You are currently browsing the tag archive for the ‘ανθρωπισμός’ tag.


Ένα πρωί στα τέλη του 1960, ο βρετανός δικηγόρος Πίτερ Μπένενσον διάβασε στην εφημερίδα πως δυο Πορτογάλοι φοιτητές καταδικάστηκαν σε επτά χρόνια φυλάκιση για μια πρόποση υπέρ της ελευθερίας. Η αγανάκτησή του μετατράπηκε αμέσως σε δημιουργικότητα: σκέφτηκε ένα δίκτυο ενεργών πολιτών που θα βομβάρδιζε τις κυβερνήσεις με εκκλήσεις υπέρ κρατουμένων. Σύντομα εγκαινίασε την «Έκκληση για Αμνηστία» με πρωτοσέλιδο άρθρο στην εφημερίδα The Observer: «Ανοίξτε την εφημερίδα σας οποιαδήποτε μέρα της εβδομάδας και θα βρείτε κάποιο δημοσίευμα για κάποιον που φυλακίζεται, βασανίζεται ή εκτελείται επειδή η γνώμη ή η θρησκεία του δεν είναι αποδεκτές από την κυβέρνησή του… Ο αναγνώστης της εφημερίδας έχει μια απαίσια αίσθηση αδυναμίας. Όμως, αν μπορούσαν αυτά τα αισθήματα αηδίας να ενωθούν σε κοινή δράση, θα μπορούσε να γίνει κάτι αποτελεσματικό». Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Η φονική βία των κομάντος και οι καταγγελίες για βίαιη μεταχείριση των συλληφθέντων προκάλεσαν διεθνή θυμό που επιτάθηκε από τις ασόβαρες δικαιολογίες των Ισραηλινών αρχών. Εδώ και καιρό, η ερμηνεία των αντιδράσεων του Ισραήλ ξεφεύγει από το πεδίο της πολιτικής επιστήμης. Ο φόβος του γίνεται όλο και φονικότερος.

Όπως έγραψε ο Eyad Sarraj (Πρόεδρος του Προγράμματος Πνευματικής Υγείας Κοινότητας της Γάζας, ιδρυτής της Διεθνούς Καμπάνιας για τον Τερματισμό της Πολιορκίας): “Η καταφυγή στην ωμή βία είναι έκφραση φόβου. Ως ψυχολόγος και κάτοικος της Γάζας, καταλαβαίνω τη χρήση ισχύος από το Ισραήλ ως σύμπτωμα δομικής παθολογίας. Καταφεύγει στην μέγιστη βία ως μορφή εκφοβισμού. Όμως αυτή είναι η επιλογή του αδύναμου. Είναι πιθανό ότι μέσω των πράξεών του, σφίγγει τη δική του θηλιά”. (The National, 1/6).

Ως αποτέλεσμα της ίδιας ψυχοπαθολογίας, μειώνονται οι φωνές της  λογικής εντός του Ισραήλ. Η κοινωνία ανέχεται ή στηρίζει την παράνοια. Θεάται το κράτος να επιβάλλει συλλογική τιμωρία στους κατοίκους της Γάζας, να οδεύει προς την κατασκευή ενός νέου απαρτχάιντ, να βυθίζεται στην καταστροφική δίνη μιας αυτοεκπληρούμενης προφητείας.

Λίγοι θα διαφωνήσουν σε αυτά. Τα δύσκολα είναι άλλα και αφορούν εμάς. Η δυτική κοινή γνώμη απορρίπτει επιτέλους την ανεκτικότητα της πολιτικής τάξης έναντι του Ισραήλ, πράγμα εξαιρετικά θετικό. Όμως, η απόρριψη αυτή δεν πρέπει να απενοχοποιήσει τις θεωρίες συλλογικής ευθύνης που κυριαρχούν στις αραβικές χώρες και τροφοδοτούν την Ισραηλινή τυφλότητα. Οι θεωρίες αυτές ευδοκιμούν και σε εμάς και πρέπει να μας βρίσκουν ασυμβίβαστα αντίθετους. Σε αυτές φωλιάζει ο αντισημιτισμός που διακρίνουμε σε ορισμένους φορείς αλληλεγγύης προς τους Παλαιστίνιους.

