Το πλευρικό παραλήρημα και η ελευθερία έκφρασης

«Δηλώ εξ αρχής, ότι είμαι ναζί, φασίστας, ρατσιστής, αντιδημοκράτης, αντισημίτης», «Έτσι θέλουν οι Εβραίοι. Διότι μόνον έτσι καταλαβαίνουν: εντός 24 ωρών και εκτελεστικό απόσπασμα», «Καλώς κάνουν και διατηρούν το στρατόπεδο (Άουσβιτς) εις καλήν κατάστασιν, διότι ουδείς μπορεί να γνωρίζει τι μπορεί να συμβεί στο μέλλον», «Ξυπνήστε, οι επίβουλοι Εβραίοι σκάπτουν τον τάφον των εθνών. Ξυπνήστε και ρίξατέ τους μέσα, διότι τους αξίζει», «Ο Χίτλερ κατηγορήθη για κάτι που αληθώς δεν συνέβη. Αργότερα η ιστορία της ανθρωπότητος θα τον κατηγορήσει, διότι ενώ ηδύνατο να απαλλάξει την Ευρώπην από τους Εβραίους, δεν το έκανε», «Ασφαλώς σιγά σιγά αποκαθίσταται η αλήθεια, η προπαγάνδα υποχωρεί και θα ξημερώση η ημέρα, που θα κυματίσουν αι σημαίαι του ναζισμού».

Ποια είναι η απάντηση στο ναζιστικό παραλήρημα; Μια ανοιχτή κοινωνία που επιβεβαιώνει την αξία του ορθού λόγου και την ελευθερία έκφρασης ή μια κοινωνία που αμύνεται με νομοθετημένες απαγορεύσεις; Αν κάτι πετυχαίνει η δίκη Πλεύρη είναι να μας ωθήσει στην αναζήτηση της λεπτής γραμμής που ορίζει τον πυρήνα της ελεύθερης έκφρασης. «Η ελευθερία της έκφρασης είναι ανθρώπινη αξία, ακόμα και όταν επιτρέπει να λέγεται το απάνθρωπο. Οι μοχθηρές σκέψεις πεθαίνουν από το ίδιο τους το δηλητήριο. Αφήστε τες να εκφραστούν και θα καταδικαστούν από μόνες τους» (Ραούλ Βανεγκέμ). Είναι αυτή η θέση αρκετή; Σύμφωνα με τον Ρόναλντ Ντουόρκιν, όχι: «Αντιτίθεμαι σε κάθε περιορισμό της ελευθερίας του λόγου, σε κάθε λογοκρισία ακόμα και απέναντι σε λόγια ρατσιστικά ή σεξιστικά. Μόνο μια εξαίρεση θα κάνω. Αν καταφθάνετε εν μέσω ενός οργισμένου πλήθους με ένα σκοινί στο χέρι και δείχνετε με το δάχτυλο έναν μαύρο φωνάζοντας “κρεμάστε τον”, τότε αξίζει να διωχθείτε». Τότε μόνο μπορεί η έκφραση άποψης να ποινικοποιηθεί, όταν ευθέως αποσκοπεί στη διάπραξη εγκλήματος και οδηγεί σε αυτό. Είναι λάθος η διαστολή των όρων, ώστε να τιμωρείται η διατύπωση μιας εμπρηστικής γνώμης χωρίς σκοπούμενη επακόλουθη διάπραξη αδικήματος, η αποσύνδεση δηλαδή της άποψης από την πράξη. Σε αυτή τη λεπτή γραμμή καλείται να ακροβατήσει το δικαστήριο και να κρίνει αν το βιβλίο του Πλεύρη ισοδυναμεί με σκοινί στο χέρι κάποιου εν μέσω οργισμένου πλήθους.

Οι νεοναζί θα αποπειραθούν να εκμεταλλευτούν την όποια απόφαση, είτε ηρωοποιώντας τον «διωκόμενο μάρτυρα» είτε σε αντίθετη περίπτωση επιχαίροντας για τη «δικαίωση» του αποκρουστικού τους οράματος. Ας δοκιμάσουν λοιπόν τις αντοχές της δημοκρατίας (υπάρχει και το δικαίωμα στην ανιστόρητη ανοησία). Οφείλουμε να αποδείξουμε πως όντως αντέχουμε την έκφραση ακόμα και των πιο ελεεινών ιδεών, αλλά όχι την εγκληματική υλοποίησή τους, που πρέπει να πατάσσεται αμείλικτα. Πέραν αυτού, τους αρμόζει η χλεύη. Το βάδισμα της χήνας, το μουστακάκι του παρανοϊκού ειδώλου, η διακωμώδηση της μεγαλομανούς νεκρανάστασης του Χίτλερ θα άρμοζε τέλεια ως αντίδραση σε κάθε εμφάνιση οποιουδήποτε «Έλληνος Φύρερ».

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s