You are currently browsing the tag archive for the ‘μειονότητες’ tag.

Στις 10 Δεκεμβρίου, Παγκόσμια Ημέρα Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, παρουσιάστηκε στη Στοκχόλμη μια μεγάλη έρευνα για τις διακρίσεις στις χώρες της Ε.Ε.(ΕU- ΜΙDΙS survey, Εuropean Union Αgency for Fundamental Rights)Η έρευνα καλύπτει πολλούς τομείς: εργασία, στέγη, υπηρεσίες υγείας, εκπαίδευση, ψυχαγωγία, τραπεζικές συναλλαγές, αστυνόμευση. Ερευνώνται οι μορφές θυματοποίησης των ευάλωτων ομάδων, οι στάσεις της αστυνομίας ανάλογα με τον τρόπο πρόσληψης των μειονοτικών προφίλ, οι αντιδράσεις των ίδιων των θυμάτων. Το μεγάλο εύρος της έρευνας δεν επιτρέπει παρά ενδεικτική και υπαινικτική παρουσίαση ορισμένων ευρημάτων σε τούτη τη στήλη.

Από τις πληθυσμικές ομάδες που εξετάστηκαν (Ρομά, μετανάστες από την Υποσαχάρια και τη Βόρεια Αφρική, Ανατολικοευρωπαίοι, Ρώσοι, Τούρκοι και άλλοι), οι Ρομά είναι εκείνοι που υφίστανται τις περισσότερες διακρίσεις. Το ευρύ φάσμα και η ποσοτική αποτύπωση αυτών των διακρίσεων τούς θέτει αυτομάτως στο επίκεντρο κάθε σοβαρής ευρωπαϊκής και εθνικής πολιτικής ένταξης. Επιπλέον, η εργασία αποδεικνύεται το προνομιακό πεδίο άσκησης διακρίσεων, ενώ σοβαρά προβλήματα υπάρχουν και στην παροχή υπηρεσιών. Πιο ευάλωτοι φαίνονται Ρομά και Αφρικανοί που συναντούν συχνότερα κλειστές πόρτες σε καταστήματα, εστιατόρια, μπαρ.

Αξιοσημείωτο είναι επίσης ότι οι Ρομά, ούτως ή άλλως στιγματισμένοι ως ομάδα με υψηλή παραβατικότητα, αποδεικνύονται οι ίδιοι πρώτοι στόχοι κλοπών και διαρρήξεων (στην Ελλάδα μάλιστα 3 φορές πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και πολύ πάνω από κάθε ομάδα οπουδήποτε στην Ευρώπη). Σε ό,τι αφορά την εγκληματικότητα με ρατσιστικά κίνητρα, πιο ευάλωτοι καταγράφονται οι Υποσαχάριοι Αφρικανοί και οι Ρομά. Και ενώ η αστυνομία κανονικά πρέπει να αντιδρά με αποτελεσματικότητα στον χειρισμό ρατσιστικών συμπεριφορών, αντιμετωπίζεται με έλλειψη εμπιστοσύνης από τα θύματα των διακρίσεων. Πολλά ευρήματα της έρευνας σχετικά με τη συμπεριφορά των Ευρωπαίων φυλάκων της τάξης εξηγούν το γιατί. Επί παραδείγματι, πραγματοποιούνται δυσανάλογα πολλοί αστυνομικοί έλεγχοι εις βάρος συγκεκριμένων ομάδων (με τεράστια διαφορά πρώτοι οι Έλληνες Ρομά και οι Βορειοφρικανοί της Ισπανίας). Τέλος, τα θύματα διακρίσεων σπανίως αναφέρουν τα περιστατικά στις αρχές. Ο λόγος; Δεν θεωρούν ότι κάτι τέτοιο θα άλλαζε τίποτα, φοβούνται αρνητικές επιπτώσεις ή οι ίδιοι θεωρούν τα περιστατικά διάκρισης ανάξια συζήτησης. Η άγνοια των δικαιωμάτων αποδεικνύεται κομβικό σημείο στη διαιώνιση των διακρίσεων.

Η έρευνα πρέπει να γίνει αντικείμενο μελέτης ώστε να συναχθούν τα απαραίτητα συμπεράσματα σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο. Έτσι, θα αξιολογηθεί η αποτελεσματικότητα της νομοθεσίας και των διαφόρων πρακτικών στο κοινωνικό πεδίο. Ειδικότερα για την Ελλάδα, τα ευρήματα για τις δύο πληθυσμικές ομάδες που εξετάστηκαν, Ρομά και Αλβανούς μετανάστες, χρήζουν περαιτέρω επεξεργασίας: η μελέτη του δείγματος, της γεωγραφικής του κατανομής, των διακρίσεων κατά τομέα κοινωνικής δραστηριότητας θα αποτελέσει πολύτιμο εργαλείο. Δυο παρατηρήσεις δίνουν ένα πρώτο στίγμα. Πρώτον, διαπιστώνεται σαφώς υψηλότερος βαθμός ένταξης των Αλβανών (οι οποίοι σε πολλούς δείκτες αντιμετωπίζουν υψηλότερο βαθμό αποδοχής και λιγότερα προβλήματα από τους ομοεθνείς τους στην Ιταλία) συγκριτικά με τους Ρομά. Δεύτερον, όσο κι αν δεν αντιμετωπίζουμε τον εκτεταμένο «οργανωμένο ρατσισμό του δρόμου» χωρών της Κεντρικής Ευρώπης, που έχει πάρει ακόμα και τη μορφή εκκαθαριστικών επιχειρήσεων, υπάρχουν ορισμένα ιδιαιτέρως ανησυχητικά ευρήματα. Δεν επιτρέπεται να τα παραγνωρίσουμε, ιδίως εν όψει της μακροχρόνιας ύφεσης που θα τα οξύνει κατακόρυφα, μετατρέποντας τις διακρίσεις και τον αποκλεισμό σε βραδυφλεγή βόμβα.