Από την άλλη, δεν είναι κάθε κριτική κατά του Ισραήλ προϊόν αντισημιτισμού. Αυτό το σόφισμα έχει προ πολλού εκμετρήσει τον βίο και εκτίθενται όσοι το διακινούν.

Εντέλει, η τραγωδία της Μέσης Ανατολής είναι ότι εκεί πηγάζουν και αλληλοτροφοδοτούνται οι δύο παράλληλες διαδικασίες αυτοθυματοποίησης Εβραίων και Μουσουλμάνων.

Στο Ισραήλ δοκιμάζεται η έννοια της αντικειμενικότητας που δεν περιορίζεται, όπως κάποιοι νομίζουν, στην ισόρροπη δημοσίευση ανακοινώσεων των εμπλεκόμενων μερών. Αυτή είναι μια εν ολίγοις μηχανιστική εκ του ασφαλούς διαδικασία που κουτσά στραβά βοήθησε το ανθρωπιστικό κίνημα να τα βγάλει πέρα κατά τον ψυχρό πόλεμο.

Σήμερα, περισσότερο από ποτέ, αντικειμενικότητα είναι η ανυποχώρητη επίκληση και εφαρμογή των ίδιων αρχών σε κάθε περίπτωση. Δεν αρκεί λοιπόν η γενικόλογη τήρηση ίσων αποστάσεων. Χρειάζεται διαρκής, βασανιστική έρευνα των γεγονότων και αμφισβήτηση κάθε «αυτονόητης αλήθειας». Η αντικειμενικότητα δεν αποκλείει την υποστήριξη της μιας πλευράς με όρους και για λόγους ανθρωπιστικούς και αυτό πρέπει να γίνεται με θάρρος και παρρησία. Πρέπει όμως να συνοδεύεται από εκείνη την κριτική αλληλεγγύη που απορρίπτει τις μεταφυσικές, μισαλλόδοξες αντιλήψεις περί αιώνιου καλού και κακού. Πρέπει δηλαδή να είμαστε πολύ αυστηροί με όποιους υποστηρίζουμε.

Και πάνω απ’ όλα, δεν νοείται ανθρωπισμός α λα καρτ προς ομόδοξους μόνο, προς ανατολικούς μόνο, προς αντιαμερικανούς μόνο. Για τον ίδιο λόγο που δεν νοείται ανθρωπισμός υπό προϋποθέσεις, όπως η αποκήρυξη της τρομοκρατίας που η Δύση ζητά από τους Παλαιστίνιους.

Η βία κατά του στολίσκου δικαιώνει την ιδιαίτερη ευαισθησία μας απέναντι στους πολύπαθους αμάχους της Γάζας. Ας μη θεωρήσουμε όμως ότι δικαιώνει ες αεί οποιαδήποτε επιλεκτική πυξίδα στους στολίσκους της ευαισθησίας μας.


