Τα blogs και η τέχνη της παρατήρησης

Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης κ. Πάγκαλος έκανε ενδιαφέρουσες παρατηρήσεις για αίσχη που διαπράττουν ανώνυμα blogs υπό το πρόσχημα της διαδικτυακής ελευθερίας της έκφρασης («Η ενημέρωση και οι εφημερίδες στην εποχή των blogs», Η Καθημερινή, 23/4). Το άρθρο κατέληγε: «Τα ανώνυμα blogs δεν είναι «δημοσιογραφία των πολιτών», αλλά «δημοσιογραφία των εκβιαστών». Η δημοκρατία βασίζεται στην ισηγορία, την ισονομία και την παρρησία. Χωρίς παρρησία δεν υφίσταται ούτε πραγματική ούτε ηλεκτρονική εκκλησία του δήμου, αλλά ένα πλήθος φοβισμένων πολιτών που χειροκροτούν κάθε φορά που τα «λιοντάρια» ξεσκίζουν κάποιον, όχι γιατί τους αρέσει το θέαμα, αλλά γιατί ανακουφίζονται που δεν είναι οι ίδιοι το θύμα».

Ορθότατες οι επισημάνσεις. Πράγματι, λοιπόν, καθημερινά εκτοξεύονται θεωρίες συνωμοσίας, ψευδείς ειδήσεις, συκοφαντικές επιθέσεις. Καθημερινά εκπαιδεύεται ένας ολόκληρος κόσμος στην αήθη γραφή, στην ανέλεγκτη διάχυση πληροφορίας, στο ηλεκτρονικό λιντσάρισμα. Καθημερινά δηλητηριάζεται η πληροφόρηση από μαφιόζους του διαδικτύου και εργολάβους της συκοφαντίας. Η ανωνυμία στο διαδίκτυο όντως σήκωσε πολλή λάσπη απ’ το βυθό.

Μόνο που η λάσπη ήταν πάντα εκεί. Αναφέρει για παράδειγμα ο κ. Πάγκαλος τις διαδικτυακές θεωρίες συνωμοσίας. Όμως η πιο διαδεδομένη από αυτές δεν ξεκίνησε από τα blogs: η ανύπαρκτη ανθελληνική δήλωση Κίσινγκερ («ο ελληνικός λαός είναι δυσκολοκυβέρνητος και γι’ αυτό πρέπει να τον πλήξουμε βαθιά στις πολιτισμικές του ρίζες…») από το περιοδικό «Νέμεσις» της κ. Λ. Κανέλλη ξεκίνησε το 1997. Έκτοτε η χαλκευμένη συνταγή καθυπόταξης του αδούλωτου εθνικού φρονήματος αναπαράχθηκε αφειδώς και επωνύμως (π.χ. Γιανναράς, Μαρίνος, Παπαθεμελής, Καρατζαφέρης, Λαζόπουλος, Σαρτζετάκης) ώσπου βρήκε τη θέση που της αρμόζει στην ιδρυτική διακήρυξη της Σπίθας του κ. Μ. Θεοδωράκη.

Τα blogs αναπαράγουν και οξύνουν αειθαλείς νεοελληνικές παθογένειες. Εξάλλου, των blogs τύπου «Τρωκτικό» προηγήθηκαν «Ζούγκλες», «Θέματα» και κυρίως η αξεπέραστη Αυριανή του ‘80.

Οι ορθές διαπιστώσεις του κ. Πάγκαλου πάσχουν διότι βασίζονται στη γενίκευση και τη μονομέρεια. Τα ανώνυμα blogs κρύβουν φυσικά «δημοσιογραφία των εκβιαστών», αλλά όχι μόνο. Οι αναρτήσεις τους περιέχουν ταυτόχρονα γνώση αλλά και ογκώδη άγνοια, ελεύθερη γνώμη αλλά και απειλές, εξομολογήσεις, ύβρεις, αλήθειες, ψεύδη και ανοησίες.

Και πάντως, ακόμα και όσοι απορρίπτουμε την ανωνυμία για λόγους αρχής οφείλουμε να κάνουμε μια θεμελιώδη διάκριση: άλλη η ανωνυμία ως γοητευτικό παιχνίδι εκείνου που ιστιοπλοεί κοινωνώντας στο χώρο των ιδεών και άλλη η ανωνυμία του διαπλεκόμενου «δημοσιογράφου» που εκτελεί συμβόλαια μιντιακής εξόντωσης. Ο τελευταίος, εκτρωματικό δημιούργημα του πολιτικομιντιακού πλέγματος, εκμεταλλεύεται τον πρώτο σαν άλλοθι. Ο πρώτος χρειάζεται λοιπόν προστασία, όχι καταστολή.

