής γίνεται φίλτρο, τότε έχουμε μια συνειδητή λαθροχειρία. Τα ΜΜΕ ως παραμορφωτικός φακός και σιγαστήρας που μείωσε την ένταση των έγκλειστων κραυγών δεν έβλαψαν μόνο τους διαμαρτυρόμενους κρατουμένους αλλά όλους μας.
Δημοσιεύτηκε στα ΝΕΑ
Η σημερινή συγκέντρωση για το Πολυτεχνείο θα έπρεπε να γίνεται έξω από τις φυλακές. Το δημοκρατικό αίτημα του χτες κινδυνεύει να μοιάζει μουσειακό αν δε μπολιάζεται από την καυτή πραγματικότητα του σήμερα. Γι’ αυτό και η διαμαρτυρία των κρατουμένων μάς θυμίζει πού στέκεται ο πήχης για μια πραγματική δημοκρατία. Οι κρατούμενοι επιμένουν, σε πείσμα της μιντιακής σιωπής που επί δυο εβδομάδες κάλυψε τη διαμαρτυρία τους. Πολλά από όσα διεκδικούν τα υποδεικνύουν εδώ και χρόνια εθνικοί και διεθνείς φορείς προστασίας των δικαιωμάτων. Η αντίδραση της πολιτείας και τα μέτρα που ανακοινώθηκαν, στη σωστή κατεύθυνση αλλά άτολμα, δείχνουν πως υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης. Δείχνουν δηλαδή ότι η πολιτεία μπορούσε πολλά να είχε κάνει νωρίτερα αλλά δεν τα έκανε.
Δυο παρατηρήσεις εντούτοις είναι αναγκαίες. Πρώτον, η αποσυμφόρηση των φυλακών είναι αναγκαία προϋπόθεση για τη βελτίωση των συνθηκών κράτησης αλλά δεν ταυτίζεται με τη λύση του προβλήματος. Η καλύτερη φυλακή περνάει βέβαια μέσα από τη λιγότερη φυλακή. Προσοχή όμως. Η αποσυμφόρηση έχει όρια, δεν μπορεί να αγγίξει τον πυρήνα της σκληρής παραβατικότητας, όσων δηλαδή έχουν καταδικαστεί για σοβαρά αδικήματα. Είναι εύκολο, σε συνθήκες έντασης όπως οι σημερινές, να πολωθούμε μπροστά σε ένα παραμορφωτικό δίπολο δαιμονοποίησης ή εξιδανίκευσης του πληθυσμού των φυλακών. Έχει λοιπόν θεμελιακή αξία και ως τέτοια πρέπει να προβάλλεται χωρίς εκπτώσεις μια βασική αρχή: οι συνθήκες κράτησης πρέπει σε κάθε περίπτωση να ανταποκρίνονται σε συγκεκριμένα πρότυπα. Οι συνθήκες αυτές δεν επιτρέπεται να σχετικοποιούνται συναρτώμενες με τον αριθμό των κρατουμένων ή τη βαρύτητα των αδικημάτων τους. Δεύτερον, η λύση στο πρόβλημα των φυλακών βρίσκεται σε μεγάλο βαθμό έξω από τις φυλακές. Βρίσκεται εκεί που κατοικούν πληθυσμοί ευεπίφοροι στην παραβατικότητα. Συνδέεται άμεσα με τη διεύρυνση των κοινωνικών ανισοτήτων και την απόγνωση των μεταναστευτικών ρευμάτων, αφού σε μεγάλο βαθμό τα παράγωγά τους «ξεβράζονται στα κελιά».