Ο ανθρωπισμός είναι μια ανεπίσημη ιδεολογία πράξης, είναι η δράση για την ευημερία της ανθρωπότητας ως αδιαίρετης οντότητας. Βρίσκεται στον αντίποδα της λογικής «εμείς εναντίον των άλλων» που χαρακτηρίζει τον εθνικισμό. Σύμφωνα με τον Αλβέρτο Σβάιτσερ, ο ανθρωπισμός συνίσταται στο να μη θυσιάζεις ποτέ ένα ανθρώπινο ον για κάποιον σκοπό. Ο σύγχρονος ανθρωπιστής δε χωράει στα στενά σύνορα μιας χώρας, όσο μεγάλη κι αν είναι η χώρα αυτή. Πατρίδα του είναι ο άνθρωπος κι αλίμονο αν ο άνθρωπος ήταν έννοια τόσο μικρή που να την τέμνουν συρματοπλέγματα και να τη διαιρούν οι γραμμές του χάρτη. Δικές του συνοριογραμμές είναι οι γραμμές των οριζόντων και ο άνεμος αυτών των οριζόντων τον στρέφει γρήγορα στην πράξη. Μια πράξη ενιαία όλη του η παρουσία. Δράση που δείχνει το δρόμο προς τη συνολική προσέγγιση των προβλημάτων. Ο ανθρωπιστής επιλέγει τον μαχητικό ακτιβισμό για την προστασία του περιβάλλοντος, το σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την ανθρωπιστική βοήθεια σε πληθυσμούς που κινδυνεύουν. Η δράση του βαθύτατα πολιτική και γι’ αυτό συγκρουσιακή. Η αυτάρεσκη φιλανθρωπία που χαϊδεύει τα αυτιά, καθησυχάζει συνειδήσεις, αποσιωπά εγκλήματα και θύτες δεν έχει θέση στο σύγχρονο ανθρωπισμό. Όποιος τον επιλέξει έρχεται αργά ή γρήγορα αντιμέτωπος με ποικιλώνυμες εξουσίες.

Αλυσοδένεται στις άγκυρες ενός τάνκερ στις εγκαταστάσεις της Motor Oil στους Αγίους Θεοδώρους και αναλαμβάνει την ευθύνη στο δικαστήριο δηλώνοντας πως υπέρτερο δημόσιο αγαθό από τη λειτουργία του εργοστασίου είναι η προστασία του περιβάλλοντος. Οργανώνει καμπάνιες για την προστασία των δικαιωμάτων, παλεύει κατά των βασανιστηρίων και της θανατικής ποινής. Παρασύρει με τη φλόγα της ίδιας της ύπαρξής του πολλούς να συστρατευτούν. Φεύγει όταν ο τόπος του τον στενεύει και μακρινές προκλήσεις τον καλούν. Μετά τους σεισμούς βρίσκεται στην Τουρκία και οργανώνει την υποστήριξη στους πληγέντες. Ταξιδεύει για χρόνια, πορεύεται σε ένα δικό του πλανητικό μονοπάτι αλληλεγγύης, κάνει πράξη τη δική του παγκοσμιοποίηση. Στήνει μηχανισμούς βοήθειας στις κοινότητες της Ζάμπιας, της Ερυθραίας, του Νεπάλ. Ζει μαζί τους κι όμως μέσα του τον φλογίζει ολοένα η σκέψη της επόμενης αποστολής. Κι όταν η ζωή του βρεθεί σε κίνδυνο, όταν πέσει όμηρος άτακτων ομάδων από παιδιά στρατιώτες στη Σιέρα Λεόνε, όταν περάσει ακόμα κι από εικονική εκτέλεση, γυρνά και το διηγείται γελαστός, προτείνοντας νέους τρόπους να πολεμήσουμε την παιδική στράτευση.

Όλα τα παραπάνω και πολύ περισσότερα πρόλαβε να ζήσει στην πλούσια μα σύντομη ζωή του ένας τέτοιος ανθρωπιστής, ο φίλος Κώστας Δόμβρος, ο ξανθός μας γίγαντας. Έφυγε ξαφνικά τεράστιος, ολόφωτος και γελαστός. Πρόλαβε μόνο να μας κλείσει το μάτι και να ψιθυρίσει το αγαπημένο του venceremos.

