Το πανεπιστημιακό άσυλο

Με αφορμή την αναταραχή στα πανεπιστήμια είναι χρήσιμο να θυμίσουμε τα βασικά σημεία ψηφίσματος για το πανεπιστημιακό άσυλο που εξέδωσε τον Ιανουάριο η Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, με βάση κείμενο που συνέταξε ο καθηγητής κ. Μανιτάκης, εκλεκτό της μέλος.

Το πανεπιστημιακό άσυλο δεν υπήρξε ποτέ ρητά συνταγματικά κατοχυρωμένο. Αναμφίβολα ωστόσο αποτελεί εγγύηση συνταγματικής περιωπής και ισχύος. Στέφεται, πρώτα και κύρια, κατά της κρατικής εξουσίας. Αποκλείει τις αυθαίρετες παρεμβάσεις ή εισβολές της αστυνομίας στους πανεπιστημιακούς χώρους. Αντιμάχεται όμως και κάθε είδους αστυνόμευση ή απόπειρα φίμωσης, ελέγχου, εξαγοράς ή χειραγώγησης της διδασκαλίας, της έρευνας και της διάδοσης των ιδεών από όπου και αν προέρχεται, κράτος, ιδιώτες ή τρίτους (άτομα, ομάδες, επιχειρήσεις). Όλα τα μέλη της πανεπιστημιακής κοινότητας απολαμβάνουν του ασύλου. Την ευθύνη της ειρηνικής και ελεύθερης απόλαυσης των αγαθών του έχουν πρωτίστως οι πανεπιστημιακές αρχές. Την ευθύνη όμως της προστασίας από καταστροφές των χώρων που το άσυλο καλύπτει την επωμίζονται, ατομικά και συλλογικά, όλα τα μέλη της πανεπιστημιακής κοινότητας και κάθε οργανωμένος φορέας σπουδαστών ή καθηγητών. Το πανεπιστημιακό άσυλο φυσικά δεν μπορεί να αποτελεί πρόσχημα για τη διάπραξη αξιόποινων πράξεων ούτε η επίκλησή του μπορεί να αποτελέσει νόμιμο λόγο άρσης του αδίκου. Το άσυλο δεν παρέχει ποινική ή αστική ασυλία σε όσους, πανεπιστημιακούς ή τρίτους, καταστρέφουν δημόσια αγαθά και προβαίνουν αναίτια και αδικαιολόγητα σε βιαιοπραγίες ή ποινικά αδικήματα. Είναι γνωστό εξάλλου ότι η διάπραξη αυτόφωρων κακουργημάτων και η διακινδύνευση της ζωής επιτρέπουν και δικαιολογούν την χωρίς άδεια είσοδο αστυνομικών δυνάμεων στους πανεπιστημιακούς χώρους, μετά από παραγγελία των αρμόδιων εισαγγελικών αρχών.

Το άσυλο κινδυνεύει ακόμη και σήμερα κυρίως από τις δημόσιες αρχές και ειδικά τις αστυνομικές. Ομάδες ατόμων που εισβάλλουν αυθαίρετα στους πανεπιστημιακούς χώρους δεν παραβιάζουν, αν κυριολεχτούμε, το πανεπιστημιακό άσυλο. Το χρησιμοποιούν όμως καταχρηστικά όταν καταπατούν και καταστρέφουν τους χώρους του. Οι βιαιοπραγίες οδηγούν μακροπρόθεσμα στον εκφυλισμό και σκιάζουν την ηθική ακτινοβολία του πανεπιστημιακού ασύλου. Εκεί οδηγούν και οι παρατεταμένες, συχνές, αναίτιες και αυθαίρετες καταλήψεις από ομάδες φοιτητών ή πανεπιστημιακές παρατάξεις.

Το πανεπιστημιακό άσυλο είναι ένα δικαίωμα ιερό με ιστορία αιώνων. Το μεσαίωνα στρεφόταν κατά του εκκλησιαστικού σκοταδισμού και κάθε επέμβασης στην ελευθερία σκέψης, έρευνας και διδασκαλίας. Αργότερα εξελίχθηκε σε ασπίδα κατά των αυθαιρεσιών της πολιτικής εξουσίας, συχνά με αγώνες σκληρούς και ατομικές θυσίες.  Το δυσφημίζουν ή συμβάλλουν στον εκφυλισμό του όσοι ανεύθυνα και επιπόλαια το μετατρέπουν, ανέχονται ή καλύπτουν ιδεολογικά την μετατροπή του από άσυλο ιδεών σε άσυλο βιαιοπραγιών και καταστροφών. Δυστυχώς, ο πρόσφατος νόμος για την ανώτατη παιδεία δεν καθιστά την προστασία του ασύλου καλύτερη ούτε ασφαλέστερη. Αντίθετα, με μια σειρά διατάξεων διευρύνθηκαν υπέρμετρα οι αξιόποινες πράξεις και περιγράφονται με γενικόλογους και αόριστους προσδιορισμούς έτσι ώστε να καθίσταται η εκεί πρόβλεψη των αξιόποινων πράξεων αντίθετη στους ορισμούς του άρθρου 7 του Συντάγματος, που επιβάλλει την βέβαιη και ειδική περιγραφή της αξιόποινης πράξης (βλέπε σχετικά θέση του καθηγητή Ν. Παρασκευόπουλου).

Στους πανεπιστημιακούς αναλογεί η ηθική ευθύνη να διαφυλάξουν το αγαθό αυτό από την παραβίαση αλλά και από τον σταδιακό εκφυλισμό του, στον οποίο συντείνουν και πρακτικές ή ανταγωνισμοί των πολιτικών κομμάτων καθώς και η εκμετάλλευση των γεγονότων από την κερδοσκοπική αδηφαγία των ηλεκτρονικών κυρίως μέσων ενημέρωσης.

Δημοσιεύτηκε στα ΝΕΑ

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s