Αλεξανδρος ο Μέγας

Στη συζήτηση των πολιτικών αρχηγών διατυπώθηκαν επίμονες ερωτήσεις για τη θέση των Οικολόγων – Πράσινων στο Μακεδονικό ζήτημα. Υποθέσαμε αρχικά ότι αντανακλούν το ενδιαφέρον του κοινού για το θέμα. Εάν είναι έτσι, τότε γιατί δεν ερωτώνται οι υπουργοί εξωτερικών των τελευταίων ετών για το σημερινό αδιέξοδο; Γιατί δεν ερωτάται ο κ. Βενιζέλος, εμπνευστής του εμπάργκο κατά της ΠΓΔΜ, πώς το αξιολογεί σήμερα ως πρακτική επίλυσης διεθνών διαφορών; Και αφού στα πάνελ συμμετέχουν και θιασώτες του ανέξοδου μαξιμαλισμού που έβγαζαν τον κόσμο στις πλατείες να ασκήσει εξωτερική πολιτική, γιατί δεν ερωτώνται μήπως η τακτική τους τροφοδότησε ή ανακύκλωσε τον εθνικιστικό χουλιγκανισμό των γειτόνων; Δεν απαιτείται ιδιαίτερο θάρρος, κύριοι Σρόιτερ και Λιάτσο, για να εκθέσετε τον κ. Τρεμόπουλο ή να ασκήσετε κριτική στους Οικολόγους Πράσινους. Αυτό είναι εύκολο για άλλους λόγους. Θάρρος χρειάζεται για να αναφερθείτε στην εθνική μας τύφλωση. Θάρρος χρειάζεται για να αποκαλύψετε τον στρουθοκαμηλισμό μας, όταν υπάρχει μια χώρα «εξαποδώ» την οποία όλοι πλην ημών ονομάζουν Μακεδονία. Θάρρος χρειάζεται για να πάτε αντίθετα στην κοινή γνώμη και το πολιτικό προσωπικό που βολεύονται με τη σημερινή κωμικοτραγική κατάσταση. Ιδού λοιπόν μια υποθετική ερώτηση για την επόμενη συνέντευξή σας με πολιτικό αρχηγό: είστε ευχαριστημένος που μετά από 20 χρόνια καταλήξαμε να «σκιάζουμε» τα διεθνή αρχικά της γειτονικής χώρας στα αποτελέσματα αγώνων μπάσκετ για να μην τα βλέπουν οι έλληνες τηλεθεατές και… ταράζονται;

Στο ντιμπέιτ έγινε φανερό ότι υπάρχουν θέματα στα οποία δε χωράει αποκλίνουσα –από εκείνη που τα μίντια προκρίνουν ως αποδεκτή- άποψη. Δεν συγχωρείται η υπόνοια ότι θα έπρεπε η Ελλάδα να χειριστεί διαφορετικά το θέμα της ΠΓΔΜ. Δεν επιτρέπονται στα μειονοτικά θέματα απαντήσεις σαν του κ. Χρυσόγελου πως «αυτά, όπως και τα θέματα των γλωσσών, δεν τα αποφασίζει ένα κόμμα αλλά είναι θέματα διεθνών συμβάσεων και πρέπει να τίθενται με βάση το διεθνές δίκαιο». Οι ερωτώντες δημοσιογράφοι θεωρούν πως μειονότητες υπάρχουν σε μια χώρα μόνο όταν η κυβέρνηση και τα τηλεπαράθυρα αναγνωρίζουν την ύπαρξή τους. Έτσι άραγε αντιμετωπίζουν, για παράδειγμα, και τους Κούρδους της Τουρκίας;

Στο ντιμπέιτ έγινε επίσης φανερό ότι ορισμένοι δημοσιογράφοι θα ήθελαν να περνάνε τους πολιτικούς αρχηγούς από προφορικές εξετάσεις στο μάθημα της Ιστορίας. Έτσι έκαναν ρωτώντας για την πληθυσμιακή σύνθεση της Θεσσαλονίκης το 1912. Είναι όμως αυτή η δουλειά τους; Είναι δουλειά των πολιτικών να πλειοδοτούν για θέματα Ιστορίας; Αμφιβάλλουμε. Μπορεί όπως γράφτηκε αυτό να φέρνει φύλλα στους μεν και ψήφους στους δε (Μανδραβέλης, Καθημερινή 24/9). Ανέκαθεν άλλωστε ήταν επικερδέστερο να εμπορεύεται κανείς εθνικό φρόνημα παρά να υποστηρίζει πράγματα μη ευχάριστα στα αυτιά. Και πάντως, όποιος πολιτευόμενος επιλέγει τη δεύτερη οδό ας έχει το νου του. Κάποιος δημοσιογράφος μπορεί να εγκαταλείψει για λίγο το κοσμικό ρεπορτάζ της Μυκόνου και να ασχοληθεί με θέματα διεθνούς πολιτικής. Και τότε, ο πολιτευόμενος θα παλεύει να αποτινάξει το στίγμα της μειωμένης εθνικής συνείδησης.