Δημοσιεύτηκε στα ΝΕΑ

Η διάδοση εικόνας και πληροφορίας για τα θύματα του τσουνάμι έφερε την παγκόσμια συγκίνηση και την εκδήλωση αλληλεγγύης. Ήταν αυτό που ονομάστηκε «φαινόμενο τσουνάμι». Ποια είναι όμως γενικότερα η δυναμική των εκδηλώσεων παγκόσμιας αλληλεγγύης; Κάποιοι ήταν από την αρχή καχύποπτοι με τη ροκ φιλανθρωπία των αστέρων που μιλούν και τραγουδούν για τον Τρίτο Κόσμο ενώ φωτογραφίζονται με τους G8. Τα παρατράγουδα στη διαχείριση των τεράστιων ποσών που συγκεντρώθηκαν για τα θύματα του τσουνάμι επέτειναν την καχυποψία (αλήθεια, θα μάθουμε ποτέ τι έγινε με την ελληνική βοήθεια;). Σήμερα η κοινή γνώμη παρακολουθεί πάλι αμήχανη τις εκκλήσεις για επείγουσα ανθρωπιστική βοήθεια, ενώ οι βόμβες συνεχίζουν να ισοπεδώνουν οικοδομικά τετράγωνα στο Λίβανο.

Ζούμε την πλανητική αμηχανία της αλληλεγγύης. Από τη μια, διευρύνεται το χάσμα μεταξύ της παγκόσμιας πολιτικής ελίτ και των απονευρωμένων θεσμών αντιπροσώπευσης που αδυνατούν να επηρεάσουν τη λήψη αποφάσεων. Από την άλλη, η τόσο υμνηθείσα κοινωνία των πολιτών και η υπερεθνική της έκφραση, οι μεγάλες διεθνείς μη κυβερνητικές οργανώσεις, φαντάζουν συχνά, και ενίοτε δικαιολογημένα, σαν το μακρύ χέρι του κράτους. Σε ώρες ανθρωπιστικής κρίσης, αυτό το πολιτικό κενό επιχειρείται να καλυφθεί από τις εκκλήσεις για βοήθεια που εκπέμπονται από τις ίδιες τις πολιτικές ηγεσίες και γίνονται μέρος του τηλεοπτικού προϊόντος. Ο Γιοακίμ Χιρς (Παν/μιο Φραγκφούρτης) γράφει: «Χρειάζεται οι μη κυβερνητικές οργανώσεις να είναι σε θέση να βασίζονται στην υποστήριξη μιας δραστήριας πολιτικής βάσης κοινωνικών κινημάτων και πρωτοβουλιών, η οποία όμως δεν πρόκειται να δοθεί απλώς με μαζικές επιστολές και συναυλίες υποστήριξης που θα μεταδίδονται τηλεοπτικά». Οι πρόσφυγες του Λιβάνου χρειάζονται βέβαια γάλα και φάρμακα. Επειγόντως. Εξίσου επειγόντως όμως χρειάζονται πολιτικό άσυλο αν το ζητήσουν. Παρουσία ξένων παρατηρητών που θα περιορίσει τις βόμβες. Πολιτική πίεση για άμεση εκεχειρία. Καταδίκη εκείνων που τους βομβαρδίζουν αλλά και εκείνων που τους χρησιμοποιούν σαν ανθρώπινες ασπίδες. Όταν δηλαδή μας ζητείται να προσφέρουμε γάλα και φάρμακα χωρίς να έχουμε λόγο για τα υπόλοιπα, τότε η ανθρωπιστική βοήθεια από εκδήλωση αλληλεγγύης γίνεται πράξη εκτόνωσης και συσκότισης του αληθινού δράματος.

Ο τηλεοπτικός ανθρωπισμός είναι πρόσφατο εύρημα της παγκόσμιας βιομηχανίας του θεάματος. Αξιοποιεί όλες τις τεχνικές της. Ο θεατής έχει την ψευδαίσθηση της συμμετοχής αλλά, όπως σε κάθε μεγάλο θέαμα, δεν μαθαίνει τι γίνεται στα παρασκήνια. Οι κανόνες του παιχνιδιού δεν καθορίζονται από τις πραγματικές ανάγκες των πληθυσμών που δοκιμάζονται αλλά από την παγκόσμια τηλεοπτική αγορά. Χωρίς τα κοινωνικά κινήματα που θα αντιπαρατεθούν στις ηγεσίες πιέζοντας για κοινωνική αλλαγή, ο κρατικοκατευθυνόμενος ανθρωπισμός γίνεται εργαλείο χειραγώγησης των αναπτυγμένων κοινωνιών και εξάρτησης των αναπτυσσόμενων χωρών του Τρίτου Κόσμου.

