You are currently browsing the tag archive for the ‘ΜΚΟ’ tag.

 

0910syrianrefugees01

Η διαχείριση μιας μεγάλης κρίσης δεν είναι ποτέ απλή υπόθεση. Αποκαλύπτει με τον χειρότερο τρόπο τις πάγιες δομικές ανεπάρκειες και πολιτικές αγκυλώσεις του μηχανισμού που τη διαχειρίζεται.

Η χώρα μας αντιμετωπίζει μια τέτοια κρίση. Οι πυκνές προσφυγικές και μεταναστευτικές ροές σε συνδυασμό με την πολιτική χωρών της ΕΕ έχουν δημιουργήσει ένα εκρηκτικό μείγμα. Δύο κυρίως παράγοντες έχουν αποτρέψει μέχρι στιγμής την ανάφλεξη.  Αφενός, η κεντρική κυβερνητική πολιτική που, ανεξαρτήτως επιμέρους επιφυλάξεων ή αντιρρήσεων που δικαιούται κανείς να διατυπώσει, μετέθεσε τον άξονα του δημόσιου διαλόγου στο ανθρωπιστικό πεδίο δυσχεραίνοντας την ξενοφοβική πολιτική σπέκουλα. Αφετέρου,  το πλέγμα  δράσεων έμπρακτης αλληλεγγύης σε κάθε του έκφανση, από τις τοπικές πρωτοβουλίες κατοίκων ως τις εθελοντικές οργανώσεις σε εθνικό επίπεδο και τις μεγάλες διεθνείς οργανώσεις που έσπευσαν στο πεδίο.

Ο κάθε παράγοντας θα ήταν αναγκαίος μα όχι επαρκής για τη διαφύλαξη στοιχειώδους ισορροπίας. Δεν θα μπορούσε το πλέγμα των εθελοντικών δράσεων να λειτουργήσει με σχετική αποτελεσματικότητα αν είχε απέναντί του μια κυβέρνηση ανοιχτά ξενοφοβική, με κυρίαρχη την λογική της πάση θυσία αποτροπής στα θαλάσσια σύνορα. Άλλο τόσο όμως η κυβερνητική πολιτική θα αποδεικνυόταν πολλαπλώς ανεπαρκής χωρίς την πλούσια δράση πολλών οργανώσεων και πρωτοβουλιών πολιτών. Μελανή απόδειξη η σημερινή κατάσταση στην Ειδομένη.

Φυσικά η εθελοντική δράση δεν μπορεί να μένει αρρύθμιστη. Πρέπει να τηρεί στοιχειώδεις κανόνες νομιμότητας, διαφάνειας, λογοδοσίας, να συναρθρώνεται με τη δράση του κρατικού μηχανισμού. Πρέπει να συμβαδίζει με τον κεντρικό σχεδιασμό, να εντάσσεται στη συνολική ιεράρχηση αναγκών και συνακόλουθων προτεραιοτήτων. Πρέπει να υπόκειται σε στοιχειώδεις κανόνες πιστοποίησης και ελέγχου. Όμως όλα αυτά συνεπάγονται την κεντρική ευθύνη του κράτους: αυτό καλείται να οριοθετεί το πεδίο της παρέμβασης, να θέτει τους κανόνες, να εγγυάται την τήρησή τους. Αυτή η ευθύνη δε μπορεί να μετατίθεται στους εθελοντές.

Έχουν υπάρξει στρεβλώσεις της ανθρωπιστικής δράσης τους τελευταίους μήνες. Άλλοτε από υπερβάλλοντα ζήλο, άλλοτε επειδή στον ανθρωπισμό τρυπώνουν ιδιοτελείς λαθρεπιβάτες, φορείς με πολιτικά ή οικονομικά κίνητρα αλλότρια, κινούμενοι στη γκρίζα ζώνη μεταξύ των μεγάλων οργανώσεων που δρουν επαγγελματικά και των αγνών ερασιτεχνικών πρωτοβουλιών των πολιτών. Εκεί χρειάζονται πιο δύσκολες σταθμίσεις για να διαφυλαχθεί το πολύτιμο κεφάλαιο αλληλεγγύης στις τοπικές κοινωνίες. Ειδάλλως, το κράτος θα μείνει να διαχειριστεί μόνο του καταστάσεις για τις οποίες δεν είναι έτοιμο. Εάν οι αξίες  της αλληλεγγύης απαξιωθούν, όπως επανειλημμένα επιχειρείται, τότε το πρότυπο των κατοίκων και των εθελοντών της Λέσβου θα υποχωρήσει. Νικητής θα είναι η ξενοφοβία που επέδειξαν άλλα νησιά του Νότιου Αιγαίου.