Οι κρατούμενοι με τη διαμαρτυρία τους επιχειρούν να εισβάλουν στο πεδίο που ορίζεται από τη σκληρή λογική πολιτικού κόστους και οφέλους. Μη διαθέτοντας στοιχειώδη δυνατότητα αποτύπωσης στο εκλογικό παιχνίδι, κατάφεραν εντούτοις (όσο μπορούμε να αντιληφθούμε οι εκτός των τειχών) με σοβαρότητα, συντονισμό και περιφρούρηση της διαμαρτυρίας τους να φέρουν το ζήτημα στο επίκεντρο. Και μόνο για τούτο αξίζουν την προσοχή όλων.
Υστερόγραφο (καθόλου αυτονόητο και αυστηρά προσωπικό): Οι δυο θλιβεροί εναπομείναντες έγκλειστοι, γηραιοί πρωταίτιοι της χούντας, δεν απειλούν τη δημοκρατία. Ο εγκλεισμός τους, 33 χρόνια μετά τη δίκη, 35 μετά το Πολυτεχνείο και 41 μετά το πραξικόπημα, έχει από καιρό απολέσει το συμβολικό του νόημα. Πολλοί αντιτείνουν: μα παραμένουν αμετανόητοι. Ε και;
Δημοσιεύτηκε στα ΝΕΑ
Την προηγούμενη εβδομάδα υιοθετήθηκε από τη Διάσκεψη των Εθνικών Θεσμών Προστασίας των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου η Διακήρυξη του Ναϊρόμπι. Η Διακήρυξη αναφέρεται σε θέματα απονομής δικαιοσύνης και συνδέεται με τα 60 χρόνια της Οικουμενικής Διακήρυξης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, μια επέτειο αφιερωμένη στην αξιοπρέπεια των κρατουμένων. Η διακήρυξη τονίζει κατ΄ αρχήν την πρωταρχική ευθύνη του κράτους να διασφαλίζει ότι η απονομή δικαιοσύνης είναι πλήρως συμβατή με τις εθνικές και διεθνείς υποχρεώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Στη συνέχεια, εξειδικεύει σε επιμέρους ζητήματα που αφορούν την πρόσβαση στη Δικαιοσύνη, την επιβολή ποινών, τους χώρους κράτησης.
Πολλοί θα θεωρήσουν, ίσως δικαιολογημένα, πως πρόκειται για άλλο ένα διακηρυκτικό κείμενο χωρίς πραγματικό αντίκρισμα. Η συγκυρία όμως επιτρέπει μια άλλη θεώρηση. Και η συγκυρία, σε ό,τι μας αφορά, σχετίζεται αναπότρεπτα με την εκρηκτική κατάσταση στις ελληνικές φυλακές. Την ώρα που διαβάζονται αυτές οι γραμμές εκδηλώνεται διαμαρτυρία των κρατουμένων στις περισσότερες φυλακές με αποχή από το συσσίτιο που προγραμματίζεται να εξελιχθεί σε απεργία πείνας. Ιδιαίτερα λοιπόν τώρα είναι απόλυτη ανάγκη να συνειδητοποιηθεί το πλήρες αδιέξοδο της ασκούμενης σωφρονιστικής πολιτικής: οι φυλακές μας παρουσιάζουν πληρότητα 168% και ο ένας στους τρεις ανθρώπους που συνωστίζονται εκεί είναι υπόδικος!
