You are currently browsing the tag archive for the ‘ΕΕΔΑ’ tag.


Στις 21/9 συνέβησαν στη χώρα μας δύο περιστατικά βίας με σαφές αντιμουσουλμανικό στίγμα: πυροβολισμοί εναντίον ναού των Σιχ στη Λεωφόρο Μαραθώνος και φθορές σε λατρευτικό χώρο επίσης των Σιχ στο Κάτω Σούλι. Διαφέρουν προφανώς ποιοτικά και συμβολικά τέτοιες οι επιθέσεις σε λατρευτικούς χώρους από τις συνήθεις βίαιες επιθέσεις κατά Μουσουλμάνων μεταναστών. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Δημιουργήθηκε Δίκτυο Καταγραφής Περιστατικών Ρατσιστικής Βίας, με πρωτοβουλία της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΕΔΑ) και του Γραφείου της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες στην Ελλάδα (ΥΑ), και με συμμετοχή μη κυβερνητικών οργανώσεων και φορέων Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

«Μετεβλήθη εντός μου και ο ρυθμός του κόσμου»
Γ. Βιζυηνός, Στίχοι του Φρενοκομείου

Μπορούμε να συζητάμε για θέματα «πολυτελείας» τον καιρό του Μνημονίου; Η Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΕΔΑ) απάντησε καταφατικά, εστιάζοντας στο θέμα της ψυχικής υγείας. Σε εποχή κρίσης και ασφυκτικής περικοπής πόρων, η ψυχική οδύνη του πάσχοντος εντείνεται, ενώ αυξάνεται το έλλειμμα κοινωνικής ανοχής και συνοχής. Όταν περισσεύει ακόμα και ο «υγιής», ο πάσχων καταδικάζεται σε πιο βάρβαρη απόρριψη. Η απόφαση της Επιτροπής αποτελεί νεύμα για ένα όριο, μια «ίσαλο γραμμή» στα δικαιώματα των ευάλωτων ομάδων, την ώρα που έρευνα του ΟΟΣΑ καταδεικνύει σε αρκετές χώρες, με πρώτη την Ελλάδα, κατακόρυφη αύξηση των προβλημάτων ψυχικής υγείας σε συνάρτηση με την κρίση.

Οι ψυχικά πάσχοντες ήταν πάντα αντικείμενα διπλού ελέγχου από την ψυχιατρική και το δίκαιο, υπό το μανδύα της προστασίας. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »


Η καταδίκη για μία εγκληματική πράξη συνεπάγεται την ποινή που η Δικαιοσύνη κρίνει κατάλληλη. Μια ποινή με αρχή και τέλος. Όμως, οι διαρκείς διακρίσεις κατά πρώην κρατουμένων αποτελούν de facto ισόβια ποινή. Στην πράξη οι διακρίσεις γίνονται βαρύτερες όταν αφορούν ανηλίκους, την πιο ευάλωτη κατηγορία κρατουμένων. «Τα παιδιά κρατούμενοι δεν έχουν προσδοκίες. Δεν περιμένουν να γυρίσουν σε μια κοινωνία όπου πραγματικά θα έχουν θέση και ελπίδα» (Γ. Μόσχος, Συνήγορος του Παιδιού). Πολλοί παράγοντες συντελούν στην αποτυχία επανένταξης: έλλειψη επιμελητών ανηλίκων, μη εφαρμογή ορισμένων αναμορφωτικών μέτρων (ελάχιστες οι αποφάσεις για παροχή κοινωφελούς εργασίας), υπερβολική καταφυγή στη «λύση» της φυλάκισης. Όμως «η σύλληψη, κράτηση ή φυλάκιση ενός παιδιού πρέπει να είναι σύμφωνη με το νόμο, να μην αποτελεί παρά ένα έσχατο μέτρο και να είναι της μικρότερης δυνατής χρονικής διάρκειας» (Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού). Άλλωστε, η νεανική συμπεριφορά που αποκλίνει από κοινωνικούς κανόνες και αξίες συνιστά συχνά μέρος της διαδικασίας ωρίμανσης. Η συμπεριφορά αυτή τείνει, στις πλείστες περιπτώσεις, να εξαλείφεται χωρίς καμία εξωτερική παρέμβαση με τη μετάβαση στην ώριμη ενηλικότητα.