 

Δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα των Συντακτών

Μεγάλος ο σάλος από τις καταγγελλόμενες απάτες της Μη Κυβερνητικής Οργάνωσης (ΜΚΟ) «Διεθνές Κέντρο Αποναρκοθέτησης». Ευλόγως, γιατί «είναι πολλά τα λεφτά» και η επικερδής, όπως φαίνεται, δράση της συνδέεται με μια συγκεκριμένη περίοδο και μια λογική διακυβέρνησης. Καλώς γίνεται ο έλεγχος, έστω και τώρα. Καλώς να γίνει, επιτέλους, έλεγχος και στα υπόλοιπα αντίστοιχα κρατικοδίαιτα μορφώματα. Δικαιούμαι όμως κι εγώ, καχύποπτος ων μετά από 30 χρόνια δράσης σε οργανώσεις για τα δικαιώματα του ανθρώπου, να κάνω μερικές σκέψεις για τον τρόπο δημοσιογραφικής παρουσίασης και πολιτικής εκμετάλλευσης του θέματος. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Στις 22/2 η Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής ακροάστηκε κινήσεις πολιτών και πρόσωπα που έκρίνε ότι μπορούν να συνεισφέρουν στη συζητησή της για τις ΜΚΟ. Από εκεί η ακόλουθη τοποθέτηση (δεν περιλαμβάνεται η δευτερολογία μου και οι απαντήσεις στις ερωτήσεις των βουλευτών) Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Η γενικευμένη απαξίωση και απονομιμοποίηση πολλών θεσμών δεν έχει αφήσει βέβαια αλώβητους τους φορείς συμμετοχής. Δεν αναφερόμαστε μόνο στην προφανή απίσχνανση της συνδικαλιστικής εκπροσώπησης. Το φαινόμενο είναι γενικευμένο: οργανώσεις και κινήσεις πολιτών, ομάδες αλληλεγγύης, Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις, φορείς, σωματεία αντιμετωπίζονται από μεγάλο μέρος της κοινής γνώμης ως ύποπτων προθέσεων. Δεν είναι δε καθόλου τυχαίο ότι καλλιεργούν την καχυποψία αυτή οι πλέον απαξιωμένοι εκπρόσωποι του πολιτικού και (μεγαλο)δημοσιογραφικού προσωπικού.

Στην καχυποψία συμπλέουν μέρος της Δεξιάς και της Αριστεράς, εκκινώντας από διαφορετικές αφετηρίες. Η συνωμοσιολογία περί μαγαζιών του Σόρος, σκοτεινών φορέων της Νέας Τάξης και κύκλων που απεργάζονται τον αφελληνισμό διατρέχει οριζόντια τον πολιτικό κόσμο και το ακροατήριό του. Από κοντά και οι τηλεοπτικοί εισαγγελείς στα δελτία των 8 και στις πρωινές εκπομπές. Έχουν αναγάγει σε κύριο κορμό του ενημερωτικού τους έργου την καλλιέργεια του κοινωνικού αυτοματισμού. Επικρίνοντας την κάθε επιμέρους δράση ή διαμαρτυρία, αποσαθρώνουν εντέλει την ίδια την έννοια της συλλογικότητας.

Σε περιόδους έντασης η επίθεση στη συλλογικότητα φτάνει μέχρι την στοχοποίηση. Κραυγαλέο πρόσφατο παράδειγμα αποτελεί το Ελληνικό Φόρουμ Μεταναστών και ο πρόεδρός του κ.Αχμέτ Μοαβία. Κύκλοι της Ακροδεξιάς έδωσαν τον εναντίον τους τόνο και η Νέα Δημοκρατία δυστυχώς ακολούθησε. Η επίθεση στο Φόρουμ Μεταναστών είναι απαράδεκτη διότι αποτελεί επίθεση στη θεσμική έκφραση των μεταναστών στη χώρα μας. Είναι επίθεση στην ένταξή τους στην οικονομική, πολιτική και πολιτιστική ζωή. Είναι επίθεση στη συμμετοχή τους, στις κοινότητές τους, στην εκπροσώπησή τους. Είναι επίθεση στις 38 μεταναστευτικές οργανώσεις που συμμετέχουν στο Φόρουμ. Είναι επίθεση στην κοινωνική γαλήνη, επένδυση στην ένταση και τον φόβο.

Η επίθεση αυτή ξεπερνά κατά πολύ τις συνήθεις φωνές περί “λαθρομετανάστευσης”, “παράνομων” και τα λοιπά. Εδώ έχουμε να κάνουμε με το επόμενο βήμα, το ξεδίπλωμα μιας αμιγώς ξενοφοβικής ατζέντας που ανοίγει μέτωπο ακόμα και απέναντι στους νόμιμους μετανάστες.

Η επίθεση στο Φόρουμ Μεταναστών ακολούθησε την κατάληψη της Νομικής. Θεώρησα και θεωρώ λάθος αυτή την κατάληψη. Διευκόλυνε τη επικάλυψη του ζητήματος της αξιοπρέπειας των μεταναστών από φωνές περί ασφάλειας και πανεπιστημιακού ασύλου. Απόδειξη η μετέπειτα εθελοτυφλία όλων μπροστά στο δράμα που εκτυλίσσεται στην οδό Πατησίων με τους απεργούς πείνας.

Αυτή η προσωπική θέση όμως δεν συνεπάγεται κανενός είδους κατανόηση για τις επαπειλούμενες διώξεις στους συμπαραστάτες των απεργών πείνας με κατηγορίες για… παράνομη διακίνηση λαθρομεταναστών(!). Η διάχυση κλίματος φόβου σε όσους εκδηλώνουν έμπρακτη αλληλεγγύη είναι μυωπική. Το μόνο της αποτέλεσμα θα είναι η αποθράσυνση εκείνων που κραδαίνοντας τη ρομφαία της δημόσιας ασφάλειας επιδιώκουν τον κοινωνικό εμπρησμό.

