You are currently browsing the tag archive for the ‘Κίνα’ tag.

Άρθρο 19: Οι μορφές της δημοκρατίας μπορούν φυσικά να ποικίλουν. Όμως μπορούμε να μιλάμε για δημοκρατία μόνο αν οι άνθρωποι έχουν δικαίωμα ελεύθερης επιλογής ανάμεσα σε διαφορετικά πολιτικά, εναλλακτικά συστήματα στο πλαίσιο ελεύθερων εκλογών(…) Η πολιτική δημοκρατία είναι αναπόσπαστο στοιχείο της σοσιαλιστικής κοινωνίας.

Άρθρο 20: Τα ατομικά δικαιώματα είναι θεμελιώδη για τις αξίες του σοσιαλισμού. (…) Χωρίς δημοκρατία, οι κοινωνικές πολιτικές δεν μπορούν να κρύψουν τον δικτατορικό χαρακτήρα μιας κυβέρνησης.

Άρθρο 21. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι διαφορετικές κουλτούρες θα αναπτύξουν τις δικές τους θεσμικές μορφές δημοκρατίας. Αλλά όποια μορφή κι αν πάρει η δημοκρατία– σε εθνικό ή διεθνές επίπεδο – πρέπει να παρέχει πλήρη δικαιώματα στα άτομα και στις οργανωμένες μειονότητες. Για τους σοσιαλιστές, η δημοκρατία είναι από την ίδια τη φύση της πλουραλιστική (…)

Παραθέτουμε τα παραπάνω ως μικρή, πικρή υπόμνηση της απόστασης που χωρίζει τη θεωρία από την πράξη. Τα αλιεύσαμε στη Διακήρυξη της Σοσιαλιστικής Διεθνούς (Στοκχόλμη 1989) με αφορμή την επίσκεψη στην Ελλάδα του κινέζου πρωθυπουργού, μετά από πρόσκληση του προέδρου της Σοσιαλιστικής Διεθνούς.

Ενώ εμείς απονέμαμε στον επίσημο καλεσμένο μας το Χρυσό μετάλλιο της Βουλής των Ελλήνων, η Σουηδική Ακαδημία απένεμε στον κινέζο αντιφρονούντα Λιού Σιαομπό το Νόμπελ Ειρήνης «για τον μακροχρόνιο και μη βίαιο αγώνα του για τα θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα στην Κίνα». Φυλακίστηκε για 11 χρόνια τον περασμένο Δεκέμβριο για ένα μανιφέστο που έγραψε το 2008 μαζί με άλλους Κινέζους ακτιβιστές, με το οποίο ζητούσε ελευθερία λόγου και πολυκομματικές εκλογές. Άσχημα παιχνίδια παίζουν οι συγκυρίες με τις αρχές μας…

Δεν υποστηρίζουμε βέβαια ότι η υπεύθυνη κυβέρνηση της χώρας πρέπει, ειδικά στη σημερινή συγκυρία, να διακινδυνεύσει το εθνικό συμφέρον πετώντας κατάμουτρα στον κάθε επίσημο καλεσμένο τα αμαρτήματά του. Οποιοσδήποτε λογικός άνθρωπος αντιλαμβάνεται ότι οι καιροί δεν επιτρέπουν επίδειξη θάρρους απέναντι στον «θείο με τα γουάν». Αυτό το θάρρος άλλωστε δεν το επιδεικνύαμε ούτε στις εποχές των παχιών αγελάδων. Όμως, ακόμα και στις δύσκολες ώρες που διανύουμε, ορισμένες πράξεις διατηρούν την ιδιαίτερη συμβολική τους σημασία.

Μια τέτοια πράξη είναι η παρουσία και η βράβευση του κινέζου πρωθυπουργού στη Βουλή των Ελλήνων. Εκεί πια τα πράγματα ξεφεύγουν από τη συνήθη αβροφροσύνη της «επενδυτικής διπλωματίας» και αποκτούν συμβολισμούς πολύ δύσπεπτους. Στο κάτω κάτω, αντιλαμβανόμαστε όλοι ότι μια πτωχή πλην τίμια κόρη δυσκολεύεται να κρατήσει ακέραιη την τιμιότητά της όταν πεινάει. Δεν είναι όμως ανάγκη να δείχνει ότι το απολαμβάνει κιόλας…

«Σκοπός του Ολυμπισμού είναι να θέσει τον αθλητισμό στην υπηρεσία της αρμονικής ανάπτυξης του ανθρώπου, να προαγάγει μια ειρηνική κοινωνία η οποία προστατεύει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια», διαβάζουμε στον Ολυμπιακό Χάρτη. Αν λάβουμε σοβαρά υπόψη τα παραπάνω, δεν πρέπει να νιώθουμε υπερήφανοι για τη στάση μας απέναντι στους διαμαρτυρόμενους διαδηλωτές, γιατί εκτός των άλλων ούτε τον Ολυμπισμό υπηρετεί. Δεν αναφερόμαστε μόνο στη βίαιη καταστολή και τις συλλήψεις ανθρώπων που διαδήλωναν ειρηνικά. Αναφερόμαστε και στους έλληνες δημοσιογράφους που συναγωνίστηκαν τους κινέζους συναδέλφους τους σε λογοκριτικό οίστρο αποσιωπώντας τη διαμαρτυρία ενώ έκανε τον γύρο του κόσμου. Αναφερόμαστε τέλος στην εκκωφαντική σιωπή σύσσωμης της πολιτικής ηγεσίας που δε βρήκε μια φωνή αλληλεγγύης για τα θύματα της βίας στο Θιβέτ. Η σιωπή αυτή δυστυχώς αντανακλά πλήρως την επιλεκτική ευαισθησία της ελληνικής κοινής γνώμης που ποτέ δε συγκινήθηκε για κρατικά εγκλήματα σε χώρες όπως η Κίνα και η Ρωσία.

