You are currently browsing the tag archive for the ‘ΟΗΕ’ tag.


Η ιδεοληψία και η φοβική αντιμετώπιση θεμάτων που θεωρούνται «ευαίσθητα» ή «απαγορευμένα» δεν είναι κάτι σπάνιο. Όταν όμως είναι η διοίκηση που αντιδρά έτσι σε ζητήματα διεθνώς αυτονόητα, τότε τα πράγματα αλλάζουν. Ακόμα περισσότερο, όταν η στενομυαλιά αυτή αποτελεί τροχοπέδη για την πρόοδο στον χώρο της εκπαίδευσης.

Η παρακάτω αδημοσίευτη ιστορία είναι απολύτως χαρακτηριστική. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Από τη μια η Γάζα. Η έκθεση Goldstone τεκμηριώνει εγκλήματα πολέμου και ενδεχόμενα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας: οι ισραηλινές δυνάμεις παράνομα χρησιμοποίησαν βόμβες φωσφόρου και βαρύ πυροβολικό σε πυκνοκατοικημένες περιοχές, έπληξαν αμάχους που κρατούσαν λευκές σημαίες, στέρησαν τον πληθυσμό από βασικά αγαθά, επέβαλαν συλλογική τιμωρία. Ευθύνες αποδίδονται και στη Χαμάς. Οι 1.400 νεκροί της Γάζας ζητούν δικαίωση αλλά το παιχνίδι ισορροπιών στον ΟΗΕ δεν την εγγυάται (114 ψήφοι υπέρ της έκθεσης, 18 κατά και 44 αποχές, μεταξύ τους και της Ελλάδας).

Srebrenica2007

Από την άλλη η Βοσνία. Ο βομβαρδισμός του Σεράγεβο, η σφαγή της Σρεμπρένιτσα. O Κάραζιτς δικάζεται στο Διεθνές Δικαστήριο, κατηγορούμενος για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Εκείνος που το 1993 ανακηρυσσόταν εθνικός ήρωας στο Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας από την πολιτική και θρησκευτική ηγεσία, εκείνος που αποθεωνόταν από τον «φίλο ελληνικό λαό»! Μακάρι η δίκη να ανακουφίσει κάπως τους συγγενείς των θυμάτων. Μακάρι να ανοίξει μια χαραμάδα για να φωτιστεί κάποτε και η ανάμειξη της αλήστου μνήμης Ελληνικής Εθελοντικής Φρουράς στα εγκλήματα των Σέρβων «αδερφών».

Αντιπαραβάλλουμε τις δυο περιπτώσεις γιατί ελάχιστοι αντιμετωπίζουν τα εγκλήματα σε Γάζα και Βοσνία με ενιαία κριτήρια. Συνήθως όσοι καταγγέλλουν το Ισραήλ και διαπιστώνουν τη διεθνή του ασυλία σπάνια μιλούν για τους Σέρβους. Η ευαισθησία για τους Παλαιστινίους δεν καλύπτει τους Αλβανούς του Κοσόβου ή τους μουσουλμάνους της Βοσνίας. Αλλά και εκείνοι που οργίζονταν με την πολιτεία του Κάρατζιτς και χαίρονται με την παραπομπή του σπάνια οργίζονται αντίστοιχα με τα εγκλήματα του Ισραήλ. Κάποτε μάλιστα εξαπολύουν επί δικαίους και αδίκους τον ψόγο του αντισημιτισμού.

Πρόκειται για δυο ομάδες που σπάνια τέμνονται. Μπορεί κανείς να τις ορίσει με πολλούς τρόπους: δυτικότροποι ή εραστές της «καθ’ ημάς Ανατολής». Εκσυγχρονιστές ή οπαδοί ενός ορθόδοξου τόξου (διττά θρησκευτικού, αφού περιλαμβάνει για μερικούς και τη νοσταλγία του χαμένου σοσιαλιστικού τους παραδείσου). Θιασώτες του ανάδελφου έθνους ή ευρωπαϊστές. Υπέρμαχοι των διεθνών θεσμών ή εκ δεξιών και εξ αριστερών πολέμιοι της παγκοσμιοποίησης. Οπαδοί της σχετικής ή της απόλυτης εθνικής κυριαρχίας (άλλοτε οι παραβιάσεις δικαιωμάτων είναι εσωτερική υπόθεση μιας χώρας, άλλοτε όχι). Όπως και αν οριστούν, η επιλεκτικότητα και τα διπλά κριτήρια καιροφυλακτούν. Η καταδίκη των εγκλημάτων διαφορετική κατά περίπτωση. Άλλοτε οι λέξεις ξεχύνονται οργισμένος χείμαρρος αποδοκιμασίας κι άλλοτε ακούγεται το κόμπιασμα μιας εξόφθαλμα καταναγκαστικής και με το σταγονόμετρο στηλίτευσης.