Οι διαπιστώσεις του κ. Πάγκαλου χωρίς αναφορά στην περιρρέουσα ατμόσφαιρα είναι ελλιπείς. Τα blogs δε λειτουργούν σε κοινωνικό και πολιτικό κενό. Λειτουργούν σε μια χώρα όπου ο πολιτικός λόγος είναι γεμάτος αφορισμούς, γενικεύσεις, κατάρες και αναθέματα. Εκεί όπου άνθρωποι που επί δεκαετίες ασκούν δημόσια εξουσία τώρα αναλώνονται σε διαπιστωτικές παρατηρήσεις ή ξεσπούν με κεραυνούς επί δικαίους και αδίκους. Εκεί όπου όσοι εξέθρεψαν τον λαϊκισμό της ικανοποίησης κάθε συντεχνιακού εκβιασμού τώρα ναρκισσεύονται με τον λαϊκισμό της ισοπεδωτικής γενίκευσης. Και ειδικότερα σε ό,τι αφορά τις θεωρίες συνωμοσίας, είναι ο δημόσιος βίος που τις εκτρέφει, η αδιαφάνεια, η ατιμωρησία, η διαπλοκή της πολιτικής με την οικονομική εξουσία.

Οι διαπιστώσεις τύπου «κοίτα ρε πώς καταντήσαμε» είναι καλοδεχούμενες σε μια φιλική συντροφιά. Από υψηλόβαθμα κυβερνητικά στελέχη και πολιτικούς παράγοντες αναμένονται άλλα. ‘Οπως εύστοχα έγραψε ο κ. Κ. Μποτόπουλος (Τα Νέα, 2/5) «Αν η Πολιτεία διά των εκλεγµένων εκπροσώπων της µιλούσε λιγότερο για αρχές και τις έκανε περισσότερο πράξη (στον καταµερισµό ευθυνών, στο µοίρασµα των βαρών, στο ξεχώρισµα των νοσηρών από τα υγιή φαινόµενα και άτοµα), είµαι βέβαιος ότι θα είχε ισχυρότερα ερείσµατα για τις θυσίες που ζητά».

Ζητούμενο λοιπόν δεν είναι η ευγενής τέχνη της παρατήρησης κοινωνικών φαινομένων ούτε η έφοδος του ταύρου στο υαλοπωλείο. Έτσι και στην περίπτωση των blogs. Ζητούμενο, ομολογουμένως δύσκολο, είναι η στάθμιση αντικρουόμενων αγαθών και η θέσπιση των δικλείδων ασφαλείας που θα προστατεύσουν τον πολίτη από τις φασίζουσες πρακτικές πολλών ανώνυμων blogs και τα υπόλοιπα ανώνυμα blogs από την όποια τάση αυθαιρεσίας εναντίον τους.

Advertisements

5 thoughts on “Τα blogs και η τέχνη της παρατήρησης

  1. Αξιότιμε κ. Παπαϊωάννου,

    διάβασα σήμερα στην εφημερίδα Τα Νέα, σελ:7, 06.05.2011, το άρθρο σας σχετικά με τη δημοκρατία των Blogs. Κατ’αρχήν, συμφωνώ μαζί σας και είναι αρκετά θετικό το γεγονός ότι πολλαπλασιάζονται οι φωνές, που καταδικάζουν την ανωνυμία στα Blogs.
    Είδα, επίσης, ότι αναφερθήκατε στην περιβόητη δήλωση του Κίσσιντζερ, που δεν ειπώθηκε ποτέ. Προς επίρρωσιν των ισχυρισμών σας, σάς στέλνω ένα λινκ του προσωπικού μου blog, στο οποίο καταγράφω τις διάφορες «μυθολογίες», που μας κατακλύζουν ως έθνος, συμπεριλαμβανομένης και της προηγουμένης. Στην περίπτωση που χρειαστείτε αποδείξεις σχετικές με την ψευδή δήλωση, στείλτε μου email.

    http://www.gsotiropoulosblogspot.com/2010_10_01_archive.html

    Σας ευχαριστώ πολύ για το χρόνο σας. Καλή δύναμη στο έργο σας.

    Με τιμή,

    1. Ευχαριστώ για τις πληροφορίες. Βέβαια δεν καταδικάζω συλλήβδην την ανωνυμία στα blogs αλλά μια συγκεκριμένη μαφιόζικου τύπου ανωνυμία.

  2. Μα είναι μπλογκ αυτά που περιγράφει ο κ. Πάγκαλος; Ναι, κάποιοι χρησιμοποιούν τις πλατφόρμες των μπλογκ, για να κάνουν κακού τύπου δημοσιογραφία ή και εκβιασμούς κυρίως γιατί είναι τζάμπα και εύχρηστες.
    Αλλά πέρα από αυτό τους χωρίζει άβυσσος με τους επώνυμους ή τους ανώνυμους μπλόγκερ, εκείνους που κάνουν πλάκα ή γράφουν σοβαρά, τους επιφανειακούς και τους πιο ψαγμένους, τους συνομοσιολογούντες και τους «ρεαλιστές».

    Πέρα από ελλιπείς, οι διαπιστώσεις του κ. Πάγκαλου αποδεικνύουν ότι ο ίδιος δεν κατανοεί το φαινόμενο των μπλογκ (πχ η αναλογία με τα γκραφίτι δεν ισχύει σε καμιά περίπτωση). Και το κακό δεν είναι ότι μιλάει κάποιος που δεν κατανοεί. Το κακό είναι ότι βρίσκεται σε θέση που μπορεί να αποφασίζει.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s