Στο στόχαστρο για άλλη μια φορά η ισχνή και κατασυκοφαντημένη κοινωνία των πολιτών. Δίνουν και παίρνουν τα δηλητηριώδη σχόλια, οι γενικεύσεις και οι αφορισμοί. Διαβάζουμε πάλι για «μαγαζάκια του Σόρος», «μαύρες χείρες της νέας τάξης», και «άρματα της παγκοσμιοποίησης». Ο κ. Μίκης Θεοδωράκης, ας πούμε, κατακεραυνώνει τους πράκτορες «κύκλων, ομάδων και οργανώσεων που σε συνεργασία με διεθνείς οργανισμούς επιδιώκουν την κατεδάφιση της ελληνικότητας».

Ορισμένοι δικαιολογούν αυτές τις επιθέσεις επικαλούμενοι τη συναλλαγή και τις αδιαφανείς χρηματοδοτήσεις. Τις υπόγειες διαδρομές ΜΚΟ και κράτους. Τις προσωποπαγείς οργανώσεις που στήθηκαν για να απορροφήσουν κονδύλια. Το πελατειακό πλέγμα που αποπνέει διαφθορά. Υπαρκτά όλα αυτά αλλά δε φτάνουν για να δικαιολογηθεί η συλλήβδην απαξίωση των κινήσεων πολιτών. Διότι απαξιώνονται όλες, ακόμα κι εκείνες που λειτουργούν με διαφάνεια, διοικούνται δημοκρατικά και λογοδοτούν στα μέλη τους. Μια τέτοια γενίκευση προϋποθέτει τη βούληση αποδόμησης της ίδιας της κοινωνίας των πολιτών.

Ένας ορισμός της κοινωνίας των πολιτών αναφέρεται «στη μη-επιβαλλόμενη συλλογική δράση που προκύπτει από κοινά συμφέροντα, σκοπούς και αξίες» (Κέντρο για την Κοινωνία των Πολιτών, LSE). Αυτές οι κοινές αξίες νοηματοδοτούν τη δράση που αποσκοπεί να φέρει ένα ζήτημα στο επίκεντρο του δημόσιου ενδιαφέροντος. Οποιοδήποτε ζήτημα: τις συνθήκες κράτησης, το αστικό πράσινο, τον κώδικα ιθαγένειας, το νερό του Ασωπού ή «πώς πετάνε φέρ’ ειπείν τα τρυγόνια στη Βουλγαρία» που λέει ειρωνικά κι ο κ. Στάθης Σταυρόπουλος (Ελευθεροτυπία, 9/1).

Αυτή η παρεμβατική δράση πρέπει να έχει ταυτότητα, να εκδηλώνεται δημόσια από πολίτες που ζητάνε τη στήριξη άλλων πολιτών. Ως τέτοια κρίνεται. Ως τέτοια αποτελεί και μια μορφή συμμετοχικότητας που (επιδιώκει να) ανανεώνει και την απισχνασμένη αντιπροσωπευτική μας δημοκρατία. Να γιατί η θέση του κ. Ν. Ξυδάκη (Καθημερινή, 6/1) πως η ιθαγένεια «δεν είναι δράση για ερασιτέχνες μη κυβερνητικών οργανώσεων» εισάγει μια διάκριση που δύσκολα γίνεται δεκτή. Ποιοι είναι δηλαδή οι «επαγγελματίες της ιθαγένειας» που, μόνοι αυτοί, δικαιούνται να μπαίνουν στο άβατο και να αγγίζουν τα άγια των αγίων; Η υπεύθυνη και στο δημόσιο φως άσκηση δικαιωμάτων που πηγάζουν από την ιδιότητα του πολίτη δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να υποτιμάται ως ερασιτεχνισμός.

Υγ. Επιμένουμε στο δημόσιο χαρακτήρα της όποιας δράσης. Είναι ζήτημα αρχής η δυνατότητα οποιουδήποτε να εκφράζει ελεύθερα το προϊόν της σκέψης του χωρίς να στοχοποιείται από κανέναν. Ιδίως όταν η στοχοποίηση γίνεται με την ασφάλεια της ανωνυμίας.
Το έχουμε γράψει και παλιότερα με αφορμή τις επιθέσεις κρανοφόρων, «φονταμενταλιστών της επανάστασης»: «Διάβηκαν τη λεπτή κόκκινη γραμμή και στέκουν στην αντίπερα όχθη. Στη δική μας πλευρά εκτείνεται ο δημόσιος χώρος μας, το φόρουμ που έχει με αγώνες κατακτηθεί και επί αιώνες διαφυλαχτεί, η πεδιάδα του ελεύθερου λόγου, η ακώλυτη έκφραση της έλλογης σκέψης. Στη δική τους πλευρά υπάρχει μόνο η βία». Ισχύει και για τους ανώνυμους συντεταγμένους υβριστές και απειλούντες «πατριώτες του διαδικτύου».