Δημοσιεύτηκε στα ΝΕΑ

H προεκλογική επίσκεψη του νυν Πρωθυπουργού συνοδεία τηλεοπτικών συνεργείων στα γραφεία Μη Κυβερνητικής Οργάνωσης και οι συνεχείς αναφορές του Προέδρου του ΠΑΣΟΚ στο ρόλο των ΜΚΟ και τη συμμετοχική δημοκρατία φανερώνουν μια επένδυση (ευκαιριακή ή μονιμότερη) στο πολιτικό κεφάλαιο των ΜΚΟ. Είναι άλλωστε γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια η Ελλάδα κατάφερε να μειώσει τη διαφορά που τη χώριζε από άλλες δυτικές κοινωνίες, αναφορικά με το βαθμό συμμετοχής των πολιτών σε εθελοντικές πρωτοβουλίες. Είναι λοιπόν δεδομένο το ενδιαφέρον για τη δυναμική του χώρου αυτού.

Η αύξηση της συμμετοχής συνεπέφερε και την αμήχανη αντίδραση πολλών άλλων φορέων εξουσίας ή άσκησης πολιτικής. Τα συνδικάτα και τα πολιτικά κινήματα χρειάστηκαν αρκετά χρόνια για να βγουν από τα τείχη τους και να αντιληφθούν ότι η δυναμική των ΜΚΟ μπορεί να είναι μια πρόκληση για νέου τύπου δράση, αλλά και για συνεργασίες, όταν κάτι τέτοιο παρουσιάζει αμοιβαίο ενδιαφέρον. Το κράτος από τη μεριά του, παρουσιάζεται δυσκίνητο και αρνητικό όταν γίνεται αποδέκτης της δράσης των ΜΚΟ, αλλά δεν είναι καθόλου επιφυλακτικό όταν καθιστά την ανθρωπιστική δράση εργαλείο εξωτερικής πολιτικής. Ενδεικτική η πρόσφατη δήλωση του υφυπουργού Εξωτερικών πως «τα προγράμματα διεθνούς αναπτυξιακής συνεργασίας που υλοποιούνται από τις ΜΚΟ αποτελούν μέρος της διπλωματίας και ουσιαστικό εργαλείο της εξωτερικής πολιτικής». Δυστυχώς, η διοίκηση έχει επιλέξει την προνομιακή σχέση με τις ΜΚΟ υλοποίησης κρατικών προγραμμάτων.

Καθόλου τυχαία, αυτές οι ΜΚΟ αποκαλούνται «προτζεκτάδικα». Το φαινόμενο άλλωστε δεν είναι μόνο ελληνικό. Μόνο που εδώ, η ταχεία ανάπτυξή τους έφερε πολύ γρήγορα στην επιφάνεια τις αδυναμίες αυτού του τύπου οργανώσεων: έλλειψη εθελοντικής βάσης και δημοκρατικού ελέγχου, εξάρτηση από θεσμικούς πόρους, αδιαφάνεια. Θα ήταν λάθος να θεωρηθούν απλώς εσωτερικά προβλήματα ορισμένων ΜΚΟ. Αυτό που διακυβεύεται, είναι η ίδια η κοινωνία των πολιτών. Εξάλλου, σε μια χώρα με λειψή παράδοση στον τομέα αυτό, οι λέξεις εύκολα χάνουν το νόημά τους. Αυτός λοιπόν ο ενδιάμεσος χώρος συμμετοχικής άσκησης πολιτικής μεταξύ κράτους και κεφαλαίου δε μπορεί να δομείται και να αναπτύσσεται με λογική και κανόνες εργολαβικών γραφείων. Στο κάτω κάτω, αν το κράτος θέλει να ασκήσει κοινωνική πολιτική με αναθέσεις προγραμμάτων, ας το κάνει ανοιχτά. Προς τι το πρόθεμα «Μη Κυβερνητικός» για τους εταίρους του;

