You are currently browsing the tag archive for the ‘αστυνομία’ tag.


Η αστυνομική αυθαιρεσία αποτελεί καίριο πρόβλημα ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Δεν το λένε ένθερμοι «δικαιωματίες» αλλά τα εθνικά και διεθνή ελεγκτικά όργανα. Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο μας έχει καταδικάσει επανειλημμένα για κακομεταχείριση από την αστυνομία. Συμπέρασμα πρώτο: η αστυνομική αυθαιρεσία αποτελεί στίγμα για τη χώρα μας. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Την Τετάρτη 29 Ιουνίου η ΕΛΑΣ έπρεπε να να διασφαλίσει την απρόσκοπτη λειτουργία του Κοινοβουλίου. Έπρεπε επίσης να διαφυλάξει την ελευθερία του συνέρχεσθαι για τους πολυπληθείς διαμαρτυρόμενους πολίτες. Ήταν εκ των πραγμάτων πολύ δύσκολο να υπηρετηθούν παράλληλα οι δυο στόχοι, ιδίως αφού διακηρυγμένος στόχος ομάδων πολιτών ήταν να παρεμποδίσουν την προσέλευση βουλευτών. Υπό εκείνες τις συνθήκες λοιπόν, η δικαιολογημένη χρήση ελεγχόμενης βίας αποτελούσε σοβαρό ενδεχόμενο. Η καταστροφική μανία εκατοντάδων αγνώστων κατέστησε το ενδεχόμενο αυτό αναπότρεπτη αναγκαιότητα. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »


Η δημόσια ασφάλεια, κρίσιμο μέγεθος για τη δημοκρατία και την κοινωνική ειρήνη, είναι αναπόσπαστα δεμένη με την αποτελεσματική αστυνόμευση. Για να έχει νόημα όμως η σχετική συζήτηση και να μη γίνονται εκ του πονηρού παρερμηνείες, πρέπει να ξέρουμε για ποιο πράγμα μιλάμε, πώς δηλαδή μετριέται η αποτελεσματικότητα αυτή. Για παράδειγμα, η αποτελεσματική αστυνόμευση μιας διαδήλωσης φυσικά προϋποθέτει επαρκή αντιμετώπιση των βίαιων εκτρόπων και εκτροπών: βιτρίνες που δεν σπάνε, καταστήματα που δεν καταστρέφονται, αυτοκίνητα που δεν καίγονται και κυρίως ζωές που δεν απειλούνται. Σημαίνει μόνο αυτό; Όχι, αυτή είναι η μια όψη της αποτελεσματικής αστυνόμευσης. Η άλλη όψη είναι ο σεβασμός των δικαιωμάτων όλων των πολιτών, διαδηλωτών και μη: αστυνόμευση χωρίς παράνομες συλλήψεις, χωρίς αυθαίρετη βία, χωρίς περιορισμό του δικαιώματος στη συνάθροιση.

Κατά την επέτειο του φόνου Γρηγορόπουλου, η εύλογη ανησυχία για ενδεχόμενη επανάληψη των περσινών εκτεταμένων επεισοδίων καθιστούσε προφανή την ανάγκη αποτελεσματικής αστυνόμευσης. Ας δούμε λοιπόν, με ψυχραιμία και νηφαλιότητα, αν οι εκδηλώσεις διαμαρτυρίας αστυνομεύτηκαν αποτελεσματικά. Για όσους περιορίζουν την αποτελεσματικότητα στο πρώτο της σκέλος η απάντηση είναι καταφατική και δικαίως επιχαίρει το αρμόδιο Υπουργείο. Αν όμως συμφωνούμε ότι η ασφάλεια είναι πιο σύνθετη έννοια, τότε τα πράγματα αλλάζουν. Πριν και κατά τη διάρκεια των εκδηλώσεων πραγματοποιήθηκαν περίπου 1000 προσαγωγές, κατά κύριο λόγο αδικαιολόγητες (προσαγωγή ατόμου που κατέχει αποδεικτικό στοιχείο της ταυτότητάς του επιτρέπεται μόνο στην περίπτωση που η συμπεριφορά του, και όχι απλώς ο τόπος, ο χρόνος και οι περιστάσεις, κινεί υποψίες διάπραξης εγκλήματος). Οι προσαγωγές αυτές προσέβαλαν το δικαίωμα του κάθε πολίτη να διαδηλώνει ελεύθερα χωρίς να καθίσταται αυτόματα ύποπτος. Επιπλέον, για πολλοστή φορά απόπειρα ψευδούς ενοχοποίησης συλληφθέντων αποκαλύφθηκε με τρόπο τυχαίο. Αυτό δείχνει ότι δε μιλάμε πια για μεμονωμένα περιστατικά αλλά για τεκμηριωμένη δράση θυλάκων αυθαιρεσίας εντός της ΕΛΑΣ.

Η επιλογή ανάμεσα στην περιοριστική και την ευρεία νοηματοδότηση της αποτελεσματικής αστυνόμευσης, άρα και της ασφάλειας, είναι κρίσιμη για την ποιότητα της δημοκρατίας που θέλουμε. Δεν προσφέρουν καλές υπηρεσίες όσοι συρρικνώνουν το περιεχόμενό της. Από τη μια, υπάρχουν όσοι προσποιούνται ότι δεν τίθεται ζήτημα με τη μητροπολιτική βία, τον αντιεξουσιαστικό χουλιγκανισμό, τον βιασμό του πανεπιστημιακού ασύλου και της ακαδημαϊκής ελευθερίας. Η επιλεκτικότητα αυτή τους απομακρύνει από την κοινή λογική και τροφοδοτεί τη μηδενική ανοχή την οποία καταγγέλλουν. Από την άλλη, υπάρχουν όσοι θεωρούν ότι η απόλαυση του αγαθού της ασφάλειας μπορεί να συμβαδίζει με προληπτική αναστολή των δικαιωμάτων. Έτσι οδηγούνται στην αποδοχή της συλλογικής ευθύνης και στις προληπτικές συλλήψεις λάθος ανθρώπων για λάθος λόγους. Όσοι με τέτοιο τρόπο επενδύουν στην αύξουσα –και λόγω κρίσης- κοινωνική συντηρητικοποίηση στην ουσία σπέρνουν ανέμους.