Ποιους αφορά η ιθαγένεια των μεταναστών; Ορισμένες πολιτικές και κοινωνικές ελίτ; Τη γραφειοκρατία ενός υπουργείου; Μερικούς «γραφικούς» κοσμοπολίτες διανοούμενους; Τους συνήθεις δημοσιολογούντες επί παντός επιστητού;

Το θέμα δεν αφορά μόνο ή κυρίως αυτούς. Πού είναι οι κοινωνικοί εταίροι, οι εργοδοτικές ενώσεις και τα συνδικάτα των εργαζομένων; Πού είναι οι επιστημονικοί σύλλογοι και οι επαγγελματικές ενώσεις; Τα σωματεία των εκπαιδευτικών δεν έχουν άποψη για το καθεστώς των μαθητών τους, αυτών των παιδιών που συνηθίσαμε να αποκαλούμε δεύτερη γενιά μεταναστών; Οι δικηγορικοί σύλλογοι και οι ενώσεις των δικαστών δεν αντιμετωπίζουν την καθημερινή πραγματικότητα της γκρίζας μεταναστευτικής ζώνης μεταξύ νομιμότητας και παρανομίας; Όλοι αυτοί και πολλοί άλλοι πρέπει να μιλήσουν. Οφείλουν οι υπεύθυνες και νηφάλιες φωνές, ανεξαρτήτως της άποψης που θα εκφέρουν, να αποτελέσουν αντίβαρο στο επιχειρούμενο εμπόριο εντυπώσεων.

Το ίδιο πρέπει να κάνουν και τα πολιτικά κόμματα. Πρέπει να μιλήσουν με σαφήνεια και γενναιότητα για ένα θέμα που διχοτομεί το εκλογικό τους ακροατήριο. Αν αφήσουν το στενό πολιτικό κόστος να ορίσει τη θέση τους, μακροπρόθεσμα κερδισμένος θα είναι ένας κομματικός φορέας, εκείνος που εργολαβικά και προνομιακά τα τελευταία χρόνια τρέφεται από τα φοβικά αποφάγια του πολιτικού μας συστήματος. Να μιλήσουν λοιπόν με σαφήνεια και να δηλώσουν αν θέλουν γενναίες πολιτικές ένταξης, αν προτιμούν τη σημερινή κατάσταση ή αν έχουν κάτι άλλο να προτείνουν.

Το επόμενο διάστημα πρέπει με τον τρόπο τους να «μιλήσουν» και τα μέσα ενημέρωσης, κυρίως τα ηλεκτρονικά. Οφείλουν οι δημοσιογραφικές ενώσεις να διασφαλίσουν τα στοιχειώδη που οι ίδιες έχουν θεσπίσει. Σταχυολογώ: Πρώτον, η ραδιοτηλεόραση «αναγνωρίζει και σέβεται εμπράκτως τη διαφορά των απόψεων και υπερασπίζεται την ελευθερία μεταδόσεως διαφορετικών απόψεων». Δεύτερον, «δεν επιτρέπεται η παρουσίαση προσώπων με τρόπο που να μπορεί, υπό τις συγκεκριμένες συνθήκες, να ενθαρρύνει τον εξευτελισμό, την κοινωνική απομόνωση ή τις δυσμενείς διακρίσεις εις βάρος μέρους του κοινού βάσει ιδίως του φύλου, της φυλής, της εθνικότητας, της γλώσσας, της θρησκείας…»

Ειδάλλως, τον τόνο στο δημόσιο διάλογο θα δώσουν αλαλάζοντες τηλεπωλητές βιβλίων και ανώνυμοι διαδικτυακοί εθναμύντορες που έχουν «ξεσαλώσει» απειλώντας και βρίζοντας. Οι ίδιοι που εσχάτως «ανακάλυψαν» ότι το νομοσχέδιο για την ιθαγένεια βασίζεται σε πρόταση μιας ΜΚΟ, της Ελληνικής Ένωσης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, και θριαμβολογούν για την αποκάλυψη της αντεθνικής σκευωρίας! Ωσάν να ήταν ποτέ κρυφή αυτή η πρωτοβουλία, ωσάν να μην παρουσιάστηκε πέρσι σε δημόσια εκδήλωση και να μην επιδόθηκε επισήμως στα πολιτικά κόμματα! Το γαρ πολύ της θλίψεως…

Τέλος, δεν αντέχω τον πειρασμό να αναδημοσιεύσω ένα απόσπασμα από άρθρο του Γ.Α. Βλάχου του 1928: «Η «Καθημερινή» πολιτικάς σχέσεις με τους πρόσφυγας δεν θέλει να έχει. Δεν έχει διάθεσιν να ακούη πρόσφυγας πολιτικολογούντας, δεν συζητεί με επιτροπάς προσφύγων διά ζητήματα αφορώντα τον τόπον, δεν ζητεί ούτε ψήφους ούτε αναγνώστας εις τους συνοικισμούς (…) Δεν τους θέλομεν ούτε ως ψηφοφόρους, ούτε ως εκλογείς, ούτε ως εκλέξιμους, ούτε ως πολίτας δικαιουμένους να κυβερνούν την Ελλάδα» (προσφυώς το ανέσυρε ο Ιός της Ελευθεροτυπίας, 9/1/10).
Αν μη τι άλλο, η αντικατάσταση των Μικρασιατών προσφύγων από τους μετανάστες αποδεικνύει την αδιάσπαστη εθνική μας συνέχεια στη διαχείριση του φόβου.