Το βεβαρημένο ποινικό μητρώο είναι από τους κυριότερους παράγοντες διαρκούς αποκλεισμού. Εργαζόμενοι σε καταστήματα κράτησης ανηλίκων δυσκολεύονται να πείσουν τα παιδιά να ενταχθούν στην εκπαίδευση: η φοίτηση φαντάζει άσκοπη αφού δε θα μπορούν να εργαστούν (εξ αιτίας, μεταξύ άλλων, του ποινικού τους μητρώου). Μεταξύ 1993-2000 οι τέσσερις στους πέντε πρώην κρατούμενους ανηλίκους οδηγήθηκαν κάποια στιγμή πάλι στις φυλακές. Ένας στους τέσσερις πιθανολόγησε τη διάπραξη νέων εγκλημάτων εφόσον βιώσει ματαίωση των προσπαθειών για κοινωνική επανένταξη. Και διεθνώς όμως αποδεικνύεται η άμεση σχέση μεταξύ βεβαρημένου ποινικού μητρώου και μη πρόσβασης στην αγορά εργασίας, η οποία συνήθως οδηγεί στην υποτροπή. Έρευνες στην Αυστραλία έδειξαν ότι είναι λιγότερο πιθανό να βρουν δουλειά πρώην κρατούμενοι παρά άτομα με χρόνιες ασθένειες, αναπηρίες ή επικοινωνιακές δυσκολίες. Στη Μεγάλη Βρετανία το 60% των πρώην κρατουμένων μένουν άνεργοι λόγω ποινικού μητρώου, μολονότι η εργασία μπορεί να μειώσει την υποτροπή έως 50%.

Με βάση τα παραπάνω, η Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου προτείνει να αναμορφωθεί πλήρως το ποινικό μητρώο ανηλίκων στην κατεύθυνση του μέγιστου περιορισμού της χρήσης του. Οι μεγάλες προθεσμίες (5 ή 8 έτη) για την καταστροφή δελτίων ποινικού μητρώου που αφορούν εγκλεισμό ανηλίκου και η πληθώρα αρχών και προσώπων που έχουν πρόσβαση στο ποινικό μητρώο ευνοούν το στιγματισμό και δυσχεραίνουν την κοινωνική επανένταξη. Ανάλογες ρυθμίσεις προτείνονται και για τους νεαρούς ενηλίκους, τους οποίους ο νομοθέτης δε θεωρεί πλήρως ώριμους. Μια νέα ρύθμιση για το ποινικό μητρώο δεν πρέπει βέβαια να βλάπτει τη δημόσια ασφάλεια. Η πολιτεία μπορεί να ορίσει με εξαιρετική φειδώ και προσοχή συγκεκριμένα σοβαρά αδικήματα που θα καταχωρίζονται στο ποινικό μητρώο γενικής χρήσης.

Συχνά οι προτάσεις φορέων προστασίας των δικαιωμάτων του ανθρώπου θεωρείται πως παραβλέπουν την κοινωνική πραγματικότητα, κινούμενες στη σφαίρα του ιδεατού. Ενίοτε δικαιολογημένη η μομφή, συχνότερα όχι. Πάντως, στην περίπτωση συγκεκριμένων, τεκμηριωμένων και εφικτών προτάσεων με ευεργετικά αποτελέσματα, όπως η συγκεκριμένη, θα πρέπει να είναι εξίσου τεκμηριωμένη η ενδεχόμενη μη υιοθέτησή τους από την πολιτεία.

Δημοσιεύτηκε στα ΝΕΑ


Την προηγούμενη εβδομάδα υιοθετήθηκε από τη Διάσκεψη των Εθνικών Θεσμών Προστασίας των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου η Διακήρυξη του Ναϊρόμπι. Η Διακήρυξη αναφέρεται σε θέματα απονομής δικαιοσύνης και συνδέεται με τα 60 χρόνια της Οικουμενικής Διακήρυξης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, μια επέτειο αφιερωμένη στην αξιοπρέπεια των κρατουμένων. Η διακήρυξη τονίζει κατ΄ αρχήν την πρωταρχική ευθύνη του κράτους να διασφαλίζει ότι η απονομή δικαιοσύνης είναι πλήρως συμβατή με τις εθνικές και διεθνείς υποχρεώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Στη συνέχεια, εξειδικεύει σε επιμέρους ζητήματα που αφορούν την πρόσβαση στη Δικαιοσύνη, την επιβολή ποινών, τους χώρους κράτησης.