Τέλος, επιβάλλεται τα αρμόδια κυβερνητικά στελέχη να εκφέρουν λόγο υπεύθυνο και νηφάλιο. Όταν εμπλέκονται σε προσωπική βεντέτα με τους «βιτρινοθραύστες» κερδίζουν μεν πρόσκαιρη δημοσιότητα αλλά γίνονται μέρος του προβλήματος που έχουν κληθεί να λύσουν.

Στις 10 Δεκεμβρίου, Παγκόσμια Ημέρα Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, παρουσιάστηκε στη Στοκχόλμη μια μεγάλη έρευνα για τις διακρίσεις στις χώρες της Ε.Ε.(ΕU- ΜΙDΙS survey, Εuropean Union Αgency for Fundamental Rights)Η έρευνα καλύπτει πολλούς τομείς: εργασία, στέγη, υπηρεσίες υγείας, εκπαίδευση, ψυχαγωγία, τραπεζικές συναλλαγές, αστυνόμευση. Ερευνώνται οι μορφές θυματοποίησης των ευάλωτων ομάδων, οι στάσεις της αστυνομίας ανάλογα με τον τρόπο πρόσληψης των μειονοτικών προφίλ, οι αντιδράσεις των ίδιων των θυμάτων. Το μεγάλο εύρος της έρευνας δεν επιτρέπει παρά ενδεικτική και υπαινικτική παρουσίαση ορισμένων ευρημάτων σε τούτη τη στήλη.

Από τις πληθυσμικές ομάδες που εξετάστηκαν (Ρομά, μετανάστες από την Υποσαχάρια και τη Βόρεια Αφρική, Ανατολικοευρωπαίοι, Ρώσοι, Τούρκοι και άλλοι), οι Ρομά είναι εκείνοι που υφίστανται τις περισσότερες διακρίσεις. Το ευρύ φάσμα και η ποσοτική αποτύπωση αυτών των διακρίσεων τούς θέτει αυτομάτως στο επίκεντρο κάθε σοβαρής ευρωπαϊκής και εθνικής πολιτικής ένταξης. Επιπλέον, η εργασία αποδεικνύεται το προνομιακό πεδίο άσκησης διακρίσεων, ενώ σοβαρά προβλήματα υπάρχουν και στην παροχή υπηρεσιών. Πιο ευάλωτοι φαίνονται Ρομά και Αφρικανοί που συναντούν συχνότερα κλειστές πόρτες σε καταστήματα, εστιατόρια, μπαρ.

Αξιοσημείωτο είναι επίσης ότι οι Ρομά, ούτως ή άλλως στιγματισμένοι ως ομάδα με υψηλή παραβατικότητα, αποδεικνύονται οι ίδιοι πρώτοι στόχοι κλοπών και διαρρήξεων (στην Ελλάδα μάλιστα 3 φορές πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και πολύ πάνω από κάθε ομάδα οπουδήποτε στην Ευρώπη). Σε ό,τι αφορά την εγκληματικότητα με ρατσιστικά κίνητρα, πιο ευάλωτοι καταγράφονται οι Υποσαχάριοι Αφρικανοί και οι Ρομά. Και ενώ η αστυνομία κανονικά πρέπει να αντιδρά με αποτελεσματικότητα στον χειρισμό ρατσιστικών συμπεριφορών, αντιμετωπίζεται με έλλειψη εμπιστοσύνης από τα θύματα των διακρίσεων. Πολλά ευρήματα της έρευνας σχετικά με τη συμπεριφορά των Ευρωπαίων φυλάκων της τάξης εξηγούν το γιατί. Επί παραδείγματι, πραγματοποιούνται δυσανάλογα πολλοί αστυνομικοί έλεγχοι εις βάρος συγκεκριμένων ομάδων (με τεράστια διαφορά πρώτοι οι Έλληνες Ρομά και οι Βορειοφρικανοί της Ισπανίας). Τέλος, τα θύματα διακρίσεων σπανίως αναφέρουν τα περιστατικά στις αρχές. Ο λόγος; Δεν θεωρούν ότι κάτι τέτοιο θα άλλαζε τίποτα, φοβούνται αρνητικές επιπτώσεις ή οι ίδιοι θεωρούν τα περιστατικά διάκρισης ανάξια συζήτησης. Η άγνοια των δικαιωμάτων αποδεικνύεται κομβικό σημείο στη διαιώνιση των διακρίσεων.

Η έρευνα πρέπει να γίνει αντικείμενο μελέτης ώστε να συναχθούν τα απαραίτητα συμπεράσματα σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο. Έτσι, θα αξιολογηθεί η αποτελεσματικότητα της νομοθεσίας και των διαφόρων πρακτικών στο κοινωνικό πεδίο. Ειδικότερα για την Ελλάδα, τα ευρήματα για τις δύο πληθυσμικές ομάδες που εξετάστηκαν, Ρομά και Αλβανούς μετανάστες, χρήζουν περαιτέρω επεξεργασίας: η μελέτη του δείγματος, της γεωγραφικής του κατανομής, των διακρίσεων κατά τομέα κοινωνικής δραστηριότητας θα αποτελέσει πολύτιμο εργαλείο. Δυο παρατηρήσεις δίνουν ένα πρώτο στίγμα. Πρώτον, διαπιστώνεται σαφώς υψηλότερος βαθμός ένταξης των Αλβανών (οι οποίοι σε πολλούς δείκτες αντιμετωπίζουν υψηλότερο βαθμό αποδοχής και λιγότερα προβλήματα από τους ομοεθνείς τους στην Ιταλία) συγκριτικά με τους Ρομά. Δεύτερον, όσο κι αν δεν αντιμετωπίζουμε τον εκτεταμένο «οργανωμένο ρατσισμό του δρόμου» χωρών της Κεντρικής Ευρώπης, που έχει πάρει ακόμα και τη μορφή εκκαθαριστικών επιχειρήσεων, υπάρχουν ορισμένα ιδιαιτέρως ανησυχητικά ευρήματα. Δεν επιτρέπεται να τα παραγνωρίσουμε, ιδίως εν όψει της μακροχρόνιας ύφεσης που θα τα οξύνει κατακόρυφα, μετατρέποντας τις διακρίσεις και τον αποκλεισμό σε βραδυφλεγή βόμβα.