Όσο τα πολιτικά κόμματα γενναιόδωρα τονίζουν τη σημασία των ΜΚΟ, εμείς δεν εγκαταλείπουμε την καχυποψία μας. Θα ήταν αφέλεια να πιστέψουμε ότι οι κρατικοδίαιτες οργανώσεις θα γίνουν φορείς ανανέωσης της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας. Κι αν η ελληνική κοινωνία θέλει να γίνει κοινωνία πολιτών, μόνο μέσα από πραγματική συμμετοχή σε κινήσεις ζωντανές και ανεξάρτητες θα το καταφέρει. Με ρήξεις. Όχι με αναθέσεις.

Δημοσιεύτηκε στα ΝΕΑ

Σε συνέχεια του σημειώματος της προηγούμενης εβδομάδας, όπου αναφερθήκαμε στα φαινόμενα γιγαντισμού των ΜΚΟ, στους μηχανισμούς ελέγχου που έχει δημιουργήσει η πολιτεία με εργαλείο την κρατική χρηματοδότηση και στην καχυποψία που προκάλεσε ο προσεταιρισμός στελεχών των ΜΚΟ με δέλεαρ πολιτικές θέσεις, είναι χρήσιμες ορισμένες ακόμα σκέψεις.

Ένας μόνιμος κίνδυνος για κάθε οργάνωση που απευθύνεται στο κοινό για να αντλήσει υποστήριξη και πόρους είναι η πίεση από το ίδιο το κοινό. Η κυριαρχία της εικόνας διαμορφώνει όχι μόνο τις ειδήσεις αλλά και τη συνείδηση της κοινής γνώμης. Στις περιπτώσεις αυτές, συχνά οι κανόνες δράσης μιας ΜΚΟ υποκύπτουν μπροστά στην ανάγκη να ανταποκριθεί στην πίεση του κόσμου που θέλει να βοηθήσει «εδώ και τώρα». Αν η ανθρωπιστική οργάνωση δεν προτάξει την αποτελεσματικότητα (όπως στη Γαλλία οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα που ανακοίνωσαν ότι δεν δέχονται άλλα χρήματα για τα θύματα του τσουνάμι, γιατί τα 40 εκ. που είχαν συλλέξει υπερκάλυπταν τις επιχειρησιακές τους δυνατότητες), τότε άγεται και φέρεται από το κυνήγι του «τηλεοπτικού ανθρωπισμού». Το παράδειγμα των δωρεών που συνέλεγε μεγάλη ΜΚΟ για τα θύματα του πολέμου στο Ιράκ, χωρίς να έχει εξασφαλίσει πρόσβαση στην εμπόλεμη περιοχή, είναι χαρακτηριστικό: το κοινό ικανοποίησε την ανάγκη του να βοηθήσει, η οργάνωση φάνηκε δραστήρια, το πρώτο αεροπλάνο προς την περιοχή χάθηκε και η υπόλοιπη ανθρωπιστική βοήθεια ακόμα σαπίζει σε κάποιες αποθήκες στα νότια προάστια της Αθήνας.

Την ίδια περίπου κατάληξη έχουν και δράσεις υποκινούμενες από τον εντυπωσιασμό ή σκοπιμότητες υπαγορευόμενες από την εξωτερική πολιτική της χώρας. Έτσι, στην επίδειξη ανθρωπισμού πολλών ευρωπαϊκών κυβερνήσεων στη ΝΑ Ασία, η ελληνική πινελιά ήταν το περίφημο καράβι που αναχώρησε προς την περιοχή, κατάφορτο με υπερσύγχρονα μηχανήματα αλλά και ερωτήματα ως προς το ιδιοκτησιακό του καθεστώς και την καταλληλότητα της βοήθειας, μια που δεν πρόκειται να συμβάλει καθόλου στην δημιουργία μόνιμων υποδομών στην περιοχή.