Πολλοί θα θεωρήσουν, ίσως δικαιολογημένα, πως πρόκειται για άλλο ένα διακηρυκτικό  κείμενο χωρίς πραγματικό αντίκρισμα. Η συγκυρία όμως επιτρέπει μια άλλη θεώρηση. Και η συγκυρία, σε ό,τι μας αφορά, σχετίζεται αναπότρεπτα με την εκρηκτική κατάσταση στις ελληνικές φυλακές. Την ώρα που διαβάζονται αυτές οι γραμμές εκδηλώνεται διαμαρτυρία των κρατουμένων στις περισσότερες φυλακές με αποχή από το συσσίτιο που προγραμματίζεται να εξελιχθεί σε απεργία πείνας. Ιδιαίτερα λοιπόν τώρα είναι απόλυτη ανάγκη να συνειδητοποιηθεί το πλήρες αδιέξοδο της ασκούμενης σωφρονιστικής πολιτικής: οι φυλακές μας παρουσιάζουν πληρότητα 168% και ο ένας στους τρεις ανθρώπους που συνωστίζονται εκεί είναι υπόδικος!

Κανείς δε δικαιούται να δηλώνει έκπληκτος μπροστά στην κατάσταση αυτή. Μήνες μόλις έχουν περάσει από την τελευταία έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Πρόληψη των Βασανιστηρίων, η οποία επεσήμανε με έμφαση τη συνεχιζόμενη αδυναμία των ελληνικών αρχών να αντιμετωπίσουν δομικά ελλείμματα φυλακών, αστυνομικών κρατητηρίων και χώρων κράτησης αλλοδαπών και διαπίστωσε την αναποτελεσματική αντιμετώπιση καταγγελιών κακομεταχείρισης. Τόνισε ακόμα τον ασφυκτικό υπερπληθυσμό, την ανεπάρκεια προγραμμάτων δραστηριοτήτων των κρατουμένων, την κακή κατάσταση της παροχής ιατρικής και υγειονομικής φροντίδας, την έλλειψη προσωπικού φύλαξης και εκπαίδευσης που αυτό λαμβάνει. Η Επιτροπή ζήτησε επίσης διευκρινίσεις σχετικά με την μελλοντική χρήση μονάδων απομόνωσης και το καθεστώς επιβολής πειθαρχικών κυρώσεων σε κρατούμενους, παραπέμποντας στους αναθεωρημένους Ευρωπαϊκούς Σωφρονιστικούς Κανόνες. Λίγοι μόλις μήνες έχουν περάσει και από την διατύπωση αναλυτικών προτάσεων εκ μέρους της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΕΔΑ) προς το Υπουργείο Δικαιοσύνης σχετικά με τα δικαιώματα των κρατουμένων και τις συνθήκες κράτησης στις ελληνικές φυλακές. Δυστυχώς, η ΕΕΔΑ, το θεσμικό συμβουλευτικό όργανο της πολιτείας για ζητήματα δικαιωμάτων, δεν έλαβε ποτέ απάντηση σε αυτές τις προτάσεις και δεν της δόθηκε η ευκαιρία να τις συζητήσει με την ηγεσία του Υπουργείου.

Οι προτάσεις των εθνικών και διεθνών οργάνων ευλόγως συμπίπτουν με πολλά από τα αιτήματα των κρατουμένων και αποτελούν άξονα για τη χάραξη και εφαρμογή μιας άλλης σωφρονιστικής πολιτικής. Σε κάθε άλλη περίπτωση, στο γνωστό δίλημμα «Ή στραβός είν’ ο γιαλός ή στραβά αρμενίζουμε» η πολιτεία θα εξακολουθεί εθελοτυφλώντας να δίνει τη λάθος απάντηση.