Οι μήνες που απομένουν είναι η τελευταία ευκαιρία να πιεστεί η Κίνα μέσω της απειλής για απουσία από την τελετή έναρξης. Όσο πληθαίνουν οι φωνές που την καλούν να τηρήσει τις δεσμεύσεις της για σεβασμό στις ελευθερίες και τα δικαιώματα, τόσο αυξάνει και η ευθύνη των κυβερνήσεων (συμπεριλαμβανομένης και της ελληνικής). Η σιωπή τους μπορεί να σημαίνει πολλά πράγματα αλλά σε καμία περίπτωση δε σημαίνει ουδετερότητα. Η επίκληση του μη πολιτικού χαρακτήρα των αγώνων είναι βαθύτατα υποκριτική: οι ολυμπιακοί αγώνες αποτελούν κατεξοχήν γεγονός πολιτικής σημασίας. Χρησιμοποιούνται για να ωραιοποιηθεί η διεθνής εικόνα της διοργανώτριας χώρας, είναι αναπόσπαστα δεμένοι με τεράστια επιχειρηματικά συμφέροντα και συχνά έχουν μεγάλη επίπτωση στα ανθρώπινα δικαιώματα (στο όνομα των αγώνων χιλιάδες κάτοικοι στην Κίνα εκδιώχθηκαν βίαια από τα σπίτια τους). Όσοι πριν από την ανάθεση των αγώνων αγνόησαν τις φωνές διαμαρτυρίας για τις παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Κίνα ήξεραν ότι αναλάμβαναν ένα ρίσκο. Η ίδια η Κίνα ήξερε ότι αναλάμβανε ένα ρίσκο. Λοιπόν, η παράλληλη λαμπαδηδρομία της οργής που ολοένα κλέβει τη λάμψη των επίσημων τελετών επαληθεύει αυτό το ρίσκο. Μακάρι η φλόγα που θα φτάσει στο Πεκίνο, ως συμβολικό πολιτικό κεφάλαιο, να είναι αχνή αν όχι σβησμένη.

Υστερόγραφο. Η αποκάλυψη του σκανδάλου των αναβολικών (ποιος αμφέβαλλε πως πολλά ελληνικά μετάλλια σκιάζονταν από ένα στρώμα στεροειδών;) δείχνει με τρόπο περίεργο στην ίδια κατεύθυνση: μετά από μια συντεταγμένη πολυετή επιχείρηση χημικής παραγωγής πρωταθλητών, ας αναζητήσουμε τη χαμένη αξιοπρέπεια στηρίζοντας την εκστρατεία ανάδειξης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε κεντρικό σημείο αυτών των αγώνων.

Δημοσιεύτηκε στα ΝΕΑ


Πέντε μήνες πριν από την έναρξη των Ολυμπιακών, η διαμαρτυρία των Θιβετιανών μοναχών στην Αρχαία Ολυμπία κατεστάλη αλλά το μήνυμά τους είχε ήδη σταλεί. Έχουν όμως ενδιαφέρον οι αντιδράσεις. Αρκετά ΜΜΕ μετέδωσαν με αμηχανία το γεγονός, ενώ ο δήμαρχος Αρχαίας Ολυμπίας Γ. Αηδόνης καταδίκασε την ενέργεια των Θιβετιανών χαρακτηρίζοντας προσβολή την πράξη τους. Συμπλήρωσε μάλιστα ότι θα μπορούσε να υπάρξει κίνδυνος πυρκαγιάς.