2405GAGGING_wideweb__470x252,0
Άγνωστοι διέκοψαν δημόσια εκδήλωση και έριξαν αυγά στη συγγραφέα Σώτη Τριανταφύλλου. Με αφορμή το περιστατικό οι ακόλουθες σκέψεις:
Πρώτο, ενδέχεται κάποιος να λέει πράγματα εύστοχα ή ανόητα, συμπαθητικά ή δυσάρεστα, καινοτόμα ή κοινότοπα. Ενδέχεται να υπάρχουν ποικίλες εκτιμήσεις για την ποιότητα και τη σκοπιμότητα των παρεμβάσεών του. Από τη στιγμή όμως που γίνει στόχος επίθεσης, αυτές οι αξιολογήσεις αποκτούν τριτεύουσα σημασία ως άσχετες με το μείζον θέμα που είναι η ίδια η επίθεση.
Δεύτερο, η βιαιότητα μιας επίθεσης εξαρτάται από τα μέσα που χρησιμοποιούνται. Προφανώς η επίθεση κρανοφόρων με σιδερογροθιές και λοστούς στον καθηγητή Πανούση είναι άλλης τάξης από την επίθεση με αυγά εναντίον συγγραφέων. Και τα δυο κρύβουν όμως βαθύτατη δυσανεξία απέναντι στη διαφορετική άποψη. Και πάντως, η έντονη αποδοκιμασία και απαξίωση που συμβολίζουν τα αβγά δεν αναιρεί τη βιαιότητα της εισβολής σε μια εκδήλωση και του προπηλακισμού του ομιλητή. Η αντιπαράθεση με κάποιον που εκφράζεται γραπτά πρέπει να γίνεται γραπτά και πάντως με μη βίαια μέσα. Με την κοινή λογική ο προπηλακισμός και η ρίψη αυγών δε συγκαταλέγονται στα μέσα αυτά.
Τρίτο, ο Ιρακινός που εκτοξεύει το παπούτσι του κατά του Μπους χρησιμοποιεί το τελευταίο του όπλο, έσχατος κακομοίρης απέναντι στο σύμβολο της πλανητικής εξουσίας. Ας μην τον επικαλούνται οι ρίπτες αυγών. Η αναλογία ισχύος δεν τους επιβεβαιώνει. Ούτε και το ρίσκο που αναλαμβάνεται στην κάθε περίπτωση.
Τέταρτο, μια επίθεση μπορεί παρεμπιπτόντως να επιτείνει την αστυνομοκρατία. Δεν είναι καταδικαστέα γι’ αυτό. Είναι καταδικαστέα ούτως ή άλλως. Οι παράπλευρες ζημίες, όπως η ένταση της καταστολής, μπορούν βέβαια ως παράπλευρες να αναδεικνύονται. Η μόνιμη συμπερίληψή τους όμως σε κάθε καταδικαστική ανακοίνωση συγκεκριμένων πολιτικών φορέων στόχο έχει να χαϊδεύει αυτιά και να κρατάει ισορροπίες. Εντέλει, αν η αστυνομία αποφάσιζε μετά από μια επίθεση να μην κινηθεί καθόλου, η επίθεση θα έπαυε να είναι καταδικαστέα;
Πέμπτο, η συμβολική διαμαρτυρία έχει συγκεκριμένα ποιοτικά χαρακτηριστικά και περιορισμένα ποσοτικά όρια. Η κατάληψη του δημόσιου χώρου και η αποικιοποίηση του δημόσιου λόγου από έναν περιφερόμενο θίασο που πατάσσει τον αποκλίνοντα λόγο δεν είναι ούτε συμβολική ούτε διαμαρτυρία. Είναι ακραία εξουσιαστική πρακτική με οσμή μετεμφυλιακού παρακράτους.
Έκτο, η διακοπή εκδηλώσεων διότι οι ομιλητές «δεν συνεμορφώθησαν προς τα υποδείξεις» ή δεν είναι «αρκούντως αντιεξουσιαστές» έχει λάβει ανησυχητικές διαστάσεις. Όσοι καταδικάζουν αυτόν τον αντιεξουσιαστικό φονταμενταλισμό δεν είναι κατ’ ανάγκην οπαδοί της σκληρής καταστολής. Η λογική «όποιος δεν είναι μαζί μας είναι εναντίον μας», που εκπέμπεται και από κύκλους της οδού Κατεχάκη, απειλεί να μας παρασύρει σε μια ιδιότυπη Εξαρχειώτικη βεντέτα.

Καλή η μετονομασία υπουργείων, έχουν και οι συμβολισμοί τη σημασία τους. Όμως θα φανεί στην πράξη αν η Προστασία του Πολίτη επιτυγχάνεται καλύτερα όταν γίνεται υπουργείο και αν η Δικαιοσύνη απονέμεται καλύτερα όταν κατοικοεδρεύει στο Υπουργείο Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Εν ολίγοις, στην πράξη θα φανούν τα δείγματα μιας άλλης γραφής στο πεδίο των δικαιωμάτων του ανθρώπου.