Δημοσιεύτηκε στα ΝΕΑ


Οι μεγα-πυρκαγιές (mega-fires) του 2007 είχαν πολύπλευρες καταστροφικές συνέπειες. Όλα δείχνουν ότι η καταστροφή μπορεί να επαναληφθεί. Η Εθνική Επιτροπή Δικαιωμάτων του Ανθρώπου εξέδωσε μια διακηρυκτική απόφαση τονίζοντας πως η προστασία του περιβάλλοντος, η αειφόρος και βιώσιμη ανάπτυξη και γενικότερα η ισορροπία του οικοσυστήματος πρέπει να αποτελούν πρωταρχικά κριτήρια της κρατικής πολιτικής, ιδίως οικονομικής, και της συμπεριφοράς πολιτών και επιχειρήσεων. Η ΕΕΔΑ επισημαίνει ότι πρέπει να αξιοποιηθεί το ομόφωνο πόρισμα της Διακομματικής Επιτροπής της Βουλής του 1993 και ειδικά η επανεξέταση της ανάθεσης συνολικής ευθύνης στην Δασική Υπηρεσία μέσω της δημιουργίας Ενιαίου Διεπιστημονικού Φορέα Πυροπροστασίας. Ύψιστη ανάγκη η ενοποίηση του τριπτύχου «πρόληψη – καταστολή – διαχείριση». Η ΕΕΔΑ προτάσσει την λήψη θεσμικών μέτρων για τη διασφάλιση της δημόσιας ιδιοκτησίας, την απάλειψη παθογόνων κοινωνικών πιέσεων, την παραδειγματική τιμωρία εμπρηστών και καταπατητών δημόσιας γης, την οργάνωση ομάδων δασοπυροπροστασίας (εθελοντικών ή και υποχρεωτικών) σε τοπικό επίπεδο. Επιπλέον, η πρόταση για τη δημιουργία αυτόνομου Υπουργείου Περιβάλλοντος αξίζει θετικής ανταπόκρισης. Η «υπουργική συγκατοίκηση» Περιβάλλοντος και Δημοσίων Έργων προτάσσει τα έργα έναντι του περιβάλλοντος ενώ η διάχυση αρμοδιοτήτων περιβαλλοντικής διαχείρισης σε διάφορα Υπουργεία οδήγησε σε αδράνεια και αναποτελεσματικότητα. Απαιτείται διυπουργικός και διοικητικός συντονισμός, μία ενιαία περιβαλλοντική πολιτική που θα δεσμεύει Υπουργεία, Νομαρχίες και Δήμους. Αν, ωστόσο, το αυτόνομο Υπουργείο Περιβάλλοντος καταλήξει ακόμα ένας υπερτροφικός γραφειοκρατικός μηχανισμός, χωρίς αποφασιστικές αρμοδιότητες, καλύτερα να μη συσταθεί.

Πρωτίστως, η Πολιτεία οφείλει να συμμορφώνεται με τη σωτήρια για το φυσικό, δομημένο και πολιτιστικό περιβάλλον νομολογία του Συμβουλίου της  Επικρατείας. Η πάγια θέση του ΣτΕ για τη σύνταξη, επιτέλους, όπως επιτάσσει το Σύναγμα, δασολογίου πρέπει να γίνει άμεσα πράξη. Δε δικαιολογείται παρέκκλιση από τη συνταγματική επιταγή της απαγόρευσης μεταβολής της χρήσης ή του προορισμού δασών και δασικών εκτάσεων, στα οποία πρέπει, κατά το ΣτΕ, να προστεθούν τα πάρκα και οι χώροι περιαστικού πρασίνου. Ό,τι χαρακτηρίστηκε πράσινο παραμένει εσαεί πράσινο. Καμία αυθαίρετη αλλαγή της χρήσης γης. Καμία ανοχή ούτε επιείκεια στους καταπατητές, καταστροφείς και εμπρηστές.