Τον καιρό των μεγάλων συναυλιών κατά των ΝΑΤΟϊκών βομβαρδισμών μια μειοψηφία κυκλοφορούσε το σύνθημα: «Κοσοβάροι πρόσφυγες συγγνώμη, οι Έλληνες δεν έχουν τραγούδια για εσάς». Τη συγγνώμη μας δικαιούνται πολλοί λησμονημένοι, θύματα της εντός μας επιλεκτικότητας.

Οι μεγαλύτερες διεθνείς Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις (μεταξύ τους Διεθνής Αμνηστία, Greenpeace, Oxfam, Σώστε τα Παιδιά, Action Aid) παρενέβησαν δημοσίως προς τους ηγέτες της διάσκεψης G20 λέγοντας τα αυτονόητα: οι κυβερνήσεις χρεώνουν τους φορολογούμενους με αδιανόητα ποσά για να καλύψουν τις τράπεζες και να «διορθώσουν» τα αποτελέσματα της απληστίας και μιας στρεβλής ανάπτυξης με συγκεκριμένο ιδεολογικό πρόσημο. Όμως η καταστροφή στις πλούσιες χώρες ωχριά μπροστά σε αυτό που συμβαίνει στις φτωχότερες: εκατοντάδες εκατομμύρια απώλειες θέσεων εργασίας, άνθρωποι που προστίθενται στα θύματα της κρίσης των τροφίμων. Η παγκόσμια ασφάλεια απειλείται από κοινωνικές εντάσεις και συγκρούσεις. Η καταστολή και η βία που είδαμε πέρσι ως αντίδραση στις διαμαρτυρίες για τα τρόφιμα θα πολλαπλασιαστούν. Και σε ό,τι αφορά το περιβάλλον, οι προοπτικές για μια παγκόσμια συμφωνία στην Κοπεγχάγη μειώνονται, 100 μόλις μήνες πριν από την διορία που οι ίδιοι έχουμε θέσει για να μειώσουμε τις εκπομπές άνθρακα.

Η σταθεροποίηση της παγκόσμιας οικονομίας δεν είναι λοιπόν παρά μια βραχυπρόθεσμη προτεραιότητα. Η ουσιαστική πλανητική ατζέντα αφορά την προστασία του περιβάλλοντος και τα θεμελιώδη δικαιώματα στην τροφή, την εκπαίδευση, την ασφάλεια, την υγεία, τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η λογοδοσία κυβερνήσεων και επιχειρήσεων, οι φορολογικοί παράδεισοι και η διαφθορά δεν είναι έξω από αυτή την ατζέντα. Ο τρόπος λειτουργίας της Παγκόσμιας Τράπεζας και οι ρήτρες δανείων του ΔΝΤ που απαιτεί από τις φτωχές χώρες να περικόψουν βασικές υπηρεσίες προς τους πολίτες τους δεν είναι έξω από αυτή την ατζέντα. Άρα η οικονομία δε μπορεί να λειτουργεί όπως πριν. Ο ΟΗΕ ζήτησε να διοχετευθεί στις αναπτυσσόμενες χώρες το 1% όλων των πακέτων ανόρθωσης της οικονομίας για επενδύσεις στην κοινωνική προστασία, τις υποδομές, τη γεωργία και στον ανθρώπινο παράγοντα. Αυτή είναι η μόνη εγγύηση απέναντι στην καταβαράθρωση στη χειρότερη φτώχεια και στα υπέρογκα χρέη. 140 δις δολάρια ετησίως προς τις αναπτυσσόμενες χώρες θα επισπεύσουν τη στροφή προς την καθαρή τεχνολογία, θα μειώσουν την καταστροφή των τροπικών δασών και θα βοηθήσουν τις φτωχές κοινότητες να προσαρμοστούν στις κλιματικές αλλαγές. Τα ποσά μοιάζουν τεράστια. Είναι όμως μικρό κλάσμα των χρημάτων που δίνονται στις τράπεζες. Άρα το κόστος δεν αποτελεί δικαιολογία.