Κανείς δε δικαιούται να δηλώνει έκπληκτος μπροστά στην κατάσταση αυτή. Μήνες μόλις έχουν περάσει από την τελευταία έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Πρόληψη των Βασανιστηρίων, η οποία επεσήμανε με έμφαση τη συνεχιζόμενη αδυναμία των ελληνικών αρχών να αντιμετωπίσουν δομικά ελλείμματα φυλακών, αστυνομικών κρατητηρίων και χώρων κράτησης αλλοδαπών και διαπίστωσε την αναποτελεσματική αντιμετώπιση καταγγελιών κακομεταχείρισης. Τόνισε ακόμα τον ασφυκτικό υπερπληθυσμό, την ανεπάρκεια προγραμμάτων δραστηριοτήτων των κρατουμένων, την κακή κατάσταση της παροχής ιατρικής και υγειονομικής φροντίδας, την έλλειψη προσωπικού φύλαξης και εκπαίδευσης που αυτό λαμβάνει. Η Επιτροπή ζήτησε επίσης διευκρινίσεις σχετικά με την μελλοντική χρήση μονάδων απομόνωσης και το καθεστώς επιβολής πειθαρχικών κυρώσεων σε κρατούμενους, παραπέμποντας στους αναθεωρημένους Ευρωπαϊκούς Σωφρονιστικούς Κανόνες. Λίγοι μόλις μήνες έχουν περάσει και από την διατύπωση αναλυτικών προτάσεων εκ μέρους της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΕΔΑ) προς το Υπουργείο Δικαιοσύνης σχετικά με τα δικαιώματα των κρατουμένων και τις συνθήκες κράτησης στις ελληνικές φυλακές. Δυστυχώς, η ΕΕΔΑ, το θεσμικό συμβουλευτικό όργανο της πολιτείας για ζητήματα δικαιωμάτων, δεν έλαβε ποτέ απάντηση σε αυτές τις προτάσεις και δεν της δόθηκε η ευκαιρία να τις συζητήσει με την ηγεσία του Υπουργείου.
Οι προτάσεις των εθνικών και διεθνών οργάνων ευλόγως συμπίπτουν με πολλά από τα αιτήματα των κρατουμένων και αποτελούν άξονα για τη χάραξη και εφαρμογή μιας άλλης σωφρονιστικής πολιτικής. Σε κάθε άλλη περίπτωση, στο γνωστό δίλημμα «Ή στραβός είν’ ο γιαλός ή στραβά αρμενίζουμε» η πολιτεία θα εξακολουθεί εθελοτυφλώντας να δίνει τη λάθος απάντηση.
Δημοσιεύτηκε στα ΝΕΑ
«Η φυλακή αποτελεί μια ιστορία αίματος και πόνου. (…) Εκεί θα ζουν αναγκαστικά, όσο χρειάζεται, οι ‘κακοί’, οι ‘άλλοι’, για να μπορούν να ζουν ήσυχα ‘οι καλοί’, ‘εμείς’». Ι. Μανωλεδάκης.
Κόπασε η εξέγερση στις φυλακές της Κέρκυρας χωρίς αυτό να προμηνύει γενικότερη ύφεση. Τα αδιέξοδα του σωφρονιστικού συστήματος είναι χρόνια και συναρθρώνονται με την κυρίαρχη αντίληψη περί «σωφρονισμού» που βλέπει την εγκληματικότητα ως παθολογία συγκεκριμένων ατόμων ή ομάδων. Σκοπός αυτής της αντίληψης να εξουδετερωθούν οι «άτακτοι» μέσω του εγκλεισμού τους σε ένα αθέατο άβατο. Κατά συνέπεια, οι εξευτελιστικές συνθήκες διαβίωσης των κρατουμένων αντιμετωπίζονται ως αναγκαίο κακό. Τα δικαιώματα απαξιώνονται και διαμορφώνονται οι συνθήκες για την άνθηση ενός φοβικού εγωισμού των έξω απέναντι στους μέσα. Έτσι οικοδομείται μία ευρεία συναίνεση στις πολιτικές