Οι αντοχές της δημοκρατίας δοκιμάζονται κυρίως σε περιόδους εντάσεων. Αναπόφευκτα, λοιπόν, οι εξελίξεις στα Βαλκάνια, είτε εμπλεκόμαστε άμεσα (Μακεδονικό) είτε έμμεσα (ανεξαρτητοποίηση Κοσόβου), δοκιμάζουν τα όρια της δημοκρατίας μας. Αυτά τα όρια επηρεάζουν σημαντικά οι διαμορφωτές της κοινής γνώμης, διανοούμενοι, δημοσιογράφοι, θρησκευτικοί ηγέτες, πολιτικοί. Κάθε τους φράση, κάθε νεύμα δρουν πολλαπλασιαστικά. Οφείλουν λοιπόν, όταν τα πάθη εξάπτονται και κυριαρχούν βάσιμοι ή αβάσιμοι φόβοι, να εκπέμπουν λόγο σύνεσης και σοβαρότητας. Να μην ιππεύουν το ελκυστικό άλογο της κινδυνολογίας και του λαϊκισμού. Να μην επενδύουν στο ευκαιριακό χρηματιστήριο της φοβίας. Να τονίζουν, ειδικά αυτές τις στιγμές, τις θεμελιακές αξίες μιας ανοιχτής κοινωνίας που δεν επιδέχονται συγκυριακή διαπραγμάτευση και εκπτώσεις. Μια τέτοια στάση δε σημαίνει μειωμένη επίγνωση της σοβαρότητας των περιστάσεων και των ενδεχόμενων κινδύνων. Το αντίθετο μάλιστα. Αυτή η στάση προϋποθέτει ψυχραιμία και σοβαρότητα μεγαλύτερη από όση επιδεικνύουν εκείνοι που διεκδικούν τα «πρωτεία της κραυγής».

Υπό αυτό το πρίσμα αξιολογούνται οι προαναφερθέντες ταγοί. Και ευτυχώς, μέχρι στιγμής, αυτή η αξιολόγηση είναι καλύτερη από ό,τι θα φοβόταν κανείς. Παρά τον κινδυνολογικό βόμβο των όψιμων τηλε-διπλωματών (αρκετοί έχουν πάρει διαζύγιο από τη στοιχειώδη σοβαρότητα) το μεγαλύτερο μέρος της πολιτικής ηγεσίας δείχνει να αντιδρά με σύνεση. Ευτυχής συγκυρία και η σώφρων επιστροφή της ηγεσίας της εκκλησίας στα του οίκου της, με τρόπο και ήθος που γεμίζει αισιοδοξία όσους, πολλούς, είχαν επικρίνει την βροντώδη πολυπραγμοσύνη των τελευταίων ετών.

Σε ό,τι όμως αφορά όσους διεκδικούν τον τίτλο της πνευματικής ηγεσίας, θα σταθούμε στον συνθέτη κ. Θεοδωράκη ο οποίος επέλεξε για χάρη της υψηλής τηλεθέασης τον άμβωνα σατιρικής εκπομπής για να απευθυνθεί στο εθνικό ακροατήριο. Η παρέμβασή του αποτελεί παλινωδία σε σχέση με όσα παλαιότερα υποστήριζε. Προ δεκαετίας δήλωνε πως δεν πρέπει να παγώσουν οι διμερείς σχέσεις Αθήνας – Σκοπίων λόγω του ονόματος ενώ τώρα μας καλεί να κλείσουμε τα σύνορα και «να πέσουμε με το κεφάλι ψηλά, ωραίοι, περήφανοι και -γιατί όχι- χαρούμενοι». Επιπλέον, η διατρανούμενη απογοήτευσή του συλλήβδην από τους πολιτικούς υποκρύπτει έντονο μεσσιανισμό. Αυτά όμως είναι πολιτικές επιλογές του και ως τέτοιες θα κριθούν. Αυτό που άμεσα αφορά τους προσωπικούς προβληματισμούς αυτής της στήλης είναι πως μίλησε για «δήθεν επιστήμονες» και «οργανωμένη προβοκάτσια των ΗΠΑ» αναφερόμενος σε μια επιστημονική ημερίδα. Αμφισβήτησε δηλαδή την επιστημοσύνη και την εθνικοφροσύνη των φορέων μιας προβληματικής που αποκλίνει από την πλειοψηφική και τους φωτογράφησε ως «αντεθνικώς δρώντες». Συνέβαλε έτσι ο κ. Θεοδωράκης σε μια διάχυτη τάση αμφισβήτησης της ελευθερίας έκφρασης. Η ελευθερία αυτή όμως δεν συναρτάται από το περιεχόμενο αυτής της έκφρασης. Δεν αίρεται όταν δεν συμφωνεί η πλειονότητα ή με την επίκληση «εθνικών λόγων». Μια τέτοια σχετικοποίηση θεμελιωδών δικαιωμάτων ευθέως στρέφεται κατά της ανοιχτής κοινωνίας.

Δημοσιεύτηκε στα ΝΕΑ

Advertisements