Χτίζοντας τις γέφυρες του αύριο

Πρόσφατα στην Κοπεγχάγη συναντήθηκαν εκπρόσωποι Ευρωπαϊκών και Αραβικών θεσμών προστασίας των δικαιωμάτων του ανθρώπου, επιδιώκοντας να χτίσουν γέφυρες επικοινωνίας. Έξω από το κτίριο είχαν συγκεντρωθεί μερικές δεκάδες Δανοί που διατράνωναν την αντίθεσή τους στην παρουσία μουσουλμάνων στη χώρα. Κάποιος θα μπορούσε απλώς να χαρακτηρίσει την αντίδραση ρατσιστική, τους διαδηλωτές γραφικούς, το συμβάν μεμονωμένο. Θα πρέπει όμως να λάβει υπόψη του πως στη Δανία ζει μεγάλος μεταναστευτικός πληθυσμός. Στην πόλη του Μάλμε πάνω από τα μισά παιδιά που γεννιούνται παίρνουν το όνομα Μοχάμεντ. Το ακροδεξιό κόμμα απέσπασε 10% διακηρύσσοντας «έξω οι ξένοι». Καλό είναι λοιπόν να ακούμε με προσοχή κάθε τέτοια έκφραση ξενόφοβης δυσφορίας ακριβώς γιατί αποτυπώνει ένα σοβαρό ρεύμα σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Ας μην ξεχνάμε εξάλλου πως στη Δανία άναψε η φωτιά για τα σκίτσα του Μωάμεθ που σάρωσε τον μισό πλανήτη. Η αμοιβαία κατανόηση έχει όρια και μάλιστα στενά. Σε πολλές δυτικές χώρες με δημοκρατική παράδοση, ένα τοξικό κοκτέιλ προκαταλήψεων και άγνοιας για την αραβική κουλτούρα οδηγεί στην αναζωπύρωση εξτρεμιστικών απόψεων ενώ η πνευματική ελίτ οχυρώνεται πίσω από την ελευθερία λόγου με τρόπο αυτάρεσκο και ενίοτε αυτιστικό. Ταυτόχρονα, το πολύτιμο για εμάς «ευρωπαϊκό κεκτημένο» που κατοχυρώνει την κριτική, σατιρική αντιμετώπιση συμβόλων της θρησκευτικής εξουσίας, σε πολλές αραβικές χώρες θεωρείται ευθεία επίθεση κατά της απαραβίαστης ιερής σφαίρας και οι υπέρ της θεοκρατίας φωνές δυναμώνουν. Είμαστε λοιπόν αντιμέτωποι με μια υπεραπλούστευση, μια βαθιά πόλωση.

Στην  Κοπεγχάγη διαπιστώσαμε τις δυσκολίες του διαπολιτισμικού διαλόγου. Οι  ευρωπαίοι στιγματίσαμε τις διακρίσεις λόγω φύλου, φυλής ή καταγωγής στις χώρες μας.  Αρκετοί άραβες εντόπισαν τις ίδιες διακρίσεις. Στις χώρες μας όμως πάλι, όχι στις δικές τους. Οι σοβαρότατες παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων αποσιωπώνται από τους άραβες και το εν μέρει δικαιολογημένο αίσθημα του αδικημένου κινδυνεύει να γίνει μόνιμο σύνδρομο αμυντικής ωραιοποίησης της «αραβικότητας» συλλήβδην. Έτσι όμως φτάνουμε να μην υπάρχει κοινή γλώσσα και συνεννόηση ακόμα και για βασικές έννοιες.

Ο διάλογος πρέπει να είναι διαρκής και ανοιχτός. Σε μια επόμενη κρίση, σαν αυτή των σκίτσων, όσοι περισσότεροι αποστασιοποιηθούν από τη θεωρία περί σύγκρουσης πολιτισμών τόσο το καλύτερο. Οι  αποκλειστικοί αντιπρόσωποι της μιας και μόνης αλήθειας, εκείνοι που δεν έχουν αντικρίσει με θάρρος το πραγματικό τους πρόσωπο στον καθρέφτη, είναι πάντα οι πρώτοι που πυροδοτούν την ένταση. Η πρόκλησή μας  είναι οι νηφάλιες φωνές να διαλέγονται και όταν χρειάζεται να ακούγονται δυνατά, υπερασπίζοντας μια κοινή βάση αξιών που πρέπει να χτίσουμε.

Δημοσιεύτηκε στα ΝΕΑ

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s