Δημοσιεύτηκε στα ΝΕΑ

Ψηφοδέλτια και «συμβολικές» υποψηφιότητες Οι υποψηφιότητες με «ιδιαίτερη συμβολική σημασία», όπως συνηθίζεται να λέγονται, προϋποθέτουν έναν «εθνικό μέσο όρο υποψηφίου» από τον οποίον αποκλίνουν με τρόπο συμβολικό. Ποιος είναι αυτός ο «μέσος υποψήφιος»; Δια της εις άτοπον απαγωγής είναι άντρας, μεσόκοπος, αρτιμελής, τυπικό δείγμα της πλειονότητας και μάλλον προϊόν κομματικών διεργασιών. Επομένως, κάθε άλλη υποψηφιότητα, γυναίκας, νέου, καλλιτέχνη, ατόμου με αναπηρία ή μειονοτική καταγωγή αξιολογείται ως συμβολικής βαρύτητας. Και όντως, στα ευρωψηφοδέλτια εντοπίζουμε «υποψηφιότητες-δείγματα»: άτομα με αναπηρίες, μειονοτικούς και μετανάστες, έλληνες της ομογένειας. Οσφριζόμαστε επίσης μια οικολογική «εσάνς» που προσδίδουν υποψήφιοι με περιβαλλοντική δράση. Είναι όμως ουσιαστική αυτή η πολυσυλλεκτικότητα των ψηφοδελτίων; Ο προβληματισμός δεν έχει να κάνει με την ευγενή πρόθεση του κάθε πολίτη να κατέλθει στις εκλογές. Η κάθοδος υποψηφίων με πρόσημο μια ιδιότητα ειδικότερη αυτής του έλληνα πολίτη είναι καθ’ όλα θεμιτή και επιθυμητή. Ένα ψηφοδέλτιο φιλοδοξεί να δώσει πρόσωπο στις πολλαπλές όψεις της κοινωνίας, στα επιμέρους προβλήματα και στις διεκδικήσεις για την επίλυσή τους. Η σύγχρονη πολιτική εξάλλου διαμορφώνεται σε μεγάλο βαθμό μέσω ποικίλων λόμπι. Και επιπλέον, η κλιμακούμενη μέσα στο χρόνο ανάδειξη τέτοιων υποψηφίων είναι δείγμα εξοικείωσης με όψεις της ετερότητας. Από τη σκοπιά αυτή, αξίζει επίσης να σκεφτούμε άλλες όψεις ετερότητας που ακόμα απουσιάζουν από τα ψηφοδέλτια. Αυτό που προβληματίζει είναι ότι οι συμβολισμοί που σηματοδοτούν αυτές οι υποψηφιότητες συχνά αναιρούνται στην πράξη. Είναι γνωστά τα προβλήματα των τελευταίων ετών στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση ατόμων με αναπηρία, καθώς και ότι οι νέοι όροι ασφαλείας στα καταστήματα τραπεζών αποκλείουν στην πράξη την πρόσβαση ανθρώπων με κινητικά προβλήματα. Αίρονται αυτά με την υποψηφιότητα ενός πολίτη με αναπηρία; Αν πάλι μιλήσουμε για μειονοτικές υποψηφιότητες, ας θυμηθούμε την περίπτωση Καραχασάν που κατέδειξε την απόλυτη αντίφαση: προϋπόθεση για την εμπλοκή στην πολιτική τελικά αποδεικνύεται η απάρνηση ή έστω «άμβλυνση» της μειονοτικής ταυτότητας από τον ίδιο τον υποψήφιο. Άρα, η υποψηφιότητα από μόνη της δεν αποτελεί τεκμήριο μιας άλλης πολιτικής. Τεκμήριο είναι η έμπρακτη καταπολέμηση των διακρίσεων με ουσιαστική και όχι συμβολική αντιπροσώπευση. Και πάλι ένα παράδειγμα: οι διακρίσεις και η αστυνομική αυθαιρεσία σε βάρος των ρομά καταπολεμώνται μεταξύ άλλων με την ένταξη μελών αυτής της κοινότητας στα σώματα ασφαλείας. Αυτή η πρακτική πολλών χωρών αποτελεί και σύσταση διεθνών οργάνων προς τη χώρα μας αλλά ούτε καν τη συζητάμε. Το συμβολικό φορτίο της κάθε υποψηφιότητας θωρακίζεται όταν δεν πρόκειται για συγκυριακή και προσωποπαγή κίνηση με ημερομηνία λήξης (ιδίως αφού κατά τεκμήριο συζητάμε για μη εκλόγιμες θέσεις). Και είναι ευθύνη των ίδιων των υποψηφίων να διαφυλάξουν αυτό το φορτίο διεκδικώντας δεσμεύσεις για την ενσωμάτωση των προτάσεών τους στο κομματικό πρόγραμμα. Με άλλα λόγια, η πολυσυλλεκτικότητα των υποψηφίων έχει πραγματικό αντίκρισμα όταν προβάλλεται ευθέως στην ατζέντα του κόμματος, στην καθημερινή άσκηση εξουσίας, κυβερνητικής ή αντιπολιτευτικής. Ειδάλλως, μένει να εξωραϊζει τις κομματικές ισορροπίες και επετηρίδες, τους ανταγωνισμούς τάσεων και «συνιστωσών».