Διαδηλωση

Κάποιες αποφάσεις ουσιαστικού αλλά και συμβολικού χαρακτήρα μπορούν και πρέπει να ληφθούν άμεσα. Λίγοι μήνες μόνο έχουν περάσει από την υιοθέτηση σφόδρα εριζόμενων μέτρων με τα οποία η σημερινή κυβερνητική παράταξη είχε διαφωνήσει. Τα θερινά νομοθετήματα περί καμερών και χρήσης γενετικού υλικού αλλά και ο νόμος περί απέλασης αλλοδαπών με την απαγγελία κατηγορίας και μόνο χρήζουν άμεσης κατάργησης. Άνευ ετέρου. Δεν είναι μόνο ζήτημα πολιτικής συνέπειας των κυβερνώντων. Είναι κυρίως θέμα αποκατάστασης του κράτους δικαίου και του κύρους των θεσμών (ας θυμηθούμε την απαξίωση των ανεξάρτητων αρχών που υπέκρυπτε η θερινή νομοθετική σπουδή). Το ίδιο ισχύει και για την καταπολέμηση των διακρίσεων. Ας προχωρήσει το υπουργείο στην άμεση θεσμοθέτηση του συμφώνου συμβίωσης χωρίς διακρίσεις, όπως έχει δεσμευτεί το κυβερνών κόμμα.

Σε ένα δεύτερο στάδιο, των επόμενων μηνών, πρέπει να ενταχθούν κινήσεις που απαιτούν σχετική προετοιμασία και κυρίως διαρκή βούληση εφαρμογής. Απαιτείται να επιβεβαιωθεί ο νέος τίτλος του Υπουργείου Δικαιοσύνης στο σωφρονιστικό πεδίο: οι φυλακές πάσχουν από έλλειμμα δικαιοσύνης, διαφάνειας και ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Προτάσεις έχουν γίνει πολλές, ορισμένες μάλιστα τις υποστήριζε το ΠΑΣΟΚ ως αντιπολίτευση πέρσι, τον καιρό της εξέγερσης στις φυλακές. Μένει να υλοποιηθούν. Ας ξεκινήσει τώρα η άρση του αβάτου και η πρόσβαση ελεγκτικών μηχανισμών και ας ακολουθήσουν μέτρα ουσιαστικής αποσυμφόρησης των φυλακών. Από την άλλη, το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη θα δικαιολογήσει τον τίτλο του αν η καλύτερη αστυνόμευση και η εμπέδωση αισθήματος ασφάλειας των πολιτών επιτευχθούν χωρίς εκπτώσεις σε επίπεδο δικαιωμάτων. Αυτό προϋποθέτει έμπρακτη παύση της ατιμωρησίας για περιπτώσεις αστυνομικής αυθαιρεσίας, ριζικές αλλαγές στην εκπαίδευση και σπάσιμο των στεγανών εντός της ΕΛΑΣ. Προϋποθέτει επίσης τερματισμό της επιλεκτικότητας: αστυνόμευση εκτός από τα Εξάρχεια χρειάζεται και ο Άγιος Παντελεήμονας που υφίσταται την ανεξέλεγκτη δράση φασιστοειδών συμμοριών.

Σε ένα τρίτο στάδιο εντάσσεται η θαρραλέα αντιμετώπιση χρόνιων ζητημάτων. Ως τέτοιο ζήτημα λογίζεται κατ’ αρχήν η ουσιαστική ενσωμάτωση των μεταναστών και μια νέα πολιτική ιθαγένειας. Η μεγάλη αυτή πρόκληση δεν αφορά μόνο ή κυρίως τους μετανάστες. Η κυβέρνηση καλείται να αναζητήσει τρόπους ουσιαστικής ένταξης των νέων συγκατοίκων μας στην πολιτική κοινότητα και να προλάβει έναν κάθετο στεγανό αποκλεισμό που αποτελεί βραδυφλεγή βόμβα. Χρόνιο ζήτημα είναι ακόμα η ρύθμιση των σχέσεων κράτους και εκκλησίας και τα συναρτώμενα ζητήματα θρησκευτικής ελευθερίας. Τα μαθήματα του πρόσφατου παρελθόντος ελπίζουμε να έχουν κάνει σοφότερες και τις δύο πλευρές.

Αυτή η (ενδεικτική) ατζέντα δικαιωμάτων έλειπε από τον προεκλογικό διάλογο που ήταν ευεξήγητα μονοθεματικός, αλλά η προώθησή της δε μπορεί να περιμένει. Μια νέα πολιτική δικαιωμάτων μπορεί να εκδηλωθεί και να αποδώσει στον χρονικό ορίζοντα μιας κυβερνητικής θητείας. Απαιτούνται όμως γενναίες αποφάσεις από την αρχή.