Παρακάμπτοντας την τελευταία αποστροφή, που μόνο σε διάθεση μαύρου χιούμορ μπορεί να αποδοθεί, ας σταθούμε στην ίδια την καταδίκη. Ο δήμαρχος, καταγγέλλοντας την πρακτική των Θιβετιανών, δεν βρήκε ούτε μια λέξη κατανόησης για τα κίνητρά τους. Ακριβώς γι’ αυτό το λόγο είναι μεροληπτική η στάση του, όσο και αν φόρεσε το μανδύα της αμερόληπτης αποστασιοποίησης. Δήλωσε ότι η περιοχή είναι χώρος σύνθεσης και όχι αντιπαράθεσης. Ποια σύνθεση μπορεί όμως να υπάρξει ανάμεσα σε ένα καθεστώς που βασανίζει, φιμώνει, φυλακίζει, θανατώνει και στα θύματά του; Την ώρα που διαβάζονται αυτές οι γραμμές, οι νεκροί από την καταστολή των διαδηλώσεων στο Θιβέτ ανέρχονται σε δεκάδες. Με ποια έννοια η έμμεση έκκληση του δημάρχου για σιωπή μπροστά στην κρατική αυθαιρεσία υποδηλώνει σεβασμό στο ολυμπιακό ιδεώδες, την ολυμπιακή φλόγα, το θεσμό της εκεχειρίας και την ειρήνη, αξίες οι οποίες κατά τη δήλωσή του προσβάλλονται από τη διαμαρτυρία; Μήπως αντίθετα, η μεγάλη γιορτή που ετοιμάζεται στην Κίνα από την κυβέρνηση και τους πολυεθνικούς χορηγούς προσβάλλει τις Ολυμπιακές αξίες καθώς συνοδεύεται από εκκαθαρίσεις και εκτοπίσεις στο όνομα της «Ολυμπιακής ασφάλειας»; Μήπως, συνακόλουθα, οι διαμαρτυρόμενοι Θιβετιανοί τιμούν περισσότερο τις Ολυμπιακές αξίες από όσους τους καταδικάζουν;

Προσοχή: δεν υποστηρίζουμε πως η Ολυμπία πρέπει να γίνει τόπος πολιτικής διαμαρτυρίας. Κάτι τέτοιο θα αλλοίωνε τη φυσιογνωμία του χώρου και θα υπονόμευε την οικουμενική του διάσταση. Στην τήρηση αυτού του κανόνα μπορούμε όμως να είμαστε αυστηροί μόνο υπό δυο προϋποθέσεις. Πρώτον, εμείς ως διαχειριστές του χώρου οφείλουμε πρώτοι να σεβόμαστε και να προστατεύουμε όχι μόνο τη φυσική του ομορφιά αλλά και το αξιακό του φορτίο από κάθε μορφή διαστρέβλωσης, εμπορευματοποίησης και εργαλειακής χρήσης. Δεύτερον, η απαγόρευση πρόσβασης διαδηλωτών στο χώρο δεν πρέπει σε καμιά περίπτωση να επιβάλλεται με τρόπο απαξιωτικό για τους σύγχρονους ικέτες που χρησιμοποιούν ως έσχατο μέσο τη συμβολική δύναμη της πράξης τους, για να σπάσουν το τείχος της παγκόσμιας σιωπής. Οι μονομερώς καταδικαστικές για τους Θιβετιανούς δηλώσεις του δημάρχου, εν μέσω καμένων δέντρων, δεν τιμούν τον ιερό χώρο που ευλόγως προσπαθεί να προστατεύσει. Ιδίως όταν δεν βρίσκει μια έστω υπαινικτική φράση για να καυτηριάσει την παρουσία των υπαλλήλων της Κινεζικής πρεσβείας που βιντεοσκοπούσαν τους διαδηλωτές.

Δημοσιεύτηκε στα ΝΕΑ

Η φετινή χρονιά τελειώνει με θαυμάσια νέα για τον αγώνα κατά της θανατικής ποινής. Στις 18 Δεκεμβρίου η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ ενέκρινε με συντριπτική πλειοψηφία την έκκληση για παγκόσμιο μορατόριουμ εκτελέσεων. 104 χώρες ψήφισαν υπέρ, 54 κατά και 29 απείχαν. Η απόφαση καλεί τα κράτη που διατηρούν τη θανατική ποινή να θεσμοθετήσουν ένα μορατόριουμ εκτελέσεων με προοπτική πλήρους κατάργησης. Καλούνται επίσης σταδιακά να περιορίσουν τα αδικήματα που επιφέρουν την εσχάτη των ποινών. Πάντως, συνολικά 133 χώρες έχουν καταργήσει τη θανατική ποινή είτε με νόμο είτε στην πράξη.

Στις ΗΠΑ, χώρα-κλειδί στο θέμα, επίσης οι εξελίξεις είναι θετικές. 19 πολιτείες (από τις 38 που εφαρμόζουν τη θανατική ποινή) έχουν σταματήσει τις εκτελέσεις, κυρίως επειδή η χρήση της θανατηφόρας ένεσης θεωρείται  σκληρή και απάνθρωπη μεταχείριση. Το Νιου Τζέρσι έγινε η πρώτη Πολιτεία που προχωρά στην κατάργηση της θανατικής ποινής, μετά την επαναφορά της το 1976 από το Ανώτατο Δικαστήριο. Το Ιλλινόις διατηρεί το μορατόριουμ εκτελέσεων για 8η χρονιά, λόγω εσφαλμένων καταδικών. Η Νέα Υόρκη κήρυξε αντισυνταγματική την ποινή, ενώ Σύλλογοι Ιατρών, Αναισθησιολόγων και Νοσοκόμων έχουν εκφράσει επανειλημμένα την αντίθεσή τους και αυξάνεται ο αριθμός εκείνων που αρνούνται τη συμμετοχή τους στις εκτελέσεις. Εξάλλου, το Ανώτατο Δικαστήριο θα κρίνει τη συνταγματικότητα της χρήσης θανατηφόρας ένεσης μετά από προσφυγή δύο θανατοποινιτών από το Κεντάκι. Φέτος πραγματοποιήθηκαν μόλις 34 εκτελέσεις, 60% κάτω από το 1999. Δημοσκοπήσεις δείχνουν πως το 47% των ερωτηθέντων υποστηρίζουν τη θανατική ποινή ενώ το 48% προτιμά τα ισόβια χωρίς δυνατότητα απόλυσης από τη φυλακή. Ο σκεπτικισμός της αμερικανικής κοινής γνώμης πηγάζει κυρίως από το ενδεχόμενο δικαστικού λάθους, το υψηλό κόστος της χρήσης της θανατικής ποινής και την πεποίθηση πως οι οικείοι των θυμάτων σε τίποτα δεν ωφελούνται από έναν ακόμα θάνατο.