ενίσχυσης της καταστολής και το αίτημα μείωσης του πληθυσμού των φυλακών ακούγεται «εξωτικό». Παρ’ όλα αυτά, η υπόθεση των φυλακών δεν πρέπει να εγκαταλειφθεί. Η Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΕΔΑ) απέστειλε στο Υπουργείο Δικαιοσύνης τεκμηριωμένες προτάσεις σχετικά με τα δικαιώματα των κρατουμένων και τις συνθήκες κράτησης. Επισημαίνεται πως η κατασκευή νέων φυλακών –και η βελτίωση των υπαρχουσών- είναι αναγκαία και ευπρόσδεκτη, αλλά θα πρέπει να συνοδεύεται από ουσιαστικά μέτρα για την μείωση του αριθμού των κρατουμένων. Με άλλα λόγια, όσες φυλακές και να χτίσουμε η παρούσα σωφρονιστική πολιτική θα τις γεμίσει σύντομα. Ειδικότερα για τους ανηλίκους, ο εγκλεισμός θα πρέπει να γίνεται με εξαιρετική φειδώ και ως έσχατη κύρωση για βαριά αδικήματα, όχι απλώς για συνήθη πλημμελήματα με περιστασιακό χαρακτήρα. Επίσης, προτείνονται επείγοντα μέτρα άμεσης εφαρμογής με κυριότερο την άρση του αποκλεισμού των φυλακών από την εποπτεία και τον έλεγχο ανεξάρτητων θεσμικών φορέων. Το «σωφρονιστικό άβατο» προβάλλεται εντέχνως ως απαραίτητο μέτρο ασφαλείας ενώ στην ουσία αποτελεί θεμέλιο του σωφρονιστικού μας αδιεξόδου. Χαρακτηριστική η προφορική απάντηση που έδωσε στον γράφοντα ο τέως Υπουργός Δικαιοσύνης αποκρούοντας το αίτημα να έχουν πρόσβαση στις φυλακές ο Συνήγορος του Πολίτη και η ΕΕΔΑ: «Μα τότε θα θέλουν να μπουν όλοι!» Οι προτάσεις αφορούν επίσης τη λήψη άμεσων μέτρων στο πεδίο της πρόληψης και των συνθηκών κράτησης. Ο επείγων χαρακτήρας των προτάσεων αυτών πηγάζει από την πεποίθηση ότι στην εφαρμογή του Σωφρονιστικού Κώδικα και των ευεργετικών μέτρων που προβλέπονται από την νομοθεσία δεν χωρούν εκπτώσεις. Ιδιαίτερα μέτρα προτείνει η Επιτροπή για ειδικότερες κατηγορίες κρατουμένων, όπως οι εξαρτημένοι από ουσίες και οι υπό απέλαση αλλοδαποί. Εν κατακλείδι, το πρόβλημα των φυλακών δεν έχει εύκολες λύσεις. Δεν μπορεί όμως η έλλειψη πόρων να χρησιμοποιείται ως άλλοθι για να δικαιολογήσει το δόγμα της μηδενικής ανοχής που θέλει τις φυλακές στεγανές αποθήκες ανθρώπων
Δημοσιεύτηκε στα ΝΕΑ.
Η μαύρη Παρασκευή
Την Παρασκευή η Επιτροπή Προσφυγών της Υπηρεσίας Μετανάστευσης της Νορβηγίας ανακοίνωσε στην ιστοσελίδα της ότι οι Νορβηγικές αρχές αναστέλλουν εφεξής όλες τις επιστροφές αιτούντων άσυλο στην Ελλάδα κατ’ εφαρμογή του Κανονισμού ‘Δουβλίνο ΙΙ’, λόγω πρόσφατων πληροφοριών για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Δε θα λαμβάνεται καμία απόφαση επί υποθέσεων που βρίσκονται σε εξέλιξη, ενώ για όσους ήδη έχει εκδοθεί τέτοια απόφαση δεν θα υλοποιείται. Με άλλα λόγια, η χώρα μας δε θεωρείται ασφαλής χώρα για την επιστροφή αιτούντων άσυλο.