Δημοσιεύτηκε στα ΝΕΑ

Ψηφοδέλτια και «συμβολικές» υποψηφιότητες Οι υποψηφιότητες με «ιδιαίτερη συμβολική σημασία», όπως συνηθίζεται να λέγονται, προϋποθέτουν έναν «εθνικό μέσο όρο υποψηφίου» από τον οποίον αποκλίνουν με τρόπο συμβολικό. Ποιος είναι αυτός ο «μέσος υποψήφιος»; Δια της εις άτοπον απαγωγής είναι άντρας, μεσόκοπος, αρτιμελής, τυπικό δείγμα της πλειονότητας και μάλλον προϊόν κομματικών διεργασιών. Επομένως, κάθε άλλη υποψηφιότητα, γυναίκας, νέου, καλλιτέχνη, ατόμου με αναπηρία ή μειονοτική καταγωγή αξιολογείται ως συμβολικής βαρύτητας. Και όντως, στα ευρωψηφοδέλτια εντοπίζουμε «υποψηφιότητες-δείγματα»: άτομα με αναπηρίες, μειονοτικούς και μετανάστες, έλληνες της ομογένειας. Οσφριζόμαστε επίσης μια οικολογική «εσάνς» που προσδίδουν υποψήφιοι με περιβαλλοντική δράση. Είναι όμως ουσιαστική αυτή η πολυσυλλεκτικότητα των ψηφοδελτίων; Ο προβληματισμός δεν έχει να κάνει με την ευγενή πρόθεση του κάθε πολίτη να κατέλθει στις εκλογές. Η κάθοδος υποψηφίων με πρόσημο μια ιδιότητα ειδικότερη αυτής του έλληνα πολίτη είναι καθ’ όλα θεμιτή και επιθυμητή. Ένα ψηφοδέλτιο φιλοδοξεί να δώσει πρόσωπο στις πολλαπλές όψεις της κοινωνίας, στα επιμέρους προβλήματα και στις διεκδικήσεις για την επίλυσή τους. Η σύγχρονη πολιτική εξάλλου διαμορφώνεται σε μεγάλο βαθμό μέσω ποικίλων λόμπι. Και επιπλέον, η κλιμακούμενη μέσα στο χρόνο ανάδειξη τέτοιων υποψηφίων είναι δείγμα εξοικείωσης με όψεις της ετερότητας. Από τη σκοπιά αυτή, αξίζει επίσης να σκεφτούμε άλλες όψεις ετερότητας που ακόμα απουσιάζουν από τα ψηφοδέλτια. Αυτό που προβληματίζει είναι ότι οι συμβολισμοί που σηματοδοτούν αυτές οι υποψηφιότητες συχνά αναιρούνται στην πράξη. Είναι γνωστά τα προβλήματα των τελευταίων ετών στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση ατόμων με αναπηρία, καθώς και ότι οι νέοι όροι ασφαλείας στα καταστήματα τραπεζών αποκλείουν στην πράξη την πρόσβαση ανθρώπων με κινητικά προβλήματα. Αίρονται αυτά με την υποψηφιότητα ενός πολίτη με αναπηρία; Αν πάλι μιλήσουμε για μειονοτικές υποψηφιότητες, ας θυμηθούμε την περίπτωση Καραχασάν που κατέδειξε την απόλυτη αντίφαση: προϋπόθεση για την εμπλοκή στην πολιτική τελικά αποδεικνύεται η απάρνηση ή έστω «άμβλυνση» της μειονοτικής ταυτότητας από τον ίδιο τον υποψήφιο. Άρα, η υποψηφιότητα από μόνη της δεν αποτελεί τεκμήριο μιας άλλης πολιτικής. Τεκμήριο είναι η έμπρακτη καταπολέμηση των διακρίσεων με ουσιαστική και όχι συμβολική αντιπροσώπευση. Και πάλι ένα παράδειγμα: οι διακρίσεις και η αστυνομική αυθαιρεσία σε βάρος των ρομά καταπολεμώνται μεταξύ άλλων με την ένταξη μελών αυτής της κοινότητας στα σώματα ασφαλείας. Αυτή η πρακτική πολλών χωρών αποτελεί και σύσταση διεθνών οργάνων προς τη χώρα μας αλλά ούτε καν τη συζητάμε. Το συμβολικό φορτίο της κάθε υποψηφιότητας θωρακίζεται όταν δεν πρόκειται για συγκυριακή και προσωποπαγή κίνηση με ημερομηνία λήξης (ιδίως αφού κατά τεκμήριο συζητάμε για μη εκλόγιμες θέσεις). Και είναι ευθύνη των ίδιων των υποψηφίων να διαφυλάξουν αυτό το φορτίο διεκδικώντας δεσμεύσεις για την ενσωμάτωση των προτάσεών τους στο κομματικό πρόγραμμα. Με άλλα λόγια, η πολυσυλλεκτικότητα των υποψηφίων έχει πραγματικό αντίκρισμα όταν προβάλλεται ευθέως στην ατζέντα του κόμματος, στην καθημερινή άσκηση εξουσίας, κυβερνητικής ή αντιπολιτευτικής. Ειδάλλως, μένει να εξωραϊζει τις κομματικές ισορροπίες και επετηρίδες, τους ανταγωνισμούς τάσεων και «συνιστωσών».

Οι συνθήκες είναι ιδανικές για την εκκόλαψη του εγχώριου αυγού του φιδιού και τα δείγματα είναι ήδη πολλά. Οι επιθέσεις και οι σοβαροί τραυματισμοί μεταναστών έχουν πληθύνει σε τέτοιο βαθμό που δεν μπορούμε πια να μιλάμε για μεμονωμένα περιστατικά. Τον Απρίλιο μόνο καταγγέλθηκαν τουλάχιστον 30 τέτοια «μεμονωμένα περιστατικά». Στις επιθέσεις διακρίνεται επαναλαμβανόμενη τυπολογία: οργανωμένες ομάδες κινούνται συντεταγμένα σε συγκεκριμένες περιοχές και χτυπούν ορισμένη «ομάδα στόχο», συνήθως Πακιστανούς μετανάστες.