Το περιβάλλον είναι ατομικό δικαίωμα. Η Πολιτεία οφείλει να το προστατεύει ως κοινό σε όλους αγαθό. Καθένας έχει δικαίωμα να αξιώνει την προστασία του και να την επιδιώκει ακόμη και δικαστικά. Επισημαίνει όμως η ΕΕΔΑ πως απαιτείται νέα πρόσληψη του δικαιώματος στο περιβάλλον και απαγκίστρωσή του από την ατομοκεντρική θεώρησή του που εξοπλίζει το άτομο με εξουσίες αποκλειστικής χρήσης, κάρπωσης και κτήσης του κατά το παράδειγμα της ατομικής ιδιοκτησίας. Το περιβάλλον δεν είναι κτήμα του ανθρώπου, ώστε να το εξουσιάζει και να το εκμεταλλεύεται αλόγιστα και ατιμώρητα. Είναι κοινό τοις πάσι αγαθό, δε γνωρίζει σύνορα και επικράτειες, δεν υπόκειται σε εξουσίες και εξουσιάσεις. Οι χρήστες του περιβάλλοντος δικαιούνται να ενημερώνονται και να συμμετέχουν στις αποφάσεις περιβαλλοντικής προστασίας και διαχείρισης. Το δικαίωμα στην προστασία του περιβάλλοντος είναι χωρίς αμφιβολία δικαίωμα συμμετοχής των χρηστών του στις διαδικασίες που το αφορούν, είναι δικαίωμα κατεξοχήν συμμετοχικό. Όμως, συνεπάγεται, όσο κανένα άλλο δικαίωμα, ευθύνες: ατομικές, συλλογικές, κρατικές.

«Η φυλακή αποτελεί μια ιστορία αίματος και πόνου. (…) Εκεί θα ζουν αναγκαστικά, όσο χρειάζεται, οι ‘κακοί’, οι ‘άλλοι’, για να μπορούν να ζουν ήσυχα ‘οι καλοί’, ‘εμείς’». Ι. Μανωλεδάκης.

Κόπασε η εξέγερση στις φυλακές της Κέρκυρας χωρίς αυτό να προμηνύει γενικότερη ύφεση. Τα αδιέξοδα του σωφρονιστικού συστήματος είναι χρόνια και συναρθρώνονται με την κυρίαρχη αντίληψη περί «σωφρονισμού» που βλέπει την εγκληματικότητα ως παθολογία συγκεκριμένων ατόμων ή ομάδων. Σκοπός αυτής της αντίληψης να εξουδετερωθούν οι «άτακτοι» μέσω του εγκλεισμού τους σε ένα αθέατο άβατο. Κατά συνέπεια, οι εξευτελιστικές συνθήκες διαβίωσης των κρατουμένων αντιμετωπίζονται ως αναγκαίο κακό. Τα δικαιώματα απαξιώνονται και διαμορφώνονται οι συνθήκες για την άνθηση ενός φοβικού εγωισμού των έξω απέναντι στους μέσα. Έτσι οικοδομείται μία ευρεία συναίνεση στις πολιτικές ενίσχυσης της καταστολής και το αίτημα μείωσης του πληθυσμού των φυλακών ακούγεται «εξωτικό». Παρ’ όλα αυτά, η υπόθεση των φυλακών δεν πρέπει να εγκαταλειφθεί. Η Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΕΔΑ) απέστειλε στο Υπουργείο Δικαιοσύνης τεκμηριωμένες προτάσεις σχετικά με τα δικαιώματα των κρατουμένων και τις συνθήκες κράτησης. Επισημαίνεται πως η κατασκευή νέων φυλακών –και η βελτίωση των υπαρχουσών- είναι αναγκαία και ευπρόσδεκτη, αλλά θα πρέπει να συνοδεύεται από ουσιαστικά μέτρα για την μείωση του αριθμού των κρατουμένων. Με άλλα λόγια, όσες φυλακές και να χτίσουμε η παρούσα σωφρονιστική πολιτική θα τις γεμίσει σύντομα. Ειδικότερα για τους ανηλίκους, ο εγκλεισμός θα πρέπει να γίνεται με εξαιρετική φειδώ και ως έσχατη κύρωση για βαριά αδικήματα, όχι απλώς για συνήθη πλημμελήματα με περιστασιακό χαρακτήρα. Επίσης, προτείνονται επείγοντα μέτρα άμεσης εφαρμογής με κυριότερο την άρση του αποκλεισμού των φυλακών από την εποπτεία και τον έλεγχο ανεξάρτητων θεσμικών φορέων. Το «σωφρονιστικό άβατο» προβάλλεται εντέχνως ως απαραίτητο μέτρο ασφαλείας ενώ στην ουσία αποτελεί θεμέλιο του σωφρονιστικού μας αδιεξόδου. Χαρακτηριστική η προφορική απάντηση που έδωσε στον γράφοντα ο τέως Υπουργός Δικαιοσύνης αποκρούοντας το αίτημα να έχουν πρόσβαση στις φυλακές ο Συνήγορος του Πολίτη και η ΕΕΔΑ: «Μα τότε θα θέλουν να μπουν όλοι!» Οι προτάσεις αφορούν επίσης τη λήψη άμεσων μέτρων στο πεδίο της πρόληψης και των συνθηκών κράτησης. Ο επείγων χαρακτήρας των προτάσεων αυτών πηγάζει από την πεποίθηση ότι στην εφαρμογή του Σωφρονιστικού Κώδικα και των ευεργετικών μέτρων που προβλέπονται από την νομοθεσία δεν χωρούν εκπτώσεις. Ιδιαίτερα μέτρα προτείνει η Επιτροπή για ειδικότερες κατηγορίες κρατουμένων, όπως οι εξαρτημένοι από ουσίες και οι υπό απέλαση αλλοδαποί. Εν κατακλείδι, το πρόβλημα των φυλακών δεν έχει εύκολες λύσεις. Δεν μπορεί όμως η έλλειψη πόρων να χρησιμοποιείται ως άλλοθι για να δικαιολογήσει το δόγμα της μηδενικής ανοχής που θέλει τις φυλακές στεγανές αποθήκες ανθρώπων