Σε ό,τι αφορά στη διαφάνεια της διαχείρισης, είναι γεγονός ότι οι μεγάλες ΜΚΟ στη χώρα μας μεγάλωσαν πολύ γρήγορα. Σε ορισμένες, η πρώτη γενιά στελεχών βρέθηκε μέσα σε λίγα χρόνια να διαχειρίζεται πολλαπλάσιους πόρους. Αποτέλεσμα ήταν να μην τηρούνται στοιχειώδεις κανόνες ορθής διαχείρισης, όπως για παράδειγμα πως δε μπορεί εξωτερικός συνεργάτης- εργολήπτης μιας ΜΚΟ να είναι ταυτόχρονα και μέλος της διοίκησής της, ελέγχων και ελεγχόμενος το ίδιο πρόσωπο.

Απαραίτητη και τούτη τη φορά η επιλογική διευκρίνιση πως οι διαπιστώσεις αυτές δεν αφορούν το μεγάλο μέρος των ΜΚΟ και δε μπορούν να μειώσουν το μέγεθος της προσφοράς τους και την πολιτική τους βαρύτητα, ιδίως σε μια εποχή χειραγώγησης και ιδιώτευσης. Σε αυτό το τελευταίο σημείο θα χρειαστεί να επανέλθουμε.

Δημοσιεύτηκε στα ΝΕΑ

Με αφορμή τη συγκέντρωση και αποστολή ανθρωπιστικής βοήθειας στη ΝΑ Ασία έχει ανοίξει ένας δημόσιος διάλογος περί ΜΚΟ. Όφειλαν να τον έχουν ξεκινήσει νωρίτερα οι ίδιες οι οργανώσεις. Στην κορυφή του παγόβουνου η διαχείριση των γενναιόδωρων δωρεών του κοινού. Ποιος τις συγκεντρώνει, με ποιες δεσμεύσεις, πώς διασφαλίζεται η διαφάνεια, πού αρχίζει και τελειώνει η εμπλοκή του κράτους; Χρήσιμη συζήτηση, ιδίως όταν νέοι φορείς (όπως η Εκκλησία) επιδιώκουν αρκετά επιθετικά να καταγραφούν στο τοπίο των ΜΚΟ και να πιστωθούν με το πολιτικό κεφάλαιο που αυτό συνεπάγεται.

Κάτω από την επιφάνεια όμως, η κρίση ενηλικίωσης, όπως προσφυώς έχει αποκληθεί, πλήττει αρκετές ΜΚΟ. Τεράστιοι ρυθμοί ανάπτυξης, μεγάλοι προϋπολογισμοί, πολυμελής επαγγελματική στελέχωση, γιγαντισμός. Στοιχεία δηλαδή που θα ήταν ευπρόσδεκτα και ελπιδοφόρα, αν δε συνοδεύονταν από συμπτώματα ελλείμματος σε πολιτικό επίπεδο: προσωποπαγής χαρακτήρας, ανύπαρκτος εσωτερικός διάλογος, υποθήκευση του εθελοντικού στίγματος στο βωμό της ανάπτυξης που έγινε αυτοσκοπός. Το τίμημα του ελλιπούς δημοκρατικού ελέγχου συμπληρώνεται από την ασφυκτική πίεση που οι κυβερνήσεις των τελευταίων ετών, μέσω του ΥΠΕΞ, ασκούν σε πρόθυμες ΜΚΟ για να τις καταστήσουν όχημα της εξωτερικής μας πολιτικής στα Βαλκάνια και την ευρύτερη περιοχή. Με την εξάρτηση από την κρατική χρηματοδότηση (πόσες αλήθεια ΜΚΟ θα άντεχαν χωρίς θεσμικούς πόρους έστω και μια μέρα;) αρκετές οργανώσεις απώλεσαν τον Μη Κυβερνητικό τους χαρακτήρα και εκχώρησαν το δικαίωμα και την υποχρέωσή τους να κρατούν αποστάσεις από την κρατική εξουσία.