Η έως τώρα διερεύνηση των επιθέσεων δεν κρίνεται αποτελεσματική. Ίσως αυτό εξηγείται από απλή αδράνεια ή αδυναμία των αρχών. Η εξήγηση όμως φαίνεται ανεπαρκής όταν η δράση των φασιστικών ομάδων προαναγγέλλεται και πραγματοποιείται στο φως της μέρας στους δρόμους της Αθήνας. Τότε δύσκολα μπορεί κανείς να αγνοήσει τις εικόνες (έχουν δημοσιευτεί επανειλημμένα) της συνύπαρξης ή και αλληλοϋποστήριξης  μεταξύ των ομάδων αυτών και μελών της Ελληνικής Αστυνομίας. Δεν μπορεί να μένουν αναπάντητες οι καταγγελίες για κραυγαλέα ανοχή ορισμένων οργάνων της τάξης σε συγκεκριμένης απόχρωσης εγκληματικές ενέργειες. Είναι αδιανόητο να μη διερευνώνται οι «παρεμβάσεις» αστυνομικών σε ρατσιστικές ιστοσελίδες στο διαδίκτυο και οι δημοσιευμένες στις εφημερίδες ανακοινώσεις «οργάνωσης αστυνομικών» όπου δηλώνουν ότι θα πάρουν τον νόμο στα χέρια τους.

Το Δεκέμβριο, υπό το φως της ανθρωποκτονίας Γρηγορόπουλου, ετούτη τη στήλη απηύθυνε έκκληση με τίτλο «Τολμήστε κ. Παυλόπουλε». Επισημαίναμε τότε τη διάχυτη υποκουλτούρα βίας στους κόλπους της ΕΛΑΣ και αναφερόμασταν στις παρακρατικές ομάδες που δρουν στις παρυφές της Αστυνομίας όποτε γίνονται βίαια επεισόδια. Επαναλαμβάνουμε την έκκληση, πιο συγκεκριμένα αυτή τη φορά. Η πολιτεία πρέπει να κινηθεί σε δυο κατευθύνσεις. Από τη μια να εξετάσει πώς αντιμετωπίζεται το οργανωμένο ρατσιστικό έγκλημα σε πολλές χώρες στην Ευρώπη και πέραν του Ατλαντικού. Εκεί αναγνώρισαν ότι το φαινόμενο έχει ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και το μελέτησαν συστηματικά. Έδρασαν συστηματικά σε αστυνομικό και δικαστικό επίπεδο. Εξειδικευμένο προσωπικό έθεσε τις ρατσιστικές ομάδες στο στόχαστρο. Στην ίδια κατεύθυνση να κινηθούμε και εδώ.

Από την άλλη, ήρθε η ώρα να κοιτάξουμε θαρραλέα την κατάσταση στο εσωτερικό της αστυνομίας. Απαιτείται γενναία διερεύνηση των καταγγελιών για εμπλοκή ή ανοχή των αστυνομικών σε εγκληματικές πράξεις ρατσιστικών ομάδων. Απαιτείται έρευνα από την Υπηρεσία Εσωτερικών Υποθέσεων για σχετική «εξωυπηρεσιακή δράση» αστυνομικών οργάνων. Ενδεχόμενες ανεπίτρεπτες υπόγειες διαδρομές μεταξύ φασιστικών ομάδων και αστυνομικών πρέπει να παταχθούν. Μόνο έτσι δεν θα θεωρείται από κανέναν ο χώρος των σωμάτων ασφαλείας προνομιακό πεδίο για να διεισδύσουν ρατσιστικές ιδέες και πρακτικές. Το εκρηκτικό κοκτέιλ που δημιουργείται από την οικονομική ύφεση και τη διάχυτη κοινωνική ανασφάλεια δεν επιτρέπει εθελοτυφλία ή εφησυχασμό.

Στο παρκάκι της οδού Κύπρου έμεναν συγκεντρωμένοι το βράδυ δεκάδες Αθηναίοι για να αποτρέψουν τη συνέχιση της κοπής δέντρων. Είχαν προηγηθεί επεισόδια αλλά πλέον τα πνεύματα ήταν ήρεμα και γίνονταν λίγες λεκτικές αψιμαχίες με τα ΜΑΤ για την τιμή των εκατέρωθεν όπλων. Στα πηγαδάκια των παρευρισκομένων συμμετείχε βαθμοφόρος αστυνομικός. Εκτόνωνε εντάσεις, άνοιγε διαύλους επικοινωνίας και έριχνε γέφυρες ανάμεσα σε οπτικές που «υπό κανονικές συνθήκες» δε συναντιούνται. Ανεδείκνυε ο ίδιος το προφανές για όλους, ότι δηλαδή δύσκολα μπορεί να γίνει αποδεκτό η αστυνομία να φυλάει την μπουλντόζα που ισοπεδώνει το μοναδικό πάρκο της περιοχής. Συζήτησα μαζί του και θαύμασα την αποτελεσματική διπλωματία των λόγων. Η αγωνία του ήταν να μην εξελιχθούν τα πράγματα «ως είθισται», να μην οδηγηθεί η συνύπαρξη διαμαρτυρόμενων πολιτών και αστυνομίας σε σύγκρουση. Με λίγα λόγια, προσπαθούσε να αποτρέψει την αυτοεκπληρούμενη προφητεία της σύγκρουσης.