Οι μεγαλύτερες διεθνείς Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις (μεταξύ τους Διεθνής Αμνηστία, Greenpeace, Oxfam, Σώστε τα Παιδιά, Action Aid) παρενέβησαν δημοσίως προς τους ηγέτες της διάσκεψης G20 λέγοντας τα αυτονόητα: οι κυβερνήσεις χρεώνουν τους φορολογούμενους με αδιανόητα ποσά για να καλύψουν τις τράπεζες και να «διορθώσουν» τα αποτελέσματα της απληστίας και μιας στρεβλής ανάπτυξης με συγκεκριμένο ιδεολογικό πρόσημο. Όμως η καταστροφή στις πλούσιες χώρες ωχριά μπροστά σε αυτό που συμβαίνει στις φτωχότερες: εκατοντάδες εκατομμύρια απώλειες θέσεων εργασίας, άνθρωποι που προστίθενται στα θύματα της κρίσης των τροφίμων. Η παγκόσμια ασφάλεια απειλείται από κοινωνικές εντάσεις και συγκρούσεις. Η καταστολή και η βία που είδαμε πέρσι ως αντίδραση στις διαμαρτυρίες για τα τρόφιμα θα πολλαπλασιαστούν. Και σε ό,τι αφορά το περιβάλλον, οι προοπτικές για μια παγκόσμια συμφωνία στην Κοπεγχάγη μειώνονται, 100 μόλις μήνες πριν από την διορία που οι ίδιοι έχουμε θέσει για να μειώσουμε τις εκπομπές άνθρακα.

Η σταθεροποίηση της παγκόσμιας οικονομίας δεν είναι λοιπόν παρά μια βραχυπρόθεσμη προτεραιότητα. Η ουσιαστική πλανητική ατζέντα αφορά την προστασία του περιβάλλοντος και τα θεμελιώδη δικαιώματα στην τροφή, την εκπαίδευση, την ασφάλεια, την υγεία, τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η λογοδοσία κυβερνήσεων και επιχειρήσεων, οι φορολογικοί παράδεισοι και η διαφθορά δεν είναι έξω από αυτή την ατζέντα. Ο τρόπος λειτουργίας της Παγκόσμιας Τράπεζας και οι ρήτρες δανείων του ΔΝΤ που απαιτεί από τις φτωχές χώρες να περικόψουν βασικές υπηρεσίες προς τους πολίτες τους δεν είναι έξω από αυτή την ατζέντα. Άρα η οικονομία δε μπορεί να λειτουργεί όπως πριν. Ο ΟΗΕ ζήτησε να διοχετευθεί στις αναπτυσσόμενες χώρες το 1% όλων των πακέτων ανόρθωσης της οικονομίας για επενδύσεις στην κοινωνική προστασία, τις υποδομές, τη γεωργία και στον ανθρώπινο παράγοντα. Αυτή είναι η μόνη εγγύηση απέναντι στην καταβαράθρωση στη χειρότερη φτώχεια και στα υπέρογκα χρέη. 140 δις δολάρια ετησίως προς τις αναπτυσσόμενες χώρες θα επισπεύσουν τη στροφή προς την καθαρή τεχνολογία, θα μειώσουν την καταστροφή των τροπικών δασών και θα βοηθήσουν τις φτωχές κοινότητες να προσαρμοστούν στις κλιματικές αλλαγές. Τα ποσά μοιάζουν τεράστια. Είναι όμως μικρό κλάσμα των χρημάτων που δίνονται στις τράπεζες. Άρα το κόστος δεν αποτελεί δικαιολογία.

Αν οι πολίτες των ανεπτυγμένων χωρών οργιζόμαστε για την κρίση που καλούμαστε να επωμιστούμε, τι να πουν οι άνθρωποι του Τρίτου Κόσμου για τη δική μας κρίση που ρημάζει τις ζωές τους;

Δημοσιεύτηκε στα ΝΕΑ


«Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να ασχοληθεί με τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Ευρώπη», απάντησε ο Βλαντιμίρ Πούτιν, όταν ο Χοσέ Μπαρόζο του εξέφρασε την ανησυχία της ΕΕ για τις δολοφονίες δημοσιογράφων και υπερασπιστών των δικαιωμάτων στη Ρωσία. Θύμισε έτσι το παλιό ανέκδοτο με την αντίστοιχη απάντηση ενός άλλου –σοβιετικού τότε- ηγέτη «Ναι, αλλά κι εσείς καταπιέζετε τους μαύρους».