Οι αντοχές της δημοκρατίας δοκιμάζονται κυρίως σε περιόδους εντάσεων. Αναπόφευκτα, λοιπόν, οι εξελίξεις στα Βαλκάνια, είτε εμπλεκόμαστε άμεσα (Μακεδονικό) είτε έμμεσα (ανεξαρτητοποίηση Κοσόβου), δοκιμάζουν τα όρια της δημοκρατίας μας. Αυτά τα όρια επηρεάζουν σημαντικά οι διαμορφωτές της κοινής γνώμης, διανοούμενοι, δημοσιογράφοι, θρησκευτικοί ηγέτες, πολιτικοί. Κάθε τους φράση, κάθε νεύμα δρουν πολλαπλασιαστικά. Οφείλουν λοιπόν, όταν τα πάθη εξάπτονται και κυριαρχούν βάσιμοι ή αβάσιμοι φόβοι, να εκπέμπουν λόγο σύνεσης και σοβαρότητας. Να μην ιππεύουν το ελκυστικό άλογο της κινδυνολογίας και του λαϊκισμού. Να μην επενδύουν στο ευκαιριακό χρηματιστήριο της φοβίας. Να τονίζουν, ειδικά αυτές τις στιγμές, τις θεμελιακές αξίες μιας ανοιχτής κοινωνίας που δεν επιδέχονται συγκυριακή διαπραγμάτευση και εκπτώσεις. Μια τέτοια στάση δε σημαίνει μειωμένη επίγνωση της σοβαρότητας των περιστάσεων και των ενδεχόμενων κινδύνων. Το αντίθετο μάλιστα. Αυτή η στάση προϋποθέτει ψυχραιμία και σοβαρότητα μεγαλύτερη από όση επιδεικνύουν εκείνοι που διεκδικούν τα «πρωτεία της κραυγής».

Υπό αυτό το πρίσμα αξιολογούνται οι προαναφερθέντες ταγοί. Και ευτυχώς, μέχρι στιγμής, αυτή η αξιολόγηση είναι καλύτερη από ό,τι θα φοβόταν κανείς. Παρά τον κινδυνολογικό βόμβο των όψιμων τηλε-διπλωματών (αρκετοί έχουν πάρει διαζύγιο από τη στοιχειώδη σοβαρότητα) το μεγαλύτερο μέρος της πολιτικής ηγεσίας δείχνει να αντιδρά με σύνεση. Ευτυχής συγκυρία και η σώφρων επιστροφή της ηγεσίας της εκκλησίας στα του οίκου της, με τρόπο και ήθος που γεμίζει αισιοδοξία όσους, πολλούς, είχαν επικρίνει την βροντώδη πολυπραγμοσύνη των τελευταίων ετών.

Σε ό,τι όμως αφορά όσους διεκδικούν τον τίτλο της πνευματικής ηγεσίας, θα σταθούμε στον συνθέτη κ. Θεοδωράκη ο οποίος επέλεξε για χάρη της υψηλής τηλεθέασης τον άμβωνα σατιρικής εκπομπής για να απευθυνθεί στο εθνικό ακροατήριο. Η παρέμβασή του αποτελεί παλινωδία σε σχέση με όσα παλαιότερα υποστήριζε. Προ δεκαετίας δήλωνε πως δεν πρέπει να παγώσουν οι διμερείς σχέσεις Αθήνας – Σκοπίων λόγω του ονόματος ενώ τώρα μας καλεί να κλείσουμε τα σύνορα και «να πέσουμε με το κεφάλι ψηλά, ωραίοι, περήφανοι και -γιατί όχι- χαρούμενοι». Επιπλέον, η διατρανούμενη απογοήτευσή του συλλήβδην από τους πολιτικούς υποκρύπτει έντονο μεσσιανισμό. Αυτά όμως είναι πολιτικές επιλογές του και ως τέτοιες θα κριθούν. Αυτό που άμεσα αφορά τους προσωπικούς προβληματισμούς αυτής της στήλης είναι πως μίλησε για «δήθεν επιστήμονες» και «οργανωμένη προβοκάτσια των ΗΠΑ» αναφερόμενος σε μια επιστημονική ημερίδα. Αμφισβήτησε δηλαδή την επιστημοσύνη και την εθνικοφροσύνη των φορέων μιας προβληματικής που αποκλίνει από την πλειοψηφική και τους φωτογράφησε ως «αντεθνικώς δρώντες». Συνέβαλε έτσι ο κ. Θεοδωράκης σε μια διάχυτη τάση αμφισβήτησης της ελευθερίας έκφρασης. Η ελευθερία αυτή όμως δεν συναρτάται από το περιεχόμενο αυτής της έκφρασης. Δεν αίρεται όταν δεν συμφωνεί η πλειονότητα ή με την επίκληση «εθνικών λόγων». Μια τέτοια σχετικοποίηση θεμελιωδών δικαιωμάτων ευθέως στρέφεται κατά της ανοιχτής κοινωνίας.

