Η αραβική άνοιξη κι εμείς

Η δολοφονία του Μανώλη Καντάρη από δυο Αφγανούς μετανάστες προ μηνών αποτέλεσε ακραίο παράδειγμα απαξίας της ανθρώπινης ζωής. Πολλοί τότε μίλησαν, όχι εντελώς αδικαιολόγητα, για λαούς συνηθισμένους στην άμετρη βία και για ανθρώπους που αψηφούν την αξία της ζωής. Μερικοί βέβαια υπονοούσαν πως κάποιο συγκριτικό τεστ πολιτισμών θα έβγαζε τους ανατολικούς λαούς ανθρωπιστικά λειψούς.

Το θυμήθηκα αναλογιζόμενος τη δική μας στάση απέναντι στο αίμα που συνεχίζει να χύνεται στη Συρία. Πώς επιβεβαιώνουμε την αξία που ο δυτικός μας πολιτισμός αποδίδει στην ανθρώπινη ζωή; Κρίνουμε με τα ίδια μέτρα και σταθμά την εκεί βία με μια πραγματική ή υποθετική έκρηξη βίαιης καταστολής σε μια δυτική χώρα; Δεν έχουν οι ζωές εκεί βάρος αμελητέο; Και επιπλέον, γιατί ανεχόμαστε την αναίσχυντη υποστήριξη Κίνας και Ρωσίας προς το καθεστώς Άσαντ; Θα κάναμε το ίδιο αν ήταν οι ΗΠΑ που εμπόδιζαν κάθε αντίδραση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ; Εμείς, οι οποίοι αγανακτούμε πλουσιοπάροχα με την ισραηλινή πολιτική που οδηγεί την Γάζα στην εξαθλίωση, γιατί άραγε τώρα αγανακτούμε με φειδώ;

Στη Συρία οι νεκροί είναι χιλιάδες, «νεκροί με ονοματεπώνυμο». Τα στοιχεία τους δημοσιοποίησε η Διεθνής Αμνηστία για να απαντήσει στα ψεύδη του καθεστώτος Άσαντ. Κανένας διεθνής παράγοντας δεν μπορεί να μένει απαθής. Το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών οφείλει τώρα να παραπέμψει τη Συρία στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο. Οφείλει να επιβάλει εμπάργκο όπλων και να εφαρμόσει δέσμευση περιουσιακών στοιχείων εναντίον του Προέδρου Άσαντ και των ανώτερων συνεργατών του.

Σε αυτή την κατεύθυνση πρέπει να κινηθεί και η ελληνική διπλωματία. Είναι θετική η τοποθέτηση του υπουργού κ. Λαμπρινίδη πως «το καθεστώς Άσαντ, με την πολιτική καταστολής και ωμής βίας που ακολουθεί, παίρνει ένα δρόμο χωρίς γυρισμό» (Καθημερινή, 4/9). Είναι επίσης θετική η συμμετοχή της Ελλάδας σε διαδικασίες για την διασφάλιση δημοκρατικής διακυβέρνησης και για την αντιμετώπιση των άμεσων ανθρωπιστικών αναγκών στη Λιβύη.

Επί δεκαετίες ειδησεογραφικά Λιβύη σήμαινε «ηγέτης Καντάφι» (δεν τον λέγαμε δικτάτορα, ελέω διεθνισμού πρωτοπασοκικής κοπής). Αίγυπτος σήμαινε Μουμπάρακ και Συρία σήμαινε Άσαντ. Η μακροχρόνια δεσποτεία διεκδικούσε την ακλόνητη μονιμότητα φυσικού φαινομένου. Τώρα που ανατρέπεται, μερικοί δεν συμμερίζονται τη χαρά της μεγάλης εν εξελίξει αλλαγής. Εύκολα το πιάνει κανείς στην ατμόσφαιρα, δεν είναι καθολική η ανακούφιση για τους δικτάτορες που έφυγαν και ο θυμός για εκείνους που ακόμα φονεύουν κρυπτόμενοι. Οι πιο επιφυλακτικοί προτάσσουν στις τοποθετήσεις τους παράγοντες όπως τα δυτικά συμφέροντα, τα πετρέλαια και ο ιμπεριαλισμός. Σωστά όλα αυτά, όμως η μονότροπη ανάδειξή τους εντέλει σχετικοποιεί την αξία της αραβικής εξέγερσης. Κι αυτό είναι λάθος.

Η αραβική άνοιξη είναι μια πολιτική αυταξία. Οι κοινωνικές διεργασίες που σηματοδοτεί (σημαντικά αποκλίνουσες σε κάθε χώρα) ξεπερνούν κατά πολύ το ζήτημα της διακυβέρνησης της επόμενης μέρας. Όσοι προτάσσοντας τις επιφυλάξεις τους δεν αφήνονται στη λυτρωτική ευφορία της ανατροπής των τυράννων μοιάζει να γυρνάνε την πλάτη στους εξεγερμένους και να αφήνουν (άθελά τους ελπίζω) ανοιχτές τις χαραμάδες στους δικτάτορες. Κι αν οι επιφυλάξεις υποκρύπτουν άρρητη νοσταλγία για ένα φαινομενικά ακλόνητο πατερναλιστικό χτες (κάτι σαν την Οstalgie μερικών Ανατολικογερμανών), τι να κάνουμε; Τι να πούμε σε όσους βλέπουν ακόμα με συμπάθεια τον αδέσμευτο διωκόμενο Καντάφι; Τίποτα. Ας κοιτάξουν πάλι στις φωτογραφίες των εφημερίδων τον ολόχρυσο καναπέ- γοργόνα με το πρόσωπο της κόρης του Καντάφι. Ας χορτάσουν αφόρητο κιτς. Όσο πιο απόλυτη η εξουσία τόσο πιο άπληστη η γελοιότητά της.

Είμαστε από εκείνους που ανοιχτά και ανεπιφύλακτα χαίρονται με όσα συμβαίνουν στην άλλη πλευρά της Μεσογείου. Ετούτη την ώρα δεν μπορούμε παρά να τασσόμαστε με το αύριο, ακόμα και αν γνωρίζουμε ότι αυτό το αύριο μπορεί κάλλιστα να προδώσει πολλές από τις προσδοκίες μας.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s