Δεν προκαλεί έκπληξη η αντίδραση Πούτιν, συμβατή με τη γενικότερη πολιτεία του πρώην στελέχους της KGB. Το ζήτημα είναι η θετική αποδοχή αυτής της εικόνας στη χώρα μας, όπου παραβλέπεται το βεβαρημένο μητρώο της Ρωσίας στο σεβασμό των δικαιωμάτων. Παραγνωρίζονται η βίαιη καταστολή ειρηνικών αντικυβερνητικών διαδηλώσεων, η απόσπαση ομολογιών με βασανιστήρια, οι δεκάδες αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου που έκριναν τη Ρωσία υπεύθυνη για «εξαφανίσεις», βασανιστήρια και εξωδικαστικές εκτελέσεις στην Τσετσενία. Παραγνωρίζεται ο επίσημος στιγματισμός κάθε επικριτικής φωνής ως αντεθνικής. «Προδότρια των συμφερόντων του ρωσικού κράτους» είχε χαρακτηρίσει την Πολιτκόφσκαγια ο Πούτιν, ο «εκπρόσωπος της δικτατορίας του νόμου δίχως νόμο» σύμφωνα με τη γνωστή δημοσιογράφο (που δολοφονήθηκε όπως και άλλοι υπερασπιστές των δικαιωμάτων). Παραγνωρίζονται ο περιορισμός της ελευθερίας έκφρασης, ο έλεγχος των ΜΜΕ, η παρεμπόδιση της λειτουργίας διεθνών και εθνικών ΜΚΟ που πόρρω απέχει από τις προδιαγραφές μιας δημοκρατίας.

Είναι λοιπόν αξιοσημείωτη η εγχώρια υποστήριξη ή τουλάχιστον ανοχή στην πολιτική αυτή. Μπορεί κανείς να την ερμηνεύσει υπό το πρίσμα της κοινής ελληνορωσικής ορθοδοξίας, χριστιανικής ή (για μεγάλο μέρος της αριστεράς, μεγαλύτερο από την εκλογική του αποτύπωση) κομμουνιστικής. Μπορούν να αναζητηθούν ψυχολογικής υφής προβολές, καθώς το τέλος των εγχώριων ηγετών πατερναλιστικής κοπής μάς έχει φαίνεται αφήσει ένα δυσαναπλήρωτο κενό. Μπορεί ακόμα να βλέπουν ορισμένοι στο πρόσωπο του Πούτιν μια ετεροχρονισμένη εκδοχή του Υψηλάντη που άφηνε ανοιχτή τη χαραμάδα της ελπίδας για ρωσική υποστήριξη: «Κινηθείτε, αδερφοί, και θέλετε ιδεί μίαν κραταιάν δύναμιν να υπερασπισθεί τα   δίκαιά  μας». Μπορεί επίσης να λειτουργεί η επιθυμία για μια διεθνή ισορροπία με ενεργότερο ρόλο της Ρωσίας, επιθυμία που βλέπει στην πολιτική Πούτιν ένα προανάκρουσμα νέας διεθνούς πολυπολικότητας. Οι παραπάνω λόγοι και οι κρυφές ταυτίσεις εξηγούν ίσως την εξόφθαλμη επιλεκτικότητα στον τρόπο που βλέπουμε τα πράγματα γύρω μας. Μας επιτρέπουν να υποβαθμίσουμε τα χαρακτηριστικά της νέας τάξης πραγμάτων που γεννήθηκε στο εσωτερικό των πρώην σοσιαλιστικών χωρών εκμεταλλευόμενη την προϊούσα κατάλυση εθνικής και διεθνούς νομιμότητας. Εύστοχα περιέγραψε αυτή τη «μετα-σοσιαλιστική» πραγματικότητα ο Γκαζμέντ Καπλάνι: Εν μια νυχτί, κυριολεκτικά, οι πράκτορες των μυστικών υπηρεσιών έγιναν μάνατζερ. Οι γραμματείς του κόμματος μεταμορφώθηκαν σε μπίζνεσμαν. Εκείνοι που μας ζάλιζαν τραγουδώντας τη Διεθνή, ξαφνικά άρχισαν να τραγουδούν με λύσσα τον εθνικό ύμνο. Εκείνοι που μας διάβαζαν όλη την ώρα το «Κεφάλαιο» έγιναν ξαφνικά θεούσοι. Το «Προλετάριοι όλων των χωρών ενωθείτε!» έγινε «Εθνικιστές όλων των χωρών ενωθείτε!». Το «η θρησκεία είναι το όπιο του λαού» έγινε «πατρίς, θρησκεία, οικογένεια». Το «καπιταλιστικό όνειρο» ανέλαβαν να το κτίσουν οι ίδιοι άνθρωποι που έκτιζαν και τον «σοσιαλιστικό παράδεισο». Λίγο ως πολύ, με τις ίδιες πρακτικές και μεθόδους.

Δημοσιεύτηκε στα ΝΕΑ

Το ζήτημα της διαχείρισης των κονδυλίων του Υπουργείου Πολιτισμού δεν έκλεισε με την πτώση του Γενικού Γραμματέα. Δικαίως προκάλεσε λοιπόν έκπληξη η απορία του Πρωθυπουργού που διερωτήθηκε στη ΔΕΘ τι προκάλεσε τόσο θόρυβο. Ο ειδικός λογαριασμός του ΥΠΠΟ περιλαμβάνει ποσά 300 εκατ. ευρώ, δηλαδή αντίστοιχα με τον τακτικό του προϋπολογισμό. Η διαχείριση αυτού του ποσού με διαδικασίες «ευέλικτες» αποτελεί έναν πειρασμό τον οποίο ελάχιστοι απέφυγαν. Εννοούμε τον πειρασμό άσκησης κοµµατικής ή προσωπικής πολιτικής μέσω της επιχορήγησης σε συλλόγους ή Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις της ιδιαίτερης πατρίδας ή του κοινωνικού και πολιτικού περιβάλλοντος των εκάστοτε κυβερνητικών στελεχών.