Κατά διαβολική σύμπτωση, την ίδια μέρα δόθηκε στη δημοσιότητα η έκθεση της Επιτροπής για την Πρόληψη των Βασανιστηρίων και της Απάνθρωπης ή Ταπεινωτικής Μεταχείρισης ή Τιμωρίας (C.P.T) για τη χώρα μας. Η Επιτροπή αυτή του Συμβουλίου της Ευρώπης έχει αρμοδιότητα να επισκέπτεται και να επιθεωρεί τους χώρους κράτησης. Ο τόνος και οι παρατηρήσεις της έκθεσης φανερώνουν έντονη δυσαρέσκεια από τη χρόνια μη συμμόρφωση των υπηρεσιών μας στις συστάσεις της Επιτροπής. Τονίζεται η επίμονη αποτυχία των αρχών να ξεπεράσουν τις οργανωτικές αδυναμίες σχετικά με τις φυλακές και τους χώρους κράτησης αλλοδαπών, οι ακατάλληλες συνθήκες σε πολλούς από τους οποίους καταγράφονται αναλυτικά. Επίσης, εκφράζεται η ανησυχία από την προφανή απουσία αποτελεσματικής δράσης όταν στις αρχές φτάνουν καταγγελίες κακομεταχείρισης, γεγονός που οδηγεί σε κλίμα ατιμωρησίας στα σώματα ασφαλείας. Εξάλλου, ακόμα και κατά τη διάρκεια της επίσκεψης της Επιτροπής, τον Φεβρουάριο 2007, έλαβαν χώρα, έγιναν αντιληπτά από τα μέλη της και καταγράφονται στην Έκθεση περιστατικά που καταδεικνύουν την απροθυμία των αρχών ασφαλείας να διερευνήσουν τέτοιες καταγγελίες και να παράσχουν ιατρική βοήθεια στα θύματα. Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή ζητά με έμφαση να σταλεί το μήνυμα της μηδενικής ανοχής απέναντι στην κακομεταχείριση κρατουμένων και να ενισχυθεί το μήνυμα αυτό με μια δήλωση στο αναγκαίο πολιτικό επίπεδο.
Τόσο η έκθεση της Επιτροπής όσο και η απάντηση της Ελληνικής κυβέρνησης (αναλυτικά στη διεύθυνση http://www.cpt.coe.int/documents/grc/2008-03-inf-eng.htm#_Toc177182797) θα τύχουν βέβαια αναλυτικής επεξεργασίας και σχολιασμού. Όμως η πρώτη εντύπωση είναι δυστυχώς πολύ αρνητική. Έχει ακόμα τη σημασία της και η επισήμανση πως δεν χρειάζεται αστυνομική συνοδεία των μελών της Επιτροπής και δεν θα έπρεπε να υπάρχει διαρκής επιτήρηση των δραστηριοτήτων της και των ανθρώπων με τους οποίους συναντάται. Είναι και αυτή μια έμμεση υπόδειξη προς τις αρχές για την ανάγκη να λάβουν σοβαρά υπόψη τους τις αναλυτικές υποδείξεις της Επιτροπής. Όχι σαν άτακτοι μαθητές που προσπαθούν να καλύψουν την αταξία τους, αλλά λαμβάνοντας όλα τα αναγκαία μέτρα που θα ενισχύσουν ουσιαστικά τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Το διπλό μήνυμα της περασμένης Παρασκευής δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητο.
Δημοσιεύτηκε στα ΝΕΑ
Το πρώτο περιοδικό των γυναικείων φυλακών Κορυδαλλού λέγεται «Κραυγές στη σιωπή». Αποτέλεσμα ομαδικής δουλειάς των κρατουμένων με την υποστήριξη της Μη Κυβερνητικής Οργάνωσης «Άρσις», το περιοδικό συμπληρώνει μια σειρά δραστηριοτήτων: επαγγελματικός προσανατολισμός, προετοιμασία για την αποφυλάκιση, ενημέρωση για εργασιακά και άλλα δικαιώματα, ανάδειξη της ταυτότητας της γυναίκας κρατούμενης. Πολλά βεβαίως τα πρακτικά εμπόδια στην έκδοσή του: μεταγωγή, δικαστήριο, πειθαρχείο, απομόνωση, κάθε είδους εξαρτήσεις, «λόγοι ασφαλείας», κρίσεις εμπιστοσύνης, φόβος της ρουφιανιάς. Οι λέξεις και οι σιωπές ανάμεσα στις λέξεις των κρατουμένων ανοίγουν χαραμάδες στο εσωτερικό της φυλακής και τις ψυχές των τροφίμων της. Τα θέματα του περιοδικού αποκαλυπτικά: σχέση φτώχειας και φυλακής, έλλειψη ιατρικής μέριμνας, συνθήκες υγιεινής, εξευτελιστικοί σωματικοί έλεγχοι, ναρκωτικά, επισκεπτήριο, έγκλειστη μητρότητα, τυφλή δικαιοσύνη.