Ο δρόμος είναι ακόμα μακρύς. Υπάρχουν όμως στοιχεία που επιτρέπουν αισιοδοξία. Κατά πρώτον, το μέτωπο κατά της ποινής του θανάτου αναπτύσσεται ανεξάρτητα από πολιτισμικές ή πολιτικές διαφορές, εκτείνεται σε όλες τις ηπείρους και δεν εξηγείται μόνο ως αποτέλεσμα γεωπολιτικών ή άλλων συσπειρώσεων. Η διεύρυνση αυτού του μετώπου είναι ταχύτατη: το 1977 μόνο 16 χώρες είχαν καταργήσει τη θανατική ποινή για όλα τα εγκλήματα και σήμερα ο αριθμός αυτός έχει φτάσει τις 90. Ένα ακόμα στοιχείο: το 2006, το 91% των εκτελέσεων πραγματοποιήθηκαν σε ΗΠΑ, Ιράκ, Ιράν, Κίνα, Πακιστάν και Σουδάν. Η πίεση πρέπει πλέον να γίνει πολύ εστιασμένη. Οι ρηγματώσεις στην ως τώρα συμπαγή πρακτική των ΗΠΑ χρειάζεται να αξιοποιηθούν. Και βεβαίως, στο επίκεντρο οφείλουμε να θέσουμε την Κίνα, την πρωταθλήτρια των εκτελέσεων, που επιδιώκει να φκιασιδώσει το πρόσωπό της ενόψει Ολυμπιακών.

Δημοσιεύτηκε στα ΝΕΑ


Οι διαδηλωτές μοναχοί που πλημμυρίζουν καθημερινά τους δρόμους της Μυανμάρ (πρώην Βιρμανίας) έχουν στρέψει τα μάτια πέρα από τα σύνορα της χώρας τους. Αναζητούν σημάδια πως κάποιοι ακούν τους πυροβολισμούς στο ψαχνό, γνωρίζουν για τις επιδρομές στα μοναστήρια, τις μαζικές συλλήψεις. Το πορτοκαλί ποτάμι στους δρόμους αφήνει κάθε μέρα πίσω του νεκρούς και τραυματίες. Συνεχίζει όμως να κυλάει, όλο και πιο αδύναμο.

Η αποφασιστική σιωπή των μοναχών φαντάζει εκκωφαντική μπροστά στην αναποφάσιστη σιωπή της παγκόσμιας κοινότητας. Οι όροι «ήρεμη διπλωματία», «δημιουργική αναζήτηση διεξόδου από την κρίση» φανερώνουν το μέγεθος της υποκρισίας. Συχνά ο κυνισμός είναι απροκάλυπτος. «Θεωρούμε κάθε προσπάθεια να χρησιμοποιηθούν οι τελευταίες εξελίξεις για να ασκηθεί εξωτερική πίεση ή παρέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις αυτής της κυρίαρχης χώρας ως  αντιπαραγωγικές» δήλωσε το Ρωσικό Υπουργείο Εξωτερικών. Η φίλη μας και ομόδοξη Ρωσία για κάποιο λόγο έχει εξασφαλίσει μόνιμα εχέγγυα αντιιμπεριαλισμού. Άρα μια τέτοια απροκάλυπτη στήριξη σε ένα αιμοσταγές καθεστώς δεν γεννά στην Ελλάδα ούτε ένα πικρό σχόλιο, μια διαμαρτυρία. Το φρικτό ιστορικό ανθρωπίνων δικαιωμάτων της Μυανμάρ μένει στο σκοτάδι: περισσότεροι από 1.600 πολιτικοί κρατούμενοι. Παιδιά -στρατιώτες και καταναγκαστική εργασία. Συστηματική χρήση βασανιστηρίων και άλλων μορφών σκληρής, απάνθρωπης και ταπεινωτικής μεταχείρισης. Θάνατοι κατά την κράτηση. Η ελευθερία της έκφρασης και της ειρηνικής συνάθροισης ανύπαρκτη, η πρόσβαση στο διαδίκτυο ελεγχόμενη.