Επόμενο βήμα ήταν η προσέλκυση στελεχών των ΜΚΟ για να προσφέρουν μια αύρα ανθρωπισμού σε λίστες υποψηφίων βουλευτών, (υφ)υπουργικούς θώκους, συνδιασκέψεις κομμάτων και υψηλά αμειβόμενες θέσεις του κρατικού τομέα. Το κενό που άφησαν πίσω τους τα στελέχη αυτά είναι αμελητέο, αλλά η υποψία πως κάποιοι επιθυμούν να εκμεταλλευτούν τις ΜΚΟ ως νέα φυτώρια ανάδειξης «ανθρωπιστών εργατοπατέρων» δεν είναι.

Το «καθεστώς ασυλίας» που προστάτευε τις οργανώσεις ως τώρα δε θα διαρκέσει πολύ. Πρόσφατα δημοσιεύματα το αποδεικνύουν. Όσοι με γνήσιο τρόπο εξακολουθούμε να πιστεύουμε στην ενεργό συμμετοχή, στον ακτιβισμό, στην ανθρωπιστική δράση θα πρέπει να χαιρόμαστε γι’ αυτό. Όχι μόνο γιατί η διαφάνεια και ο (αυτο)έλεγχος είναι οξυγόνο για την ανεξάρτητη λειτουργία των ΜΚΟ. Αλλά και γιατί όσοι απαξίωναν τις ΜΚΟ συλλήβδην θα αναγκαστούν να κάνουν τώρα τους αναγκαίους διαχωρισμούς. Αν όμως συνεχίσουν να συγχέουν τις οργανώσεις- σφραγίδες, τα προσωπικά Μη Κυβερνητικά καταστήματα μεγαλοεπιχειρηματιών, τις ασπόνδυλες οργανώσεις που στηρίζονται αποκλειστικά σε επαγγελματικά στελέχη και κρατικό χρήμα, με την πλειονότητα των γνήσιων κινήσεων πολιτών που δρουν ανεξάρτητα και με διαφάνεια, τότε δε μπορεί, μάλλον εκ του πονηρού θα τις συγχέουν.

Δημοσιεύτηκε στα ΝΕΑ

Τα περισσότερα κείμενα δημοσιεύονταν ως επιφυλλίδες στα ΝΕΑ μέχρι το καλοκαίρι του 13. Τα υπόλοιπα βλέπουν το φως κατευθείαν στο blog. Η πάνω φωτό είναι από την καμπάνια της Διεθνούς Αμνηστίας Use your freedom to write wrongs

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Τα καθαρά χέρια

Ας μιλήσουμε καθαρά

Λεξεις κλειδια

Άγιος Παντελεήμονας Ακροδεξιά Αριστερά Βαλκάνια Βουλή Βουλγαράκης Γάζα Δήμος Αθηναίων Δίκτυο Καταγραφής Περιστατικών Ρατσιστικής Βίας Δεκέμβριος Διεθνής Αμνηστία ΕΕΔΑ ΕΛΑΣ Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου ΗΠΑ Ισλάμ Ισραήλ Κίνα Κακλαμάνης Καμίνης Καρατζαφέρης ΛΑΟΣ Λοβέρδος ΜΚΟ ΜΜΕ ΟΗΕ Ολυμπιακοί Σαμαράς ΣτΕ Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών Συνήγορος του Πολίτη Χριστόδουλος Χρυσή Αυγή ανήλικοι ανθρωπισμός απαγωγές αστυνομία αστυνομική βία βία βασανιστήρια διακρίσεις διαμαρτυρία διαφάνεια διεθνή εθελοντισμός εθνικισμός εκκλησία εκλογές εκπαίδευση ελευθερία έκφρασης εργασιακά θανατική ποινή θρησκεία θρησκευτική ελευθερία ιθαγένεια κάμερες κρίση μειονότητες μετανάστες μνημόνιο περιβάλλον προσωπικά δεδομένα πτήσεις CIA ρατσισμός ρατσιστική βία ρατσιστικός λόγος σεξουαλικός προσανατολισμός σχολείο σωφρονισμός τράφικιν τρομοκρατία φυλακές φύλο χούντα όπλα