Δημοσιεύτηκε στα ΝΕΑ

Πέρα από τις διαδεδομένες κοινοτοπίες περί «πυριτιδαποθήκης της Ευρώπης» και «μωσαϊκού λαών» απλώνεται η καθημερινή πραγματικότητα των Βαλκανίων. Εξακολουθεί να μας είναι σε μεγάλο βαθμό άγνωστη. Το ψυχολογικό φράγμα αυτών των συνόρων είναι πανίσχυρο. Όσο διαπερατές είναι οι συνοριογραμμές που τέμνουν τη Δυτική Ευρώπη, διόδια-πύλες προς τους γείτονες, τόσο το πέρασμα προς τους δικούς μας γείτονες φαντάζει στα μάτια των περισσοτέρων μια μεγάλη υπέρβαση. Δε μιλάμε για την καθημερινή μετακίνηση για ψώνια στις αγορές του Μοναστηρίου, αλλά για το άλλο πέρασμα που επιδιώκει την πραγματική γνωριμία με τον γείτονα.

Αυτές οι σκέψεις μας συνόδευαν στη διάρκεια των τεσσάρων ημερών που κράτησε η περιήγηση στην ΠΓΔΜ και την Αλβανία. Δεν μας περίμεναν μεγάλες εκπλήξεις αλλά μια υποδόρια οικειότητα, αποτέλεσμα συνύπαρξης αιώνων. Μια ομαλή διολίσθηση προς τα Βαλκάνια των μεγάλων οριζόντων. Αρκεί ένα «μετέωρο βήμα του πελαργού» προς την άλλη πλευρά των συνόρων και αμέσως αμφιβάλλει κανείς για την ουσία των αποσκευών του. Μία και μόνη η αποσκευή τελικά, η αίσθηση ταυτότητας που επιβεβαιώνεται αλλά και κλονίζεται ταυτόχρονα με έναν τρόπο μαγικό. Οι κουζίνες και οι μουσικές των γειτόνων, παραλλαγές σε ένα θέμα. Τα ελληνικά ως μέσο συνεννόησης και διαβατήριο για την επικοινωνία με τον γνωστό-άγνωστο Βαλκάνιο. Οι τόποι και τα σημάδια τους. Το πρώτο μονοπάτι που άνοιξαν στις αρχές του 90 οι Αλβανοί για να διαβούν τα βουνά προς τη Γη της Επαγγελίας. Οι γκρεμισμένες από την εγκατάλειψη στέγες του Αργυροκάστρου. Τα χιλιάδες τσιμεντένια μπούνκερ, τα πολυβολεία του Χότζα, που πληγώνουν την Αλβανική γη διατρανώνοντας τη χρήση του μαζικού φόβου ως μέσου καθυπόταξης. Αλλά και η επικράτηση της ίδιας της ζωής που μετέτρεψε τα μπούνκερ σε ερωτικές φωλιές των εφήβων. Οι συζητήσεις με ανθρώπους κλειδιά, όπως ο Αλβανικής καταγωγής Συνήγορος του Πολίτη στην ΠΓΔΜ, ο Έλληνας Πρόξενος στο Αργυρόκαστρο και ο πρώτος μειονοτικός βουλευτής της Ομόνοιας. Η πανταχού παρούσα πνευματικότητα του Μητροπολίτη Αναστάσιου. Ο αυτοπροσδιορισμός μιας άλλης συνομιλήτριας ως Αιγαιάτισσας (ή Μακεδονίτισσας του Αιγαίου) φορτίζει τις λέξεις, το ασήκωτο βάρος της ταυτότητας, τον αλυτρωτισμό ή την ανοιχτοσύνη της σκέψης. Η περιδίνηση γύρω από το όνομα, ένας στροβιλισμός περιχαράκωσης και από τις δυο πλευρές των συνόρων, εκτρέφει φοβίες που αλληλοσυμπληρώνονται και γιγαντώνουν αναπόδραστα, σαν αυτοεκπληρούμενες προφητείες. Τα πραγματικά προβλήματα όμως είναι άλλα.

Πολύτιμη η περιήγηση στην οποία είχα την τύχη να πάρω μέρος. Οι φοιτητές του Παντείου και του Πανεπιστημίου Μακεδονίας και οι καθηγητές τους, Χριστόπουλος και Τσιτσελίκης, έδειξαν τι σημαίνει εκπαιδευτική εκδρομή με όλη τη σημασία του όρου. Μακάρι τέτοιες αποδράσεις να λειτουργήσουν πολλαπλασιαστικά για μια διαφορετική, πιο γενναιόδωρη θέαση των συνόρων και των ορίων της σκέψης μας.