Αν οι πολίτες των ανεπτυγμένων χωρών οργιζόμαστε για την κρίση που καλούμαστε να επωμιστούμε, τι να πουν οι άνθρωποι του Τρίτου Κόσμου για τη δική μας κρίση που ρημάζει τις ζωές τους;

Δημοσιεύτηκε στα ΝΕΑ

«Παραβίαση της εθνικής κυριαρχίας και δικαιοσύνη των ισχυρών». Έτσι χαρακτήρισαν πολλοί την έκδοση εντάλματος σύλληψης σε βάρος του προέδρου του Σουδάν Ομάρ αλ Μπεσίρ από τον γενικό εισαγγελέα του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου. Παραβλέπουν πως ο Μπεσίρ κατηγορείται ότι δολοφόνησε εν ψυχρώ 30.000 ανθρώπους και οδήγησε σε «αργό θάνατο» 100.000. Στα στρατόπεδα των εσωτερικά εκτοπισμένων του Σουδάν συνωστίζονται 2,5 εκατομμύρια άνθρωποι και πεθαίνουν 5.000 κάθε μήνα. Το ένταλμα αποτελεί λοιπόν στοιχειώδη αναγνώριση αυτών των ανθρώπων που υφίστανται την απόλυτη απαξίωση, την άρνηση της ίδιας της ύπαρξής τους, την αποσιώπηση του τέλους τους.

Όσοι Αφρικανοί ηγέτες υποστηρίζουν τον Μπεσίρ προβάλλουν τώρα την ανάγκη διαφύλαξης της ειρήνης (που εκείνος κουρέλιασε). Τους απαντά ο Αρχιεπίσκοπος Ντέσμοντ Τούτου: «Είναι με την πλευρά του θύματος ή του θύτη; Αντί να υποστηρίξουν όσους υπέφεραν στο Νταρφούρ, οι Αφρικανοί ηγέτες διαδηλώνουν στο πλευρό του ανθρώπου που μετέτρεψε αυτή τη γωνιά της Αφρικής σε νεκροταφείο». Θυμίζουμε ότι ο Τούτου υπήρξε επικεφαλής της Επιτροπής Συμφιλίωσης που διερεύνησε τα εγκλήματα του απαρτχάιντ στη Νότια Αφρική. Γνωρίζει λοιπόν ότι η συμφιλίωση συμβαδίζει με τη δικαιοσύνη. Γνωρίζει δηλαδή το σύνθημα που αρκετοί από τους πολέμιους του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (ΔΠΔ) θυμούνται μόνο στις διαδηλώσεις: «Δεν υπάρχει ειρήνη χωρίς δικαιοσύνη». Φροντίζουν μάλιστα τις βάσιμες κατηγορίες τους για επιλεκτικότητα να τις υπονομεύσουν με μια δική τους ιδιότυπη επιλεκτικότητα: ήταν υπέρ της διεθνούς δίωξης του Πινοσέτ αλλά κατά της δίωξης άλλων ηγετών. Ή μήπως θεωρούν πως η δίωξη του Πινοσέτ αποτελούσε παρέμβαση στα εσωτερικά της Χιλής και ως τέτοια καλώς δεν τον οδήγησε στο εδώλιο; Προφανώς όχι. Είναι όμως ισχυρή, σχεδόν παθολογική, η «ανάδελφη εθνική καχυποψία» απέναντι σε κάθε διεθνή θεσμό. Τόσο ισχυρή που τους καθιστά πρόθυμους να πιστέψουν ότι ο Μπεσίρ είναι μάρτυρας και θύμα διώξεων.