Στη Μυανμάρ εκτυλίσσεται η ίδια εκείνη προαιώνια μάχη ανάμεσα στον άοπλο άνθρωπο και στην πάνοπλη εξουσία. Όταν γίνεται κάπου στον κόσμο η μάχη αυτή, κανείς δε δικαιούται να μένει αμέτοχος. Ο Edward McMillan-Scott, αντιπρόεδρος του Ευρωκοινοβουλίου, στόχευσε κατευθείαν στην καρδιά του ζητήματος: «Η Μπούρμα είναι η μαριονέτα της Κίνας. Οι Ολυμπιακοί είναι ο μόνος μοχλός που διαθέτουμε για να κάνουμε την Κίνα να δράσει. Ο πολιτισμένος κόσμος πρέπει να σκεφτεί σοβαρά τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσει τους Ολυμπιακούς του Πεκίνου για να στείλει το καθαρό μήνυμα πως τέτοιες παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων δεν είναι αποδεκτές».

Οι σφαίρες και τα όπλα που δολοφονούν εν ψυχρώ τους διαδηλωτές είναι κινεζικής κατασκευής. Η οικοδόμηση του κινεζικού «κομμουνιστικού καπιταλισμού» χρειάζεται τις ενεργειακές πηγές της Μυανμάρ και νεκρική γαλήνη στην ευρύτερη περιοχή. Το μόνο που μπορεί να ταράξει τα πράγματα είναι η διεθνής κατακραυγή ενόψει των Ολυμπιακών. Κι εδώ η Ελλάδα έχει αυξημένη ηθική ευθύνη ως «διαχειρίστρια» του γενέθλιου τόπου της Ολυμπιακής ιδέας. Ως πρώτο βήμα, ας βρει μια ευκαιρία ο νέος υπουργός Πολιτισμού να θυμίσει στο Πεκίνο τη σχέση μεταξύ ολυμπιακού πνεύματος, ειρήνης και ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Δημοσιεύτηκε στα ΝΕΑ

Οι φτωχές επιδόσεις των ΗΠΑ στα ανθρώπινα δικαιώματα και τη διεθνή νομιμότητα έχουν δικαιολογημένα επισύρει κριτική διεθνώς. Ειδικότερα στη χώρα μας, οι επιδόσεις αυτές ενισχύουν το προϋπάρχον κλίμα επιφυλακτικότητας ή και εχθρότητας απέναντι στην υπερδύναμη. Αφότου μάλιστα η υποχώρηση του αντίπαλου σοβιετικού δέους απενοχοποίησε τον αντιαμερικανισμό για ολόκληρο το πολιτικό φάσμα, έπαψε ο τελευταίος να αποτελεί προνόμιο ή διακριτικό γνώρισμα της αριστεράς. Ουδέν μεμπτόν. Μόνο που η εγχώρια θωπεία σε ανάλογες συμπεριφορές δυο άλλων υπερδυνάμεων υπονομεύει το θετικό χαρακτήρα της προς δυσμάς κριτικής.

Η Ρωσία είναι χώρα ομόδοξη και επιπλέον μάλλον ακόμα υφίσταται, από κεκτημένη ταχύτητα, ο δεσμός της «διεθνιστικής αντιιμπεριαλιστικής αλληλεγγύης». Πώς αλλιώς να εξηγηθεί η εγχώρια ανοχή στα κατορθώματά της; Καμιά κατακραυγή για την προσπάθεια χειραγώγησης των ΜΜΕ, την αποδυνάμωση του κοινοβουλίου, την άσκηση ισχυρής πίεσης στη δικαιοσύνη, τη συστηματική κατατρομοκράτηση όσων ασκούν έλεγχο στην εξουσία, τους επανειλημμένους αδιευκρίνιστους θανάτους αδέσμευτων δημοσιογράφων. Νέος νόμος επιβάλλει στις οργανώσεις πολιτών πρωτόγνωρους περιορισμούς, όπως υποχρέωση να δηλώνουν εκ των προτέρων στις αρχές τη σχεδιαζόμενη δράση τους (η οποία μπορεί να απαγορευτεί) και επιτρέπει πρόσβαση των αρχών στα αρχεία και στις εκδηλώσεις τους χωρίς δικαστικές εγγυήσεις. Στο στόχαστρο έχουν βρεθεί όσοι μιλούν για την ανοιχτή πληγή της Τσετσενίας, την εστία εκτεταμένων βασανιστηρίων και «εξαφανίσεων». Οι βασανιστές δε φορούν πια μάσκες όπως παλιότερα, βέβαιοι πως δεν πρόκειται να λογοδοτήσουν: το Κρεμλίνο αρνήθηκε να επιτρέψει στους παρατηρητές του ΟΗΕ την ελεύθερη πρόσβαση στα μυστικά κέντρα κράτησης.