Δημοσιεύτηκε στα ΝΕΑ

Αρχή πρώτη: βάση της δημοκρατίας η ισοπολιτεία. Το τελευταίο διάστημα η αρχή αυτή κακοποιείται βάναυσα. Κακοποιείται από όσους πλειοδοτούν στην καλλιέργεια φόβου. Αναμενόμενο. Κακοποιείται από παρουσιαστές ειδήσεων που ζητούν πιστοποιητικά εθνικοφροσύνης. Επίσης αναμενόμενο. Οι υπόλοιποι τι κάνουν; Τι κάνει ένα κόμμα εξουσίας που υπερασπιζόμενο την ισοπολιτεία προτείνει μειονοτικό υποψήφιο; Οφείλει προηγουμένως να έχει βάλει τη μειονότητα στο παιχνίδι. Με συνέπεια. Με πλαίσιο αρχών συμφωνημένο και σαφές, που θα την προστατεύει από τους υπερπατριώτες που παρεπιδημούν και στις δυο πλευρές του Έβρου. Οι μειονοτικές υποψηφιότητες οφείλουν να είναι συνεπή βήματα ενιαίας πολιτικής, όχι ευκαιριακές κινήσεις που αδειάζουν την ίδια τη μειονότητα για να γίνουν τίτλος στις ειδήσεις των οχτώ.

Αρχή δεύτερη: Βάση της ισοπολιτείας η ισονομία. Ίδιοι νόμοι, ίδιος δικαστής για όλους. Η κ. Καραχασάν περιέγραψε με μελανά χρώματα τη θέση της γυναίκας στη μειονότητα: «Ο μουφτής έχει αποκλειστική αρμοδιότητα σε ό,τι αφορά το οικογενειακό δίκαιο. Δεν επιλέγουμε εμείς αν θα πάμε στα πολιτικά δικαστήρια ή στον μουφτή. Εφόσον έχουμε παντρευτεί με θρησκευτικό γάμο (το 99%), αναγκαστικά πρέπει να πάμε στον μουφτή για το διαζύγιο, ο οποίος θα καθορίσει τη διατροφή και την επιμέλεια.» Ολοφάνερη επιταγή οι έλληνες πολίτες να δικάζονται όλοι, ανεξαρτήτως θρησκεύματος, από την τακτική δικαιοσύνη. Αυτό θα προστάτευε καλύτερα τα θεμελιώδη δικαιώματα των μελών της μειονότητας, ιδίως των γυναικών. Αν πρέπει ο μουφτής να έχει δικαιοδοτικές αρμοδιότητες, γιατί στερούμε αυτού του δικαιώματος (ή της ατυχίας) τους μουσουλμάνους εκτός Θράκης; Μήπως με το πρόσχημα της καλής γειτονίας με την Τουρκία αφήνουμε μια μαύρη τρύπα δικαιωμάτων στη Θράκη; Όμως, η κ. Καραχασάν ζητά να εκλέγεται ο ιεροδικαστής μουφτής, δηλαδή να επενδυθεί ο μόνος στην Ευρώπη ελέω θεού δικαστής με ακόμα μεγαλύτερη εξουσία: «Ο μουφτής πρέπει να εκλέγεται από τη μειονότητα. Ένας δικαστικός λειτουργός που ασκεί δικαστική εξουσία, όπως ο μουφτής ελέω Θεού, πρέπει να έχει την αποδοχή της μειονότητας».

Είναι η Θράκη έδαφος της Ευρωπαϊκής Ένωσης; Τα ευρωπαϊκά κεκτημένα ισχύουν για τους κατοίκους της; Αν ναι, τα ερωτήματα των ημερών, δηλαδή αν μπορεί να είναι υποψήφια η κ. Καραχασάν, αν πρέπει να εκλέγεται ή να διορίζεται ο μουφτής, αν ο μπακλαβάς είναι ελληνικός ή τουρκικός, είναι και τα τρία εξίσου εκτός θέματος.

Υγ. Ενώ τα κανάλια πλειοδοτούσαν σε αφορισμούς κατά του κ. Ιλχάν της ΝΔ (ενός σοβαρότατου κατά τους γνωρίζοντες εκπροσώπου της μειονότητας), ο τύπος δεν ανέφερε την παρουσία του δίπλα στον υφυπουργό κ. Στυλιανίδη κατά τον εορτασμό της απελευθέρωσης της Θράκης και τον έκοψε από τις φωτογραφίες των εκδηλώσεων! Με άλλα λόγια, αν η πραγματικότητα δε χωράει στα μέτρα μας, τόσο το χειρότερο για την πραγματικότητα.

Δημοσιεύτηκε στα ΝΕΑ

«Δεν ακούστηκε ποτέ στον πολιτικό λόγο των ελλαδικών κομμάτων το προφανές και πασίδηλο: Ότι η Ελλάδα είναι η μόνη από τους γειτόνους της που αρνείται να εφαρμόσει την αυτονόητη για όλους γύρω της αρχή της εθνοκάθαρσης. Θα μπορούσε. Και αρνείται». Πρόκειται για τμήμα άρθρου του κ. Χρήστου Γιανναρά που δημοσιεύτηκε στην Καθημερινή (19/3/06) προκαλώντας μερικές συζητήσεις, λίγα έντυπα σχόλια και μια έκκληση (από το Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι) στον Προϊστάμενο της Εισαγγελίας να ασκήσει αυτεπάγγελτη δίωξη.