Βέβαια η δημοτική αρχή όφειλε να έχει πείσει τους κατοίκους για την αναγκαιότητα ενός έργου στην περιοχή τους. Και βέβαια η επανάληψη της κοπής δέντρων λίγες ημέρες αργότερα (με τη συνδρομή «αγνώστων» που προπηλάκισαν πολίτες, όπως καταγγέλλεται) μάλλον επιβεβαιώνει τους χειρότερους φόβους για τον ένοικο του δημαρχιακού μεγάρου. Ας σταθούμε όμως στο ίδιο το έργο της αστυνομίας. Δύσκολα θα διαφωνήσει κανείς ότι η υπερβολική χρήση του βαρέως τμήματος του κατασταλτικού μηχανισμού ακυρώνει τον διαμεσολαβητικό- προληπτικό ρόλο της αστυνομίας. Η  διαρκής παρουσία μονάδων της αστυνομίας με στρατιωτική όψη και λογική στα κεντρικά σημεία της πόλης υπονομεύει το συνολικό της έργο. Το ίδιο αρνητικά επιδρά και η έλλειψη εξειδίκευσης. Ο σημερινός διοικητής αστυνομικού τμήματος γειτονιάς -ρόλος που προϋποθέτει τη δυνατότητα πρόληψης, διαμεσολάβησης και επίλυσης εντάσεων και διαφορών- χτες υπηρετούσε στα ΜΑΤ, που εξ ορισμού βασίζονται στη βίαιη καταστολή. Τα σκληρά αστυνομικά «τμήματα της νύχτας» με τη βαριά παραβατικότητα στελεχώνονται σήμερα όπως ένα τμήμα γειτονιάς, όπου είναι άλλες  οι κοινωνικές διεργασίες και ανάγκες. Τα ίδια ισχύουν και στον τομέα της εξιχνίασης εγκλημάτων (είναι τυχαίο ότι το πεδίο που διεθνώς τροφοδοτεί την αστυνομική λογοτεχνία με ήρωες, καταραμένους ή μη, στην Ελλάδα ως αντικείμενο μυθοπλασίας είναι ανύπαρκτο; Ο συμπατριώτης μας λογοτεχνικός ήρωας θα έπρεπε πρώτα να αντιμετωπίσει τα ελλείμματα του επαγγελματικού του περιβάλλοντος). Αν προσθέσουμε τις πολλαπλές πολιτικές εξαρτήσεις, την αδιανόητη έλλειψη αυτονομίας της φυσικής από την πολιτική ηγεσία και τα πελατειακής υφής συνδικαλιστικά μορφώματα, το περιθώριο αισιοδοξίας στενεύει. Η πρόληψη γίνεται όνειρο θερινής νυκτός και η καταστολή αποτελεί την εύκολη οδό. Ο εξαιρετικά κρίσιμος κοινωνικά ρόλος της διαμεσολάβησης μένει ανενεργός. Ο ρόλος αυτός προϋποθέτει ευαισθησία, αίσθηση κοινωνικής ευθύνης και ειδική κατάρτιση, είδη εν ανεπαρκεία σε ολόκληρο τον κρατικό μηχανισμό αλλά εκ των ων ουκ άνευ αν θέλουμε να μιλάμε για ουσιαστική αστυνόμευση.

Υγ. Όποτε επικρίνεται η αστυνομία συσπειρώνεται γύρω από την επίκληση της εναντίον της εχθρότητας. Και όμως, ακόμα και οι πλέον καχύποπτοι από τους συγκεντρωμένους της οδού Κύπρου εκδήλωσαν γενναιόδωρα την επιδοκιμασία τους για την παρουσία ενός αξιωματικού με τα χαρακτηριστικά που περιγράψαμε.

Κάποιος εκ μέρους της κυβέρνησης πρέπει να δείξει ότι έλαβε το μήνυμα από όσα έγιναν τις τελευταίες ημέρες. Δεν αναφερόμαστε στο μείζον, στη συνολική αμφισβήτηση του πολιτικού συστήματος από μεγάλο μέρος της νεολαίας. Ας μιλήσουμε έστω για το έλασσον. Κάποιος πρέπει να πιάσει την άκρη του κομμένου νήματος, γυρνώντας στο Σάββατο 6 Δεκεμβρίου στις 9 το βράδυ. Έχετε μια μοναδική ευκαιρία, κ. Παυλόπουλε, να δείξετε ότι διατηρεί αυτή η πολιτεία στοιχειώδη  αντανακλαστικά. Σημαντικές βεβαίως οι αποζημιώσεις στους καταστηματάρχες. Είδαν την περιουσία τους να καταστρέφεται και αντικρίζουν το μέλλον με απόγνωση. Στο κάτω κάτω, κρατικό όργανο πυροδότησε τις καταστροφές, κρατικές και οι αποζημιώσεις. Αλλά χρειάζονται και άλλα αντανακλαστικά. Χρειάζεστε κάτι πειστικό για όσους ακούν περί παραδειγματικής τιμωρίας του ειδικού φρουρού και κουνάνε το κεφάλι με νόημα. Σκεφτείτε το: κουνάνε το κεφάλι ακούγοντας το αυτονόητο. Δεν χρειάζονται «παραδειγματικές τιμωρίες», χρειάζονται εγγυήσεις για την προστασία της νομιμότητας.

Δηλώστε λοιπόν ειλικρινά, δημοσίως, αυτό που γνωρίζετε πολύ καλά: στην αστυνομία υπάρχει τεράστιο πρόβλημα. Όλοι γνωρίζουν ότι το γνωρίζετε. Γνωρίζετε τη διάχυτη υποκουλτούρα βίας. Γνωρίζετε για τους θύλακες βίας, τη λογική συμμορίας. Γνωρίζετε για τις παρακρατικές ομάδες που δρουν στις παρυφές και με την ανοχή της αστυνομίας όποτε γίνονται βίαια επεισόδια. Το επιβεβαιώνουν φωτογραφίες που έχουν δημοσιευθεί ευρέως. Γνωρίζετε την ατιμωρησία, τον νόμο της σιωπής. Γνωρίζετε την εχθρική στάση πολλών αστυνομικών απέναντι στην ίδια την έννοια των δικαιωμάτων του ανθρώπου. Τα γνωρίζετε όλα αυτά και δεν έχει νόημα να τα φυλάτε σαν κρυμμένο μυστικό. Αρπάξτε λοιπόν την ευκαιρία του φόνου του μαθητή. Δηλώστε ότι έχασε τη ζωή του επειδή παγίως κρούσματα αυθαιρεσίας έμεναν ατιμώρητα. Επειδή υπάρχουν στην αστυνομία άνθρωποι που δεν θα έπρεπε να υπάρχουν ή είναι ανεπαρκώς εκπαιδευμένοι. Δηλώστε τα κ. Παυλόπουλε, κέρδος για όλους θα είναι. Μη φυλάτε τη χαμένη τιμή της ΕΛΑΣ, προσπαθήστε να την κερδίσετε. Με την αστυνομία θα ζήσουμε και χρειαζόμαστε πολύ καλύτερη αστυνομία.