Δημοσιεύτηκε στα ΝΕΑ.

Το τελευταίο διάστημα επιχειρήθηκε να απαξιωθούν και να τεθούν σε ένα ιδιότυπο καθεστώς ομηρίας οι Ανεξάρτητες Αρχές. Η θητεία των μελών τους για αρκετό καιρό δεν ανανεωνόταν όπως προβλέπεται από το Σύνταγμα. Επίσης, με αφορμή τις κάμερες παρακολούθησης και τη χρήση τους κατά τη διάρκεια διαδηλώσεων επιχειρήθηκε από δικαστικούς λειτουργούς και από τη Διοίκηση με τρόπο απαράδεκτο να παρακαμφθεί η αρμόδια για τα προσωπικά δεδομένα Αρχή. Μέλη της παραιτήθηκαν διαμαρτυρόμενα για τις μεθοδεύσεις. Εξαιτίας ακριβώς αυτού του δυσοίωνου κλίματος έχει ιδιαίτερη σημασία η ανανέωση θητείας του Συνηγόρου του Πολίτη και του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης. Η συναίνεση που επιτεύχθηκε στη Διάσκεψη των Προέδρων της Βουλής, συναίνεση που μπορούσε και όφειλε να έχει επιτευχθεί πολύ νωρίτερα, δείχνει το δρόμο και για τις υπόλοιπες Αρχές. Και πάντως, δεν είναι τιμητικό για τη δημοκρατία μας να εξαρτάται η ομαλή λειτουργία των θεσμών από συγκυριακές μικροπολιτικές ισορροπίες και να θεωρείται επιτυχία η κατάκτηση του προφανούς .

Η Εθνική Επιτροπή Δικαιωμάτων του Ανθρώπου επισήμανε πρόσφατα για άλλη μια φορά τον σημαντικό ρόλο των Ανεξάρτητων Αρχών για τη διασφάλιση θεμελιωδών δικαιωμάτων και ελευθεριών. Τρεις άλλωστε από αυτές, ο Συνήγορος του Πολίτη, το ΕΣΡ και η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα είναι μέλη της Επιτροπής. Η συγκρότηση και λειτουργία τους ανταποκρίνεται στη δυσκολία που έχουν οι υπάρχοντες διοικητικοί μηχανισμοί να αντιμετωπίσουν πολυδιάστατα ζητήματα προστασίας ορισμένων ανθρωπίνων δικαιωμάτων, που απειλούνται από την χρήση των νέων τεχνολογιών. Οι Ανεξάρτητες Αρχές έχουν εξοπλιστεί, επίσης, με αρμοδιότητες για την ορθολογικότερη ρύθμιση της άσκησης ελευθεριών που συνδέονται με την οικονομία της αγοράς, η οποία απειλεί, αν μείνει ανεξέλεγκτη, ατομικά δικαιώματα και συλλογικά αγαθά μεγάλης σημασίας.