Να ξεκινήσουμε από το τελευταίο. Θα ήταν ήττα να εναποθέσουμε τις ελπίδες μας για σεβασμό των δημοκρατικών αξιών και των θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη ρομφαία του δικαστή. Το ζητούμενο δεν είναι λοιπόν να απαγορευτεί ο εξτρεμιστικός λόγος που εγκωμιάζει ένα έγκλημα. Εξάλλου, οι μοχθηρές σκέψεις πεθαίνουν από το ίδιο τους το δηλητήριο, όπως έγραψε ο Ραούλ Βανεγκέμ.

Επί της ουσίας τώρα. Ο κ. Γιανναράς δε βρήκε δυστυχώς κάτι να πει για την πολιτική των διακρίσεων που δημιούργησε στη Θράκη έναν πληθυσμό δεύτερης κατηγορίας, έτοιμο να εξαρτηθεί από οποιονδήποτε θα προσέφερε ελπίδα στοιχειώδους ασφάλειας. Δε θυμήθηκε πως η δική μας «εθνική» πολιτική (αυτή που τώρα καταγγέλλεται ως απούσα ή ελλειμματική) τσουβάλιασε πληθυσμούς πίσω από μια μπάρα που ανεβοκατέβαινε αυθαίρετα επί δεκαετίες. Η «εθνική» μας πολιτική αντιμετώπισε τους μουσουλμάνους της Θράκης ακριβώς όπως τους χαρακτηρίζει ο κ. Γιανναράς, ως πολίτες τριτοκοσμικής κατηγορίας. Φταίει βέβαια, σύμφωνα με τον καθηγητή, η ίδια «η μουσουλμανική μειονότητα που διατεταγμένα παραμένει με πείσμα στα χωριά, αγοράζει συνεχώς κτήματα, δεν πουλάει ποτέ σπιθαμή κεκτημένης ιδιοκτησίας. Και μοιάζει διατεταγμένα να επιδίδεται στην πολυτεκνία». Κάνει δηλαδή η μειονότητα όσα και ένας δεκάχρονος μαθητής γνωρίζει ότι είναι αναμενόμενα από μια κοινότητα με τα δικά της πολιτισμικά χαρακτηριστικά. Μόνο που αυτά για τον καθηγητή αποτελούν τεκμήρια ενοχής.

Το εντυπωσιακό στη λογική του κ. Γιανναρά είναι η ψυχρή σαφήνειά της: εμείς φθίνουμε, εκείνοι  δυναμώνουν, άρα εθνοκάθαρση. Όλα συνηγορούν: «το Ισλάμ είναι το ισχυρότερο όπλο στην αδίστακτη στρατηγική του τουρκικού επεκτατισμού», άρα εθνοκάθαρση. «Η Θράκη θα μπορούσε να είναι από τα πιθανά ανταλλάγματα που θα παραχωρηθούν στην Τουρκία», άρα εθνοκάθαρση. Το μόνο που θα αποτρέψει το επαπειλούμενο Finis Greciae είναι ένα έγκλημα κατά της ανθρωπότητας. Να εξασφαλίσουμε δια της βίας πληθυσμιακή ομοιογένεια στη Θράκη. Τα Βαλκάνια προσδοκούν άλλωστε τη δική μας συνεισφορά στην αιματηρή πορεία των τελευταίων ετών. Και εν έτει 2006, ο κ. Γιανναράς συμβάλλει στην εθνική μας αυτογνωσία καλώντας μας να δημιουργήσουμε μια Σρεμπρένιτσα κάπου στα ανατολικά της Κομοτηνής.

Αμήχανος μένει ο αναγνώστης του άρθρου του: να γελάσει ή να κλάψει;

Δημοσιεύτηκε στα ΝΕΑ

«Ταξιδεύοντας στην Ελλάδα» με ένα τηλεοπτικό συνεργείο μπορεί πολλά ενδιαφέροντα να συμβούν. Κάποιος θα μιλήσει στην κάμερα για τον τόπο και τις συνήθειές του. Και μέσα σ’ όλα θα πει πως η μητρική του γλώσσα είναι η Μακεδονική. Το συνεργείο θα επιστρέψει στην Αθήνα, στα στούντιο της κρατικής τηλεόρασης. Θα εργαστεί πυρετωδώς για να είναι η εκπομπή έτοιμη στην ώρα της. Θα μοντάρει, θα επενδύσει με μουσική. Για τεχνικούς λόγους όμως η εκπομπή δε θα προβληθεί. Ένας παράξενος ιός έχει προσβάλει τα μηχανήματα κι αυτά αρνούνται να εκπέμψουν το ταξίδι στη Μακεδονία. Για κακή μας τύχη, τις ίδιες μέρες η κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Ελλάδα εξετάζεται στην Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ και το μέλος της Επιτροπής από την Πολωνία θέτει το ζήτημα της εκπομπής. Η Ελληνική αντιπροσωπεία αμήχανη επικαλείται στην αρχή άγνοια και την επόμενη μέρα ανασύρει την εκδοχή του τεχνικού προβλήματος. Λίγες ημέρες μετά η εκπομπή προβάλλεται κανονικά.