Τώρα που τα στεγανά, οι αγκυλώσεις και οι αντιστάσεις της αστυνομίας έχουν παγώσει υπό το βάρος μιας αδιανόητης ανθρωποκτονίας, επιχειρήστε τη μεγάλη ρήξη. Δείξτε ποια πρέπει να είναι τα όρια των συνδικαλιστών του κλάδου που δημιούργησαν ένα από τα χειρότερα πελατειακά δίκτυα. Αποτελούν ένα πραγματικό παράκεντρο εξουσίας που κατάφερε να κάνει τη δημοκρατική κατάκτηση του συνδικαλισμού αντιδημοκρατική. Ανοίξτε τώρα και το ζήτημα της γενικευμένης οπλοφορίας των αστυνομικών, εξετάστε από μηδενική βάση τις προϋποθέσεις κατοχής και χρήσης των όπλων. Μετά το φόνο ενός 15χρονου, τίποτα δεν μπορεί να θεωρείται αυτονόητο. Κάθε παρουσία ένοπλου αστυνομικού στο κέντρο της πόλης πρέπει να είναι πολύ καλά αιτιολογημένη. Ζητήστε ξανά την ουσιαστική και πλήρη διερεύνηση όλων των πρόσφατων περιστατικών βίας εκ μέρους αστυνομικών οργάνων με απόδοση ευθυνών και πλήρη εφαρμογή των προβλεπόμενων πειθαρχικών και ποινικών μέτρων. Επιτέλους, αρχίστε το σχεδιασμό μιας άλλης εκπαίδευσης των μελών των σωμάτων ασφαλείας, αφού ένα μεγάλο μέρος τους κατάφεραν το απίθανο: στο δίλημμα ασφάλεια ή δικαιώματα απέρριψαν και τα δύο, όντας ταυτόχρονα αναποτελεσματικοί και επικίνδυνοι.

Μόνο μια τέτοια διαδικασία σοκ μπορεί να αποκαταστήσει τη χαμένη εμπιστοσύνη των πολιτών προς την αστυνομία και να προσφέρει αίσθημα κάθαρσης, αναγκαίο και στους μεν και στους δε. Θα ακουστεί άκαιρο, αντίθετο στο γενικευμένο κλίμα απαξίωσης της ΕΛΑΣ, αλλά πρέπει να ακουστεί: μια πολυάριθμη κοινωνική ομάδα, 55000 άνθρωποι, βιώνουν ένα μεγάλο κοινωνικό πρόβλημα. Έχουν την κοινωνία εχθρική απέναντί τους. Πολλοί δουλεύουν σε άθλιες συνθήκες και κακοπληρωμένοι. Αν δεν προσεχθούν, θα δούμε κι άλλα, πολύ χειρότερα. Χρειάζονται παροχές και ενίσχυση, αλλά μόνο με έλεγχο, εκπαίδευση, μηχανισμούς πρόληψης της βίας και των βασανιστηρίων, μηχανισμούς λογοδοσίας, αλλαγή στις δομές, εκρίζωση του αυταρχισμού και της αδικαιολόγητης και επιθετικής βίας.

Μπορείτε να κάνετε κάτι κ. Παυλόπουλε, πέρα από τις επαναλαμβανόμενες δηλώσεις περί μεμονωμένου περιστατικού και καταδίκης της βίας; Μπορείτε να μετατρέψετε την επί υπουργίας σας ανθρωποκτονία ανηλίκου σε αφετηρία κάθαρσης; Ας είναι μια τέτοια γενναία τομή στη λειτουργία της αστυνομίας το μεγάλο κέρδος από την παγωμένη νύχτα της 6ης Δεκεμβρίου.

Τα περισσότερα κείμενα δημοσιεύονταν ως επιφυλλίδες στα ΝΕΑ μέχρι το καλοκαίρι του 13. Τα υπόλοιπα βλέπουν το φως κατευθείαν στο blog. Η πάνω φωτό είναι από την καμπάνια της Διεθνούς Αμνηστίας Use your freedom to write wrongs

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Τα καθαρά χέρια

Ας μιλήσουμε καθαρά

Λεξεις κλειδια

Άγιος Παντελεήμονας Ακροδεξιά Αριστερά Βαλκάνια Βουλή Βουλγαράκης Γάζα Δήμος Αθηναίων Δίκτυο Καταγραφής Περιστατικών Ρατσιστικής Βίας Δεκέμβριος Διεθνής Αμνηστία ΕΕΔΑ ΕΛΑΣ Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου ΗΠΑ Ισλάμ Ισραήλ Κίνα Κακλαμάνης Καμίνης Καρατζαφέρης ΛΑΟΣ Λοβέρδος ΜΚΟ ΜΜΕ ΟΗΕ Ολυμπιακοί Σαμαράς ΣτΕ Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών Συνήγορος του Πολίτη Χριστόδουλος Χρυσή Αυγή ανήλικοι ανθρωπισμός απαγωγές αστυνομία αστυνομική βία βία βασανιστήρια διακρίσεις διαμαρτυρία διαφάνεια διεθνή εθελοντισμός εθνικισμός εκκλησία εκλογές εκπαίδευση ελευθερία έκφρασης εργασιακά θανατική ποινή θρησκεία θρησκευτική ελευθερία ιθαγένεια κάμερες κρίση μειονότητες μετανάστες μνημόνιο περιβάλλον προσωπικά δεδομένα πτήσεις CIA ρατσισμός ρατσιστική βία ρατσιστικός λόγος σεξουαλικός προσανατολισμός σχολείο σωφρονισμός τράφικιν τρομοκρατία φυλακές φύλο χούντα όπλα