Πιο μακριά, αλλά ενόψει Ολυμπιακών αρκετά κοντά μας, η Κίνα. Οδεύοντας προς τους αγώνες έχει κάνει ορισμένα θετικά βήματα, όπως ένα επιπλέον στάδιο δικαστικής επανεξέτασης των αποφάσεων καταδίκης σε θάνατο και λιγότερους περιορισμούς στους ξένους δημοσιογράφους. Αυτά όμως επισκιάζονται από την εντατικοποίηση του ελέγχου στα ντόπια ΜΜΕ, τα οποία παίρνουν άδεια πριν αναφερθούν σε «ευαίσθητα» ιστορικά γεγονότα, απαγορεύεται να μεταδώσουν ειδήσεις για 20 ευαίσθητα θέματα, όπως η δικαστική διαφθορά και τα ανθρώπινα δικαιώματα, και υπόκεινται σε «πόιντ σίστεμ», σύμφωνα με το οποίο μπορεί να κλείσουν αν χάσουν βαθμούς λόγω «παραπτωμάτων». Στο Πεκίνο, οικογένειες αποβάλλονται από τα σπίτια τους για να κάνουν χώρο για αθλητικές εγκαταστάσεις και ειρηνικοί ακτιβιστές υποβάλλονται σε κατ’ οίκον περιορισμό για να μη θέσουν ζητήματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Εδώ και πάλι σιγή ιχθύος.

Οι ΗΠΑ είναι κυρίαρχες στο διεθνές σκηνικό και τους αναλογεί αυξημένος έλεγχος και καταγγελία όταν παρανομούν. Η παράλληλη σιωπή όμως για τα μυστικά Γκουαντάναμο της Ρωσίας στην Τσετσενία και τις κρατήσεις χωρίς δίκη στην Κίνα δεν παρέχει εχέγγυα αμεροληψίας. Επιβεβαιώνεται έτσι πως οι δυο μεγάλες παγίδες στο δημόσιο λόγο για τα ανθρώπινα δικαιώματα είναι οι συμψηφισμοί και η επιλεκτικότητα.

Δημοσιεύτηκε στα ΝΕΑ

Ο Γε Γκουοζού και η οικογένειά του εξαναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν το σπίτι τους για να κατασκευαστεί εκεί κάποιο έργο υποδομής για τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Όταν υπέβαλε αίτημα για διοργάνωση ειρηνικής διαμαρτυρίας συνελήφθη με την κατηγορία της απειλής κατά της κοινωνικής γαλήνης. Καταδικάστηκε σε 4ετή φυλάκιση.

Οι Ολυμπιακοί έχουν επιτείνει τις συνέπειες της επίσημης πολιτικής των οικονομικών μεταρρυθμίσεων.  Όσοι υφίστανται αυτές τις συνέπειες, εκατομμύρια ανθρώπων, αντιμετωπίζουν την άρνηση στο αίτημα για αποζημίωση, ανεξάρτητα αν πρόκειται για εξώσεις, απαλλοτριώσεις γης ή απολύσεις. Δεδομένου μάλιστα πως η ελευθερία έκφρασης και ο ανεξάρτητος συνδικαλισμός αποτελούν πικρό αστείο στην Κίνα, το Πεκίνο γίνεται συχνά στόχος μαζικών διαμαρτυριών που αντιμετωπίζονται σαν ανατρεπτικές ενέργειες. Όσοι ταξιδεύουν στην πρωτεύουσα για να  αμφισβητήσουν διοικητικές αποφάσεις, μη βρίσκοντας δικαίωση στο τοπικό επίπεδο, συλλαμβάνονται και κρατούνται. Την ίδια ώρα, ο θεσμός της «επανεκπαίδευσης μέσω εργασίας» δίνει τον τόνο στην αντιμετώπιση τάσεων αμφισβήτησης. Αυτή η εξωδικαστική μορφή κράτησης αποφασίζεται από την αστυνομία και ο κρατούμενος δεν έχει πρόσβαση σε δικηγόρο ή ανοιχτή δικαστική διαδικασία. Εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι «επανεκπαιδεύονται» ακόμα και για 4 χρόνια.

Είναι άξια απορίας η σιωπή που καλύπτει αυτές τις πρακτικές. Η δικαιολογία πως η Κίνα είναι εξαιρετικά κλειστή χώρα δεν επαρκεί. Πολλά στοιχεία εξάλλου είναι γνωστά: ο κομπασμός των αρμοδίων για τις 10.000 εκτελέσεις το χρόνο (μεταξύ άλλων για μη απόδοση φόρου, μεγάλες απάτες κλπ), τα συστηματικά βασανιστήρια, η άρνηση εισόδου σε οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Φαίνεται πως στα μάτια πολλών η Κίνα, ιδίως μετά την πτώση του ανατολικού μπλοκ, αποτελεί ελπίδα για ανάσχεση της αμερικανικής μονοκρατορίας. Τέτοιοι μύχιοι πόθοι ή ιδεολογικές συγγένειες δεν μπορούν όμως να δικαιολογήσουν τη διεθνή ανοχή απέναντι στην απροκάλυπτη κρατική βία, ιδίως μάλιστα όταν η ρητορική της καταστολής σε Κίνα και ΗΠΑ είναι ταυτόσημη και ο πόλεμος κατά της τρομοκρατίας αναγορεύεται σε υπέρτατο σκοπό. Η ταύτιση αυτή παίρνει ενίοτε κωμικοτραγικές διαστάσεις, όπως στην περίπτωση των 22 μελών της εθνικής κοινότητας Uighur που κρατούνται στη βάση του Γκουαντανάμο ως ύποπτοι για τρομοκρατικές ενέργειες. Η Κίνα ζητά την έκδοσή τους και οι ΗΠΑ αρνούνται διότι αν εκδοθούν κινδυνεύουν με βασανιστήρια ή θανατική ποινή, ακριβώς ό,τι δηλαδή τους απειλεί και στα χέρια των Αμερικανών!