Δεν αποτιμούμε με όρους κομματικούς αυτήν την πρακτική. Άλλωστε η διαφάνεια ποτέ δεν χαρακτήριζε τις συγκεκριμένες χρηματοδοτήσεις και το γνωρίζουν καλά οι παροικούντες την Ιερουσαλήμ του εθελοντισμού. Το πελατειακό κράτος εργαλειακά χρησιμοποιεί το όπλο των επιχορηγήσεων για να ελέγξει το χώρο των οργανώσεων. Αποτέλεσμα είναι ο εκμαυλισμός ορισμένων παλαιών ΜΚΟ, η εμφάνιση πολλών νέων που στήθηκαν εξαρχής με σκοπό την απορρόφηση αυτών των κονδυλίων και η σπίλωση των υπολοίπων που ουδεμία σχέση είχαν με τέτοιες πρακτικές αλλά δυστυχώς πολλά ΜΜΕ και μέρος της κοινής γνώμης τις εξομοιώνει με τις προηγούμενες.

Στις τελευταίες απευθύνεται κυρίως αυτή η επιφυλλίδα. Στα μέλη, τους υποστηρικτές και τα στελέχη τους, στον χώρο που επέδειξε πολλή δημιουργική φαντασία και ευαισθησία τα τελευταία χρόνια. Δυστυχώς αυτό το τεράστιο ηθικό κεφάλαιο εξαργυρώνεται από αλεξιπτωτιστές. Για τούτο οφείλουν οι καταξιωμένες ΜΚΟ που πορεύτηκαν πάντα με γνώμονα τις ιδρυτικές τους αρχές να περιχαρακώσουν το χώρο τους και να αποτελέσουν παράδειγμα για όσες επιθυμούν να κάνουν το ίδιο. Οφείλουν να καταδείξουν πως εκτιμούν βαθύτατα την εμπιστοσύνη του κοινού, δεν τη θεωρούν δεδομένη και είναι αφοσιωμένες στη διατήρηση και την εμβάθυνση αυτής της εμπιστοσύνης. Έχουμε λοιπόν ανάγκη και στη χώρα μας από έναν καταστατικό χάρτη λογοδοσίας για τον μη κερδοσκοπικό χώρο, στα πρότυπα εκείνου που υπέγραψαν πέρυσι 11 από τις κυριότερες διεθνείς οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα, το περιβάλλον και την κοινωνική ανάπτυξη. Ο καταστατικός χάρτης λογοδοσίας πρέπει να διατυπώνει αξίες και αρχές λειτουργίας, να καλύπτει τη χρηστή διοίκηση και διαχείριση, τη δεοντολογική εξεύρεση πόρων, την ανεξαρτησία, την αποτελεσματικότητα, τη διαφάνεια. Ένα πρώτο βήμα είναι η δημοσιοποίηση των οικονομικών και άλλων τους στοιχείων (όπως από χρόνια αρκετές κάνουν). Τα στοιχεία αυτά δικαιούται να γνωρίζει άλλωστε κάθε ενεργός πολίτης πριν αποφασίσει να καταθέσει τον οβολό ή τη δράση του. Έτσι, οι γνήσιες κινήσεις πολιτών θα κρατήσουν τις αναγκαίες αποστάσεις από τα νεοπαγή εργολαβικά γραφεία κρατικών προγραμμάτων που χαρακτηρίζονται από έλλειψη εθελοντικής βάσης, απουσία δημοκρατικού ελέγχου, εξάρτηση από θεσμικούς πόρους, αδιαφάνεια.

Δημοσιεύτηκε στα ΝΕΑ

Δυο όψεις του τρέχοντος πολιτικοδημοσιογραφικού σκανδάλου παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Η πρώτη έχει ήδη αναδειχθεί: ορισμένοι δημοσιογράφοι εξευτελίζουν συστηματικά την ανθρώπινη αξιοπρέπεια την ίδια ώρα που διεκδικούν ρόλο τιμητή και τιμωρού των κακώς κειμένων. Δεν προκαλεί έκπληξη η αποκάλυψη της διαπλοκής αυτών των δημοσιογράφων με τα παράκεντρα εξουσίας που ως διαπρύσιοι κήρυκες της εντιμότητας κατακεραύνωναν. Και πάντως δε δικαιούνται να υποκρίνονται τους έκπληκτους όσοι παράγοντες της δημόσιας ζωής διαγκωνίζονταν στις τηλεοπτικές ζούγκλες.