Η οδός προς τη διεθνή λογοδοσία είναι μακρά και δύσκολη αλλά είναι η μόνη που μπορεί να μας απομακρύνει από τη βαρβαρότητα. Και σε ό,τι αφορά τα περί εθνικής κυριαρχίας, ας θυμόμαστε ότι δεν έπαψε ποτέ η απονομή δικαιοσύνης να αποτελεί πρωτευόντως ευθύνη του εκάστοτε εθνικού συστήματος δικαιοσύνης. Είναι η ατελής ανταπόκριση των κρατών στην υποχρέωσή τους που οδήγησε στην οργάνωση της διεθνούς ποινικής δικαιοσύνης. Υπάρχει αντίλογος στην υποστήριξή μας στο ΔΠΔ; Βεβαίως και υπάρχει. Ενισχύεται από τις πολιτικές σκοπιμότητες και την επιλεκτικότητα στην εφαρμογή του διεθνούς δικαίου. Τροφοδοτείται από τη σκανδαλώδη αυτοεξαίρεση ορισμένων χωρών από την ισχύ του ΔΠΔ, χωρών που το πολέμησαν ως την τελευταία στιγμή με προεξάρχουσες τις ΗΠΑ (όχι μόνες τους, αλλά μαζί με τον πάλαι ποτέ «άξονα του κακού», Κίνα, Ρωσία, Λιβύη κλπ). Υπαρκτές αυτές οι ατέλειες και εξοργιστικές. Θα δεχτούμε όμως ότι αποτελούν λόγο αναίρεσης της ίδιας της διεθνούς απονομής δικαιοσύνης ή θα πιέσουμε για να αρθούν; Ας φροντίσει ο καθένας, καθώς θα δίνει τη δική του απάντηση, να αντικρίζει νοητά τους εκτοπισμένους στα στρατόπεδα προσφύγων του Σουδάν.

Δημοσιεύτηκε στα ΝΕΑ

Το ταξίδι των 44 ακτιβιστών έφερε ξανά στη δημοσιότητα τον βάναυσο αποκλεισμό της Γάζας. Ο Ισραηλινός καθηγητής  Jeff Halper δήλωσε: «Αποστολή μας ήταν να σπάσουμε τον Ισραηλινό αποκλεισμό, έναν παντελώς παράνομο αποκλεισμό που έχει οδηγήσει ενάμισι εκατομμύριο Παλαιστίνιους στην εξαθλίωση(…). Η πολιορκία παραβιάζει την πιο θεμελιώδη αρχή του διεθνούς νόμου, την προστασία του άμαχου πληθυσμού. Δε μπορώ να μείνω αδρανής. Αν το έκανα θα παραβίαζα την πίστη μου στα ανθρώπινα δικαιώματα».

Ο αποκλεισμός επιβλήθηκε πριν από ένα χρόνο και έχει διαλύσει την οικονομία. Σε μια περιοχή 4 φορές πιο πυκνοκατοικημένη από την Αττική, οι 6 στους 10 είναι άνεργοι, οι 8 στους 10 ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας. Το 80% του πληθυσμού εξαρτάται από την διεθνή βοήθεια. Οι εξαγωγές από τη Γάζα απαγορεύονται, οι εισαγωγές περιορίζονται στην ανθρωπιστική βοήθεια. Χωρίς πρώτες ύλες και καύσιμα, 9 στις 10 βιομηχανίες έχουν κλείσει. Οι ελλείψεις είναι αβάσταχτες, οι τιμές ανεβαίνουν, η απόλυτη ένδεια και ο υποσιτισμός πλήττουν όλο και μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού. Η ίδια αποσύνθεση πλήττει την περίθαλψη και την εκπαίδευση: τα νοσοκομεία υπολειτουργούν χωρίς εξοπλισμό και προσωπικό, τα σχολεία έκλεισαν νωρίτερα γιατί δάσκαλοι και μαθητές δε μπορούν να μετακινηθούν, φοιτητές ξένων πανεπιστημίων δε μπορούν να σπουδάσουν και μένουν παγιδευμένοι στη Γάζα. Κατά το Ισραήλ, ο αποκλεισμός επιβλήθηκε ως απάντηση στις Παλαιστινιακές επιθέσεις που φόνευσαν 25 Ισραηλινούς το πρώτο εξάμηνο φέτος. Το ίδιο διάστημα 400 Παλαιστίνιοι έπεσαν θύματα των Ισραηλινών.