Πριν λίγες ημέρες συμπληρώθηκαν 16 χρόνια από τη σφαγή στην Τιενανμέν. Η Ντινγκ Ζιλίν που ίδρυσε τις «Μητέρες της Τιενανμέν» για να ζητήσει δικαιοσύνη για το θάνατο του γιου της και των άλλων φοιτητών, τέθηκε σε κατ’ οίκον περιορισμό για να μην υποβάλει επίσημο αίτημα έρευνας. Αν ζούσε σε άλλη χώρα, η διεθνής αλληλεγγύη θα έφτανε ως την πόρτα του σπιτιού της. Τώρα τη συνοδεύει η εκκωφαντική σιωπή μας.

Δημοσιεύτηκε στα ΝΕΑ

Ας υποθέσουμε πως στην τελετή λήξης των Ολυμπιακών αγώνων η Δήμαρχος Αθηναίων παρέδιδε τη σημαία των αγώνων όχι στο Δήμαρχο του Πεκίνου αλλά της Νέας Υόρκης, της Ουάσιγκτον ή του Λος Άντζελες. Σφυρίγματα θα ακούγονταν στο στάδιο, ενώ θα είχαν προηγηθεί εκδηλώσεις διαμαρτυρίας και δημοσιογραφικά ρεπορτάζ για την πολιτική Μπους, τον «πόλεμο κατά της τρομοκρατίας», τις παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο εσωτερικό των ΗΠΑ και τη χρήση της θανατικής ποινής. Ευλόγως. Δικαιολογημένες θα ήταν οι διαμαρτυρίες και η Διεθνής Αμνηστία θα συμμετείχε σε αυτές, όπως έχει κάνει όλο το τελευταίο διάστημα.

Απέναντι όμως στην προοπτική της διοργάνωσης των αγώνων από την Κίνα η ελληνική κοινή γνώμη τηρεί στάση μάλλον θετική. Τα ΜΜΕ μιλούν για το θαύμα που πραγματοποιείται στην τεράστια αυτή χώρα. Οι ελάχιστες φωνές διαμαρτυρίας χάνονται στη σιωπή. Χαρακτηριστικά, το Διεθνές Δίκτυο Υποστήριξης του Θιβέτ καταγγέλλει πως τρεις μεγάλες Αθηναϊκές εφημερίδες αρνήθηκαν χωρίς αιτιολόγηση να δημοσιεύσουν πληρωμένη καταχώριση.

Εντούτοις, το επόμενο διάστημα πρέπει να στρέψουμε την προσοχή μας στην κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Κίνα. Τα τέσσερα αυτά χρόνια είναι μοναδική ευκαιρία να πιέσουμε για θεμελιώδεις αλλαγές. Ο Ολυμπιακός Χάρτης, τον οποίο υποτίθεται πως υιοθετεί η διοργανώτρια χώρα προβλέπει «μια ειρηνική κοινωνία που ασχολείται με την προστασία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας». Από την άλλη, οι αγώνες αποτελούν για την κυβέρνηση της Κίνας επίσης μια μοναδική ευκαιρία: θέλει να αναβαπτιστεί στην κολυμπήθρα του διεθνούς αθλητικού κατεστημένου, των μεγάλων ΜΜΕ και των χορηγών.

Η σημερινή κατάσταση δεν επιτρέπει καμία αισιοδοξία. Οι παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων είναι μαζικές, συστηματικές και καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα:

Η χρήση της θανατικής ποινής, ακόμα και για αδικήματα όπως η φοροδιαφυγή ή η σωματεμπορία, έχει ξεπεράσει κάθε προηγούμενο. Χιλιάδες άνθρωποι καταδικάζονται σε θάνατο και εκτελούνται, συχνά μπροστά σε πλήθη στα στάδια που θα φιλοξενήσουν τους αγώνες. Είναι χαρακτηριστικό ότι λίγους μήνες πριν από την ανάληψη των αγώνων, στο πλαίσιο της αντεγκληματικής της εκστρατείας, η κυβέρνηση θανάτωσε σε τρεις μήνες 1700 ανθρώπους, περισσότερους από όλον τον υπόλοιπο κόσμο μαζί σε τρία χρόνια! Τον Μάρτιο οι αρχές στην επαρχία Yunnan απέκτησαν 17 κινητές μονάδες εκτελέσεων με ένεση για να απλοποιηθούν και επιταχυνθούν οι διαδικασίες!

Όσοι διαμαρτύρονται για τις οικονομικές μεταρρυθμίσεις ή τα δημόσια έργα κινδυνεύουν. Στις μεγάλες πόλεις, όπου σπίτια κατεδαφίζονται για την κατασκευή ολυμπιακών εγκαταστάσεων, οι ιδιοκτήτες συχνά καταλήγουν στη φυλακή επειδή αντέδρασαν. Τα ανεξάρτητα εργατικά συνδικάτα εξακολουθούν να είναι παράνομα.