Η δεύτερη όψη σχετίζεται με την οικονομική πλευρά του σκανδάλου, είναι όμως αμιγώς πολιτική. Πρόκειται για τις καταγγελίες πως μεγάλο μέρος των κονδυλίων του Υπουργείου Πολιτισμού διοχετευόταν με αδιαφάνεια σε Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις. Το γεγονός αυτό τροφοδότησε εκ νέου μια γενικευμένη προσπάθεια απαξίωσης των «περίφημων» ή των «λεγόμενων» ΜΚΟ, όπως συχνά τις αποκαλούν μερικοί αρθρογράφοι. Αυτή η απόπειρα μας αφορά εξίσου με τον δημοσιογραφικό οχετό που μας πνίγει. Δικαιούται φυσικά οποιοσδήποτε να κρίνει την παρουσία των ΜΚΟ. Οφείλει όμως να το κάνει τεκμηριωμένα, να είναι συγκεκριμένος. Δε δικαιούται να θέτει όλες τις ΜΚΟ συλλήβδην στον ίδιο παρονομαστή. Από τη μια βρίσκονται τα κρατικοδίαιτα μορφώματα, όπως η «Αλληλεγγύη» της Εκκλησίας (βαρύτατες σε βάρος της οι καταγγελίες για απορρόφηση και κακοδιαχείριση κρατικών εκατομμυρίων) και τα «Μη Κυβερνητικά» γραφεία διαχείρισης προγραμμάτων που σιτίζονταν στη δεκαετία του ‘90 στα υπόγεια του Υπουργείου Εξωτερικών και μετακόμισαν όπως φαίνεται στο Υπουργείο Πολιτισμού. Από την άλλη όμως υπάρχουν οι πραγματικές κινήσεις ενεργών πολιτών που δρουν με τρόπο εξόχως πολιτικό, τηρούν καταστατικές αρχές, λογοδοτούν. Πώς λοιπόν αποκαλούνται «λεγόμενες» ΜΚΟ οι περιβαλλοντικές κινήσεις που παλεύουν να σώσουν το χώρο του πρώην αεροδρομίου στο Ελληνικό από την οικοδομική μανία κράτους και ιδιωτών; Πώς απαξιώνονται οι εθελοντές γιατροί που παρέχουν υπηρεσίες υγείας σε άπορους και μετανάστες; Πώς ακυρώνονται οι ομάδες πολιτών των ακριτικών νησιών που σπεύδουν να προστατεύσουν θαλασσοπνιγμένους μετανάστες από την απειλή βίαιης επαναπροώθησης;  Είναι «δήθεν» ΜΚΟ τα μέλη της Διεθνούς Αμνηστίας που βγήκαν στους δρόμους απαιτώντας να κλείσει το Γκουαντάναμο και η Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου που φώναξε «Φτάνει πια!» για τον δημοσιογραφικό και πολιτικό οχετό των ημερών;

Κανείς δεν αρνείται πως υπάρχει τεράστιο ζήτημα με τα κονδύλια προς ΜΚΟ. Όσοι άλλωστε δραστηριοποιούμαστε σε αυτό το πεδίο από χρόνια επισημαίνουμε πως μέρος του πολιτικού προσωπικού της χώρας κατασκεύασε ή ανέχτηκε μια πλατφόρμα αδιαφανούς απορρόφησης κρατικών πόρων και επηρεασμού της κοινής γνώμης. Ας είναι όμως σαφές πως αυτό το πλέγμα αδιαφάνειας ποτέ δεν περιλάμβανε τις πραγματικά ανεξάρτητες οργανώσεις πολιτών και η αποκάλυψή του δεν θα επιτρέψουμε να οδηγήσει στη σπίλωσή τους.

Δημοσιεύτηκε στα ΝΕΑ

Τα περισσότερα κείμενα δημοσιεύονταν ως επιφυλλίδες στα ΝΕΑ μέχρι το καλοκαίρι του 13. Τα υπόλοιπα βλέπουν το φως κατευθείαν στο blog. Η πάνω φωτό είναι από την καμπάνια της Διεθνούς Αμνηστίας Use your freedom to write wrongs

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Τα καθαρά χέρια

Ας μιλήσουμε καθαρά

Λεξεις κλειδια

Άγιος Παντελεήμονας Ακροδεξιά Αριστερά Βαλκάνια Βουλή Βουλγαράκης Γάζα Δήμος Αθηναίων Δίκτυο Καταγραφής Περιστατικών Ρατσιστικής Βίας Δεκέμβριος Διεθνής Αμνηστία ΕΕΔΑ ΕΛΑΣ Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου ΗΠΑ Ισλάμ Ισραήλ Κίνα Κακλαμάνης Καμίνης Καρατζαφέρης ΛΑΟΣ Λοβέρδος ΜΚΟ ΜΜΕ ΟΗΕ Ολυμπιακοί Σαμαράς ΣτΕ Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών Συνήγορος του Πολίτη Χριστόδουλος Χρυσή Αυγή ανήλικοι ανθρωπισμός απαγωγές αστυνομία αστυνομική βία βία βασανιστήρια διακρίσεις διαμαρτυρία διαφάνεια διεθνή εθελοντισμός εθνικισμός εκκλησία εκλογές εκπαίδευση ελευθερία έκφρασης εργασιακά θανατική ποινή θρησκεία θρησκευτική ελευθερία ιθαγένεια κάμερες κρίση μειονότητες μετανάστες μνημόνιο περιβάλλον προσωπικά δεδομένα πτήσεις CIA ρατσισμός ρατσιστική βία ρατσιστικός λόγος σεξουαλικός προσανατολισμός σχολείο σωφρονισμός τράφικιν τρομοκρατία φυλακές φύλο χούντα όπλα