Τι είναι αυτός ο ιός που κάνει τα εύκολα δύσκολα, που στενεύει τα μυαλά των ανθρώπων, που επιχειρεί να χωρέσει τους ανοιχτούς ορίζοντες του ταξιδιού και των ανθρώπων στα γκρίζα γραφεία ενός ραδιομεγάρου στην Αγία Παρασκευή; Ποιος ιός προκαθορίζει τι δε θα πρέπει να λένε οι κάτοικοι στα χωριά της Μακεδονίας; Ποιος ιός κρίνει αν η μητρική γλώσσα κάποιου είναι συμβατή με τις νόρμες των εγκεφάλων της κρατικής μας τηλεόρασης; Με την ίδια φοβική λογική τόσα χρόνια σπρώχναμε την πολιτισμική μας ποικιλότητα κάτω από το χαλί, θυσιάζοντας και τη στοιχειώδη ακόμα ανάγκη για ομαλή ενσωμάτωση των μειονοτικών. Για παράδειγμα, οι δάσκαλοι των μουσουλμανοπαίδων της Θράκης υπάγονταν στο Υπουργείο Εξωτερικών και λειτουργούσαν σε ψυχροπολεμικό πλαίσιο, σαν ήρωες του Γκράχαμ Γκρην. Χρειάστηκε να φτάσουμε στον 21ο αιώνα για να σχεδιαστεί και να υλοποιηθεί ένα γενναίο πρόγραμμα εκπαίδευσης των παιδιών της μειονότητας με σεβασμό στην κουλτούρα τους.

Το χειρότερο είναι πως γενιές Ελλήνων διαπαιδαγωγήθηκαν με την ίδια λογική, ώστε να θεωρούν την ύπαρξη μειονοτήτων ένα καλά κρυμμένο μυστικό και τη διαφορετικότητα όχι πλούτο αλλά απειλή. Αρνούμενοι όμως να δούμε τον εαυτό μας στον καθρέφτη και να αναγνωρίσουμε το πραγματικό μας πρόσωπο, αποποιούμαστε έναν άλλο ρόλο της Ελλάδας στην περιοχή μας. Το ρόλο του θεματοφύλακα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της σταθερότητας. Γιατί δεν αρκούν οι δηλώσεις πως αυτές οι αρχές διέπουν την εξωτερική μας πολιτική. Χρειάζονται και πράξεις στην εσωτερική πολιτική. Ιδίως την ώρα που το δράμα της εθνικής μας ονοματολογίας και μακεδονολογίας φαίνεται να φτάνει στο τέλος του και είμαστε έτοιμοι να φορέσουμε για ακόμα μια φορά το μανδύα του ανάδελφου που δε βρίσκει πουθενά κατανόηση.

Δημοσιεύτηκε στα ΝΕΑ

Τα περισσότερα κείμενα δημοσιεύονταν ως επιφυλλίδες στα ΝΕΑ μέχρι το καλοκαίρι του 13. Τα υπόλοιπα βλέπουν το φως κατευθείαν στο blog. Η πάνω φωτό είναι από την καμπάνια της Διεθνούς Αμνηστίας Use your freedom to write wrongs

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Τα καθαρά χέρια

Ας μιλήσουμε καθαρά

Λεξεις κλειδια

Άγιος Παντελεήμονας Ακροδεξιά Αριστερά Βαλκάνια Βουλή Βουλγαράκης Γάζα Δήμος Αθηναίων Δίκτυο Καταγραφής Περιστατικών Ρατσιστικής Βίας Δεκέμβριος Διεθνής Αμνηστία ΕΕΔΑ ΕΛΑΣ Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου ΗΠΑ Ισλάμ Ισραήλ Κίνα Κακλαμάνης Καμίνης Καρατζαφέρης ΛΑΟΣ Λοβέρδος ΜΚΟ ΜΜΕ ΟΗΕ Ολυμπιακοί Σαμαράς ΣτΕ Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών Συνήγορος του Πολίτη Χριστόδουλος Χρυσή Αυγή ανήλικοι ανθρωπισμός απαγωγές αστυνομία αστυνομική βία βία βασανιστήρια διακρίσεις διαμαρτυρία διαφάνεια διεθνή εθελοντισμός εθνικισμός εκκλησία εκλογές εκπαίδευση ελευθερία έκφρασης εργασιακά θανατική ποινή θρησκεία θρησκευτική ελευθερία ιθαγένεια κάμερες κρίση μειονότητες μετανάστες μνημόνιο περιβάλλον προσωπικά δεδομένα πτήσεις CIA ρατσισμός ρατσιστική βία ρατσιστικός λόγος σεξουαλικός προσανατολισμός σχολείο σωφρονισμός τράφικιν τρομοκρατία φυλακές φύλο χούντα όπλα