Μέλη πνευματικών και θρησκευτικών ομάδων εξακολουθούν να καταπιέζονται και να διώκονται.

Οι πολιτικοί ακτιβιστές διώκονται και φυλακίζονται, η ελευθερία της έκφρασης αποτελεί είδος εν ανεπαρκεία. Είναι χαρακτηριστικό πως η χρήση του ίντερνετ για τη διάδοση πολιτικών ιδεών και πληροφοριών μπορεί να οδηγήσει σε πολυετή φυλάκιση. Στις ευαίσθητες πληροφορίες που δεν επιτρέπεται να διακινούνται περιλαμβάνεται ακόμα και η έξαρση του υιού SARS!

Τα βασανιστήρια οι αυθαίρετες κρατήσεις και οι ανέντιμες δίκες αποτελούν συνήθη πρακτική. Ξυλοδαρμοί, ηλεκτροσόκ, κρέμασμα με χειροπέδες, στέρηση τροφής και ύπνου. Εκτός αυτών, η «επανεκπαίδευση μέσω εργασίας» επιτρέπει την κράτηση εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων έως 3 χρόνια χωρίς καμιά κατηγορία ή δίκη. Αλλά και στις αίθουσες των δικαστηρίων η ανθρώπινη αξιοπρέπεια γελοιοποιείται. Η πρόσβαση στους δικηγόρους περιορίζεται, όσοι διώκονται σχετικά με «κρατικά μυστικά» ή «τρομοκρατία» δικάζονται κεκλεισμένων των θυρών, με βάναυσο περιορισμό των δικαιωμάτων τους.

Στις αυτόνομες περιοχές του Θιβέτ και του Xinjiang οι αρχές συνεχίζουν την σκληρή καταστολή.

Η Κίνα διεξάγει το δικό της «πόλεμο κατά της τρομοκρατίας», σε αγαστή σύμπνοια με τις ΗΠΑ. Στο όνομα αυτού του πολέμου η ανθρώπινη αξιοπρέπεια εξευτελίζεται, τα ατομικά και πολιτικά δικαιώματα ακυρώνονται.

Με λίγα λόγια, η Κίνα έχει πολλά δικά της Γκουαντάναμο και οι Ολυμπιακοί αγώνες πρέπει να τα φωτίσουν, όχι να τα συγκαλύψουν.

Πριν από τους αγώνες της Αθήνας, αρκετές οργανώσεις και φορείς διατυπώσαμε τις ανησυχίες μας για ζητήματα δικαιωμάτων που σχετίζονταν με την ασφάλεια των αγώνων. Κάποια ζητήματα είναι ακόμα εκκρεμή και συνεχίζουμε να τα παρακολουθούμε. Κάποια έκλεισαν. Ορισμένοι φόβοι επιβεβαιώθηκαν, άλλοι όχι, ίσως και λόγω της ευαισθητοποίησης της κοινής γνώμης.

Θα είμαστε όμως συνεπείς, μόνο αν ευαισθητοποιηθούμε και για τις μείζονες παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Κίνα.

Η Κίνα θέλει τη σιωπή μας ως τους αγώνες. Δεν πρέπει να την έχει.

Δημοσιεύτηκε στα ΝΕΑ

Τα περισσότερα κείμενα δημοσιεύονταν ως επιφυλλίδες στα ΝΕΑ μέχρι το καλοκαίρι του 13. Τα υπόλοιπα βλέπουν το φως κατευθείαν στο blog. Η πάνω φωτό είναι από την καμπάνια της Διεθνούς Αμνηστίας Use your freedom to write wrongs

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Τα καθαρά χέρια

Ας μιλήσουμε καθαρά

Λεξεις κλειδια

Άγιος Παντελεήμονας Ακροδεξιά Αριστερά Βαλκάνια Βουλή Βουλγαράκης Γάζα Δήμος Αθηναίων Δίκτυο Καταγραφής Περιστατικών Ρατσιστικής Βίας Δεκέμβριος Διεθνής Αμνηστία ΕΕΔΑ ΕΛΑΣ Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου ΗΠΑ Ισλάμ Ισραήλ Κίνα Κακλαμάνης Καμίνης Καρατζαφέρης ΛΑΟΣ Λοβέρδος ΜΚΟ ΜΜΕ ΟΗΕ Ολυμπιακοί Σαμαράς ΣτΕ Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών Συνήγορος του Πολίτη Χριστόδουλος Χρυσή Αυγή ανήλικοι ανθρωπισμός απαγωγές αστυνομία αστυνομική βία βία βασανιστήρια διακρίσεις διαμαρτυρία διαφάνεια διεθνή εθελοντισμός εθνικισμός εκκλησία εκλογές εκπαίδευση ελευθερία έκφρασης εργασιακά θανατική ποινή θρησκεία θρησκευτική ελευθερία ιθαγένεια κάμερες κρίση μειονότητες μετανάστες μνημόνιο περιβάλλον προσωπικά δεδομένα πτήσεις CIA ρατσισμός ρατσιστική βία ρατσιστικός λόγος σεξουαλικός προσανατολισμός σχολείο σωφρονισμός τράφικιν τρομοκρατία φυλακές φύλο χούντα όπλα