Ποιος ωφελείται;

Οι περισσότερες θεωρίες συνωμοσίας βασίζονται σε μια φαινομενικά εύλογη υπόθεση: αν βρούμε ποιος ωφελείται από ένα συμβάν, (υποτίθεται ότι) οδηγούμαστε στον αυτουργό. Έτσι, μετά τη φονική ταχυδρομική βόμβα της οδού Κατεχάκη κάποιοι είπαν: δεν ξέρουμε ποιος έφτιαξε τη βόμβα, ξέρουμε όμως ποιος ωφελείται. Και πριν από λίγο καιρό: δεν ξέρουμε ποιοι έριξαν τη μολότοφ στην τράπεζα, ξέρουμε όμως ποιος ωφελείται από το θάνατο των τριών υπαλλήλων. Υπονοούσαν βέβαια τους εμπνευστές των αντεργατικών μέτρων που ήθελαν να υπονομεύσουν τη λαϊκή αντίδραση.

Η προσέγγιση αυτή προϋποθέτει ότι κάθε δρων υποκείμενο, κινούμενο ορθολογικά με γνώμονα τα συμφέροντά του, ποτέ δεν θα έκανε κάτι που θα τα έβλαπτε. Κάθε ενέργεια αντίθετη με τα συμφέροντα του προφανούς δράστη έχει λοιπόν άλλο δράστη. Επιπλέον, κάθε ενέργεια συνδέεται με σχέση πλήρη και αποκλειστική με όποιον ωφελείται. Παράγοντες ψυχο(παθο)λογικοί, το αέναο πηγαινέλα μεταξύ ατόμου και ομάδας, φαινόμενα μητροπολιτικής βίας, εξεγερσιακές πορείες, σπειροειδείς κύκλοι του «ένοπλου», όλα αυτά σβήνουν μπροστά στο απόλυτο ερμηνευτικό σχήμα: βρες «ποιος ωφελείται».

Σύμφωνα με τους θιασώτες αυτής της λογικής, ο εξεγερμένος αντιεξουσιαστής δύσκολα θα προκαλούσε με πράξεις βίας την κρατική καταστολή. Άρα, τις μολότοφ τις πετάνε (ή υποκινούν τους εκτοξευτές) όσοι ωφελούνται από τη δυσφήμιση των λαϊκών αγώνων. Μια οργάνωση ένοπλης βίας δύσκολα θα προκαλούσε τη συναίνεση του λαού σε πολιτικές αστυνόμευσης και πανοπτικού ελέγχου. Άρα, τη βόμβα στην οδό Κατεχάκη την έστειλαν παρακρατικοί κύκλοι για να πλήξουν τα λαϊκά συμφέροντα.

Ας υποθέσουμε όμως, χάρη παιδιάς, ότι αυτή η ερμηνευτική προσέγγιση δίνει ασφαλή συμπεράσματα και ας την εφαρμόσουμε κι εμείς. Πρώτα το ερώτημα, δανεισμένο από ανακοίνωση του ΚΚΕ για την ταχυδρομική βόμβα: «Ο ελληνικός λαός πρέπει να προβληματιστεί για το ποιοι ωφελούνται από αυτές τις ενέργειες και ποιοι τις αξιοποιούν για να δικαιολογήσουν την εφαρμογή των προαποφασισμένων στην ΕΕ και σε άλλα ιμπεριαλιστικά κέντρα τρομοκρατικών νόμων και την ισχυροποίηση των κατασταλτικών μηχανισμών, που στρέφονται κατά των λαϊκών δικαιωμάτων και του εργατικού και λαϊκού κινήματος.»

Εμείς θέτουμε το ίδιο ερώτημα για τον αποκλεισμό των λιμανιών, επειδή μας φαίνεται πράξη συνδικαλιστικά ατελέσφορη, κοινωνικά προβληματική και πολιτικά καταστροφική, ειδικά σε περίοδο ακραίας δοκιμασίας των κοινωνικών δικαιωμάτων και της κοινωνικής συνοχής.

Ποιος λοιπόν ωφελείται όταν πυροδοτούνται ο κοινωνικός αυτοματισμός, η οργή εργαζόμενων ταξιδιωτών κατά εργαζόμενων απεργών, η απόγνωση νησιωτών επαγγελματιών;

Ποιος ωφελείται όταν ο απεργός ναυτεργάτης επιβεβαιώνει στη μιντιακή πραγματικότητα τη στερεοτυπική καρικατούρα του «τσαμπουκά συνδικαλιστή» που βάζει το συντεχνιακό πάνω από το συλλογικό;

Ποιος ωφελείται από την εικόνα των εγκλωβισμένων τουριστών που αξιοποιούν όσοι εντέχνως χρεώνουν την ύφεση στις κινητοποιήσεις των εργαζομένων;

Εντέλει, για να το θέσουμε πιο απλά, ποιος ωφελείται όταν η κοινωνία τα βάζει με τους συνδικαλιστές και όχι με την κυβέρνηση που εισάγει μέτρα κοινωνικά άδικα ή με τις τράπεζες που αυξάνουν την κερδοφορία εν μέσω λαίλαπας;

Φοβάμαι πως η απάντηση είναι σκανδαλιστικά προφανής. Κάποιος προβοκάτορας θα έλεγε μάλιστα ότι, αν δεν υπήρχε η «επαναστατική γυμναστική», εκείνοι που ωφελούνται θα έπρεπε να την εφεύρουν.

Όμως, θου Κύριε φυλακήν τω στόματί μου. Σπεύδω να αποκηρύξω τις βέβηλες τούτες σκέψεις. Εξάλλου, δήλωσα πως δεν θεωρώ το «ποιος ωφελείται» αξιόπιστο ερμηνευτικό σχήμα. Όσοι το θεωρούν ας βγάλουν τα δικά τους συμπεράσματα.

Advertisements

One thought on “Ποιος ωφελείται;

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s