Πώς ανοίγεις λοιπόν ρήγματα στον τοίχο της φυλακής; Αυτό είναι το ζητούμενο για όσους έχουν επίγνωση του σωφρονιστικού μας τέλματος. Η ανέγερση περισσότερων φυλακών και η ασφυκτική απομόνωσή τους από την κοινωνία οδηγούν σε αδιέξοδο. Οι αυτοκτονίες κρατουμένων είναι είκοσι επτά φορές μεγαλύτερες από τον πανελλήνιο μέσο όρο. ΜΜΕ και κοινή γνώμη ανατροφοδοτούνται γύρω από την εύπεπτη άποψη πως οι φυλακές, γεμάτες ανθρωπόμορφα τέρατα, υπάρχουν για να μην το σκάσει κανείς.
Ο πρώην Υπουργός Δικαιοσύνης ήταν απόλυτα αρνητικός όταν του θέσαμε το ζήτημα της πρόσβασης της Εθνικής Επιτροπής Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και του Συνηγόρου του Πολίτη στη φυλακή. «Αν μπείτε εσείς θα ζητάνε και άλλοι» ήταν τα λόγια του. Αν αυτή είναι η επίσημη αντίδραση στην ελεγκτική λειτουργία θεσμικών φορέων (λειτουργία θεσμοθετημένη σε πολλές χώρες), πώς μπορούμε να είμαστε αισιόδοξοι για ένα ουσιαστικό άνοιγμα των φυλακών στην κοινωνία; Κάτι τέτοιο προϋποθέτει να μη βλέπουμε τη φυλακή σαν κοινωνική χωματερή και βασίζεται στη δημιουργική αξιοποίηση του ελεύθερου χρόνου, την ενίσχυση της αυτογνωσίας και αυτοεκτίμησης των κρατουμένων, την απόκτηση δεξιοτήτων, τη διευκόλυνση της έκφρασης και επικοινωνίας τους, την ενεργό στήριξη της κοινωνικής τους επανένταξης. Βασίζεται κυρίως στην πεποίθηση πως οι κρατούμενοι δεν μπορεί να είναι αποστερημένοι από κάθε τους δικαίωμα και όσοι επιδιώκουν τη δημιουργική παρέμβαση στον πληθυσμό της φυλακής δεν είναι ταραχοποιοί ή διοργανωτές αποδράσεων.
Οι κρατούμενες με το σαρκαστικό τους χιούμορ εκφράζουν τα αισθήματά τους για όσους διαχειρίζονται τις τύχες τους, δημοσιεύοντας ένα φανταστικό διάλογο μεταξύ αρμοδίων: Δεν καταλαβαίνω γιατί δώσατε προτεραιότητα στην κατασκευή νέων φυλακών αφού υπάρχει έλλειψη σχολείων! Κύριε Πρόεδρε, απαντά ο άλλος, νομίζω πως εσείς κι εγώ έχουμε περισσότερες πιθανότητες να καταλήξουμε κάποια στιγμή στη φυλακή παρά να γυρίσουμε στα σχολικά θρανία…
Δημοσιεύτηκε στα ΝΕΑ