Η συνταγματική ρύθμιση του 2001 εξέφρασε τη βούληση της θεσμικής ενίσχυσης των Ανεξάρτητων Αρχών και της λειτουργίας τους χωρίς παρεμβολές από την εκάστοτε κυβερνητική εξουσία. Η εγγύηση προσωπικής και λειτουργικής ανεξαρτησίας των μελών τους αποκλείει οποιαδήποτε παρέμβαση από τη Διοίκηση και διασφαλίζει την ανεξαρτησία του ελέγχοντος από τον ελεγχόμενο. Εξάλλου, η επιλογή των μελών από τη Διάσκεψη των Προέδρων της Βουλής με ομοφωνία ή πάντως με την αυξημένη πλειοψηφία των 4/5 ωθεί στην εκλογή προσωπικοτήτων εγνωσμένου κύρους και υπερκομματικής αποδοχής. Απαραίτητη προϋπόθεση λοιπόν για την εύρυθμη λειτουργία των Αρχών αποτελεί η εξεύρεση συναινετικών λύσεων, σε συνδυασμό με την επιλογή ατόμων που διαθέτουν τις απαιτούμενες γνώσεις, ικανότητες, κύρος και δημοκρατικό ήθος. Εξίσου αναγκαίο είναι όμως η εκτελεστική και η δικαστική εξουσία να απέχουν από κάθε ενέργεια που θέτει σε αμφισβήτηση τον θεσμικό ρόλο των Αρχών στο πεδίο της προστασίας των δικαιωμάτων του ανθρώπου.

Δημοσιεύτηκε στα ΝΕΑ


Το πρώτο περιοδικό των γυναικείων φυλακών Κορυδαλλού λέγεται «Κραυγές στη σιωπή». Αποτέλεσμα ομαδικής δουλειάς των κρατουμένων με την υποστήριξη της Μη Κυβερνητικής Οργάνωσης «Άρσις», το περιοδικό συμπληρώνει μια σειρά δραστηριοτήτων: επαγγελματικός προσανατολισμός, προετοιμασία για την αποφυλάκιση, ενημέρωση για εργασιακά και άλλα δικαιώματα, ανάδειξη της ταυτότητας της γυναίκας κρατούμενης. Πολλά βεβαίως τα πρακτικά εμπόδια στην έκδοσή του: μεταγωγή, δικαστήριο, πειθαρχείο, απομόνωση, κάθε είδους εξαρτήσεις,  «λόγοι ασφαλείας», κρίσεις εμπιστοσύνης, φόβος της ρουφιανιάς. Οι λέξεις και οι σιωπές ανάμεσα στις λέξεις των κρατουμένων ανοίγουν χαραμάδες στο εσωτερικό της φυλακής και τις ψυχές των τροφίμων της. Τα θέματα του περιοδικού αποκαλυπτικά: σχέση φτώχειας και φυλακής, έλλειψη ιατρικής μέριμνας, συνθήκες υγιεινής, εξευτελιστικοί σωματικοί έλεγχοι, ναρκωτικά, επισκεπτήριο, έγκλειστη μητρότητα, τυφλή δικαιοσύνη.

Πώς ανοίγεις λοιπόν ρήγματα στον τοίχο της φυλακής; Αυτό είναι το ζητούμενο για όσους έχουν επίγνωση του σωφρονιστικού μας τέλματος. Η ανέγερση περισσότερων φυλακών και η ασφυκτική απομόνωσή τους από την κοινωνία οδηγούν σε αδιέξοδο. Οι αυτοκτονίες κρατουμένων είναι είκοσι επτά φορές μεγαλύτερες από τον πανελλήνιο μέσο όρο. ΜΜΕ και κοινή γνώμη ανατροφοδοτούνται γύρω από την εύπεπτη άποψη πως οι φυλακές, γεμάτες ανθρωπόμορφα τέρατα, υπάρχουν για να μην το σκάσει κανείς.

