Η συζήτηση για τη διαχείριση των πληροφοριών συνήθως εστιάζεται, πολύ δικαιολογημένα, στο ζήτημα της προστασίας ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων. Η προστασία αυτή γίνεται όλο και πιο δύσκολη εξαιτίας των ραγδαίων τεχνολογικών εξελίξεων, της ανεξέλεγκτης επιχειρηματικής δραστηριότητας και της αδηφάγου συγκέντρωσης δεδομένων από το κράτος στο όνομα της δημόσιας ασφάλειας. Σημαντικό ζητούμενο όμως είναι και η ελεύθερη και εύκολη πρόσβαση των πολιτών σε πληροφορίες που συγκεντρώνει ο δημόσιος τομέας. Οι πληροφορίες αυτές αφορούν πολλούς τομείς της δημόσιας δραστηριότητας όπως κοινωνική, οικονομική, πολεοδομική, επιχειρηματική, εκπαιδευτική. Σύμφωνα με την Κοινοτική Οδηγία 2003/98/EC: «Οι πληροφορίες του Δημόσιου Τομέα είναι ένα σημαντικό πρωτεύον υλικό για προϊόντα και υπηρεσίες ψηφιακού περιεχομένου και θα γίνει ακόμη πιο σημαντικό με τη σταδιακή ανάπτυξη ασύρματων υπηρεσιών περιεχομένου. Με την ελεύθερη διάθεση και επαναχρησιμοποίηση των Δημόσιων Δεδομένων θα έχουμε πολύ μεγάλες δυνατότητες οι οποίες -μεταξύ άλλων- θα επιτρέψουν στις Ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να εκμεταλλευθούν αυτές τις δυνατότητες, και να συμβάλουν σε μεγαλύτερη οικονομική πρόοδο και δημιουργία θέσεων εργασίας.»

Η ελεύθερη πρόσβαση σε αυτές τις πληροφορίες είναι πρωτίστως ζήτημα αρχής για μια ανοιχτή δημοκρατική πολιτεία. Πέρα από αυτό όμως, απαντά στο κρίσιμο αίτημα για διαφάνεια, διευκολύνει την έρευνα, ευνοεί την ανάπτυξη της καινοτομίας και τη δημιουργία υπηρεσιών που απαντούν στις ανάγκες των πολιτών, επιτρέπει τον δημοκρατικό έλεγχο και την ουσιαστική πολιτική συμμετοχή. Για το σκοπό αυτό βρίσκεται σε εξέλιξη η πρωτοβουλία 4Δ: Δημόσια Δεδομένα, Δικά μας Δεδομένα (www.publicdata.gr) που φιλοδοξεί να αναδείξει την αναγκαιότητα πλήρους πρόσβασης στα δεδομένα που διαθέτουν οι δημόσιοι φορείς και να κινητοποιήσει πολίτες και πολιτικό προσωπικό για την επίτευξη αυτού του σκοπού. Ως τέτοια δεδομένα ενδεικτικά αναφέρονται ισχύοντες νόμοι και εγκύκλιοι, πληροφορίες για τις  δημόσιες δαπάνες του στενού και του ευρύτερου δημόσιου τομέα και των ΟΤΑ, στοιχεία της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας, στοιχεία για την παραβατικότητα, τα εκπαιδευτικά δεδομένα, τη δικαστική λειτουργία, τη δημόσια υγεία, την τουριστική δραστηριότητα, τις πυρκαγιές, τη σεισμική δραστηριότητα, χωροταξικά και πολεοδομικά δεδομένα.

Δεν είναι σπάνιο φαινόμενο η αρνητική αντίδραση δημοσίων φορέων σε παρόμοια αιτήματα, με την επίκληση της προστασίας προσωπικών δεδομένων, της πνευματικής ιδιοκτησίας, του απορρήτου ή της δημόσιας ασφάλειας, ακόμα και σε περιπτώσεις που δεν υφίστανται πραγματικά τέτοιοι λόγοι. Γι’ αυτό ακριβώς είναι σημαντική η θέσπιση μιας Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την πρόσβαση στα κρατικά έγγραφα, την οποία προωθεί το Συμβούλιο της Ευρώπης. Θα επιτρέψει στον πολίτη να ασκήσει τα δικαιώματά του και στις ομάδες πολιτών να πιέσουν για αποτελεσματικότερο δημόσιο έλεγχο, στοιχείο εκ των ων ουκ άνευ ειδικά στη σημερινή συγκυρία.

Δημοσιεύτηκε στα ΝΕΑ

Advertisements