Ο πρώην Υπουργός Δικαιοσύνης ήταν απόλυτα αρνητικός όταν του θέσαμε το ζήτημα της πρόσβασης της Εθνικής Επιτροπής Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και του Συνηγόρου του Πολίτη στη φυλακή. «Αν μπείτε εσείς θα ζητάνε και άλλοι» ήταν τα λόγια του. Αν αυτή είναι η επίσημη αντίδραση στην ελεγκτική λειτουργία θεσμικών φορέων (λειτουργία θεσμοθετημένη σε πολλές χώρες), πώς μπορούμε να είμαστε αισιόδοξοι για ένα ουσιαστικό άνοιγμα των φυλακών στην κοινωνία; Κάτι τέτοιο προϋποθέτει να μη βλέπουμε τη φυλακή σαν κοινωνική χωματερή και βασίζεται στη δημιουργική αξιοποίηση του ελεύθερου χρόνου, την ενίσχυση της αυτογνωσίας και αυτοεκτίμησης των κρατουμένων, την απόκτηση δεξιοτήτων, τη διευκόλυνση της έκφρασης και επικοινωνίας τους, την ενεργό στήριξη της κοινωνικής τους επανένταξης. Βασίζεται κυρίως στην πεποίθηση πως οι κρατούμενοι δεν μπορεί να είναι αποστερημένοι από κάθε τους δικαίωμα και όσοι επιδιώκουν τη δημιουργική παρέμβαση στον πληθυσμό της φυλακής δεν είναι ταραχοποιοί ή διοργανωτές αποδράσεων.

Οι κρατούμενες με το σαρκαστικό τους χιούμορ εκφράζουν τα αισθήματά τους για όσους διαχειρίζονται τις τύχες τους, δημοσιεύοντας ένα φανταστικό διάλογο μεταξύ αρμοδίων: Δεν καταλαβαίνω γιατί δώσατε προτεραιότητα στην κατασκευή νέων φυλακών αφού υπάρχει έλλειψη σχολείων! Κύριε Πρόεδρε, απαντά ο άλλος, νομίζω πως εσείς κι εγώ έχουμε περισσότερες πιθανότητες να καταλήξουμε κάποια στιγμή στη φυλακή παρά να γυρίσουμε στα σχολικά θρανία…

Δημοσιεύτηκε στα ΝΕΑ

Τα περισσότερα κείμενα δημοσιεύονταν ως επιφυλλίδες στα ΝΕΑ μέχρι το καλοκαίρι του 13. Τα υπόλοιπα βλέπουν το φως κατευθείαν στο blog. Η πάνω φωτό είναι από την καμπάνια της Διεθνούς Αμνηστίας Use your freedom to write wrongs

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Τα καθαρά χέρια

Ας μιλήσουμε καθαρά

Λεξεις κλειδια

Άγιος Παντελεήμονας Ακροδεξιά Αριστερά Βαλκάνια Βουλή Βουλγαράκης Γάζα Δήμος Αθηναίων Δίκτυο Καταγραφής Περιστατικών Ρατσιστικής Βίας Δεκέμβριος Διεθνής Αμνηστία ΕΕΔΑ ΕΛΑΣ Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου ΗΠΑ Ισλάμ Ισραήλ Κίνα Κακλαμάνης Καμίνης Καρατζαφέρης ΛΑΟΣ Λοβέρδος ΜΚΟ ΜΜΕ ΟΗΕ Ολυμπιακοί Σαμαράς ΣτΕ Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών Συνήγορος του Πολίτη Χριστόδουλος Χρυσή Αυγή ανήλικοι ανθρωπισμός απαγωγές αστυνομία αστυνομική βία βία βασανιστήρια διακρίσεις διαμαρτυρία διαφάνεια διεθνή εθελοντισμός εθνικισμός εκκλησία εκλογές εκπαίδευση ελευθερία έκφρασης εργασιακά θανατική ποινή θρησκεία θρησκευτική ελευθερία ιθαγένεια κάμερες κρίση μειονότητες μετανάστες μνημόνιο περιβάλλον προσωπικά δεδομένα πτήσεις CIA ρατσισμός ρατσιστική βία ρατσιστικός λόγος σεξουαλικός προσανατολισμός σχολείο σωφρονισμός τράφικιν τρομοκρατία φυλακές φύλο χούντα όπλα