Στη Γάζα έχει δημιουργηθεί η μεγαλύτερη φυλακή του πλανήτη και βρίσκεται σε εξέλιξη μια προαποφασισμένη ανθρωπιστική κρίση. Με το πρόσχημα της αντιμετώπισης των ένοπλων ομάδων επιβάλλονται γενικευμένες εξοντωτικές  κυρώσεις σε βάρος κυρίως παιδιών και νέων (το 60% του πληθυσμού είναι κάτω των 18 ετών). Ο ειδικός εκπρόσωπος του ΓΓ του ΟΗΕ δήλωσε πως η συλλογική τιμωρία της  Γάζας απέτυχε και κάλεσε το Ισραήλ να επιτρέψει την εισαγωγή καυσίμων και άλλων αγαθών. Οι διεθνείς πιέσεις προς το Ισραήλ είναι όμως ισχνές και δε φαίνονται ικανές να κάμψουν τη βούλησή του να οδηγήσει τη Γάζα στην απόλυτη εξαθλίωση. Με αυτά τα δεδομένα, το σπάσιμο του αποκλεισμού από τους ακτιβιστές και ιδίως ο διεθνής χαρακτήρας του εγχειρήματος αποκτούν μια πρόσθετη συμβολική αξία: μας καλούν να ανακαλύψουμε εκ νέου την έννοια της αλληλεγγύης και να την εκφράσουμε με καινούριους αποτελεσματικούς τρόπους, ιδίως σε εκείνα τα σημεία του πλανήτη που μετατρέπονται σε τόπους μαρτυρίου.

Δημοσιεύτηκε στα ΝΕΑ

«Έχω απόλυτη συναίσθηση του κινδύνου αλλά δεν πρόκειται να υποχωρήσω. Θα φτάσω μέχρι το τέλος. Ονειρεύομαι ότι κάποια μέρα θα υπάρξει στην Κολομβία αληθινή δημοκρατία. Όλοι μου λένε ότι είναι αδύνατο να πραγματοποιηθεί το όνειρό μου. Ελπίζω όμως να καταλάβετε γιατί πρέπει να πιστεύω ότι μπορεί να γίνει πραγματικότητα». Αυτά έγραφε η Ίνγκριντ Μπετανκούρ το 2001 (Με τη φλόγα στην καρδιά, Ωκεανίδα), λίγο πριν αρχίσει ο εξάχρονος εφιάλτης της ομηρίας της που έλαβε τέλος την προηγούμενη εβδομάδα.

Το 1979 υιοθετήθηκε από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ η Διεθνής Σύμβαση κατά της Σύλληψης Ομήρων. Η σύλληψη ομήρων αποτελεί έγκλημα πολέμου σύμφωνα με το καταστατικό του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου και παραβιάζει τις Συνθήκες της Γενεύης για την προστασία των θυμάτων πολέμου. Πρόκειται για ένα σοβαρό έγκλημα που αποσκοπεί στην κατάλυση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ακόμα και όταν διαπράττεται με το πρόσχημα της προστασίας τους. Διότι βέβαια κανένας δεν παίρνει ομήρους για να αποκαλύψει το αποτρόπαιο πρόσωπό του. Υπάρχει ή προβάλλεται πάντα ένας ανώτερος σκοπός: η εθνική απελευθέρωση, η κοινωνική δικαιοσύνη, η πολιτική ελευθερία. Εκείνος που κρατά ομήρους επιχειρεί να ανατρέψει τη σε βάρος του ισορροπία. Οι όμηροι λειτουργούν πολλαπλασιαστικά ως προς τη δημοσιοποίηση του σκοπού και καταλυτικά ως προς την πίεση στον αντίπαλο. Ο όμηρος μετατρέπεται έτσι σε μέσο επίδειξης της δύναμης του ανίσχυρου και εκπίπτει από φορέα δικαιωμάτων σε αντικείμενο διαπραγμάτευσης. Αποστερείται κάθε δικαίωμα στη ζωή, την ελευθερία, την ασφάλεια, την προστασία από βασανιστήρια ή άλλη απάνθρωπη και εξευτελιστική μεταχείριση, την ελευθερία κίνησης και την προστασία από αυθαίρετη κράτηση. Όσο μάλιστα πιο αμέτοχος είναι στη σύγκρουση που οδήγησε στην ομηρία του, τόσο η διαπραγματευτική του αξία αυξάνεται. Έτσι εξηγείται η κράτηση μελών ανθρωπιστικών αποστολών και δημοσιογράφων, εκείνων δηλαδή που παραδοσιακά προστατεύονταν με γραπτούς και άγραφους νόμους.

Το σώμα του ομήρου γίνεται το πεδίο της σύγκρουσης και ο ίδιος αποκτά πολλαπλές ιδιότητες χάνοντας εντέλει την ανθρώπινη. Γίνεται μέσο επικοινωνίας, ένα ζωντανό ταμπλό για να γράψουν οι ανθρωποφύλακες τα αιτήματά τους.  Γίνεται μήνυμα: ο εξευτελισμός του, τα δεμένα μάτια, το όπλο στον κρόταφο μπροστά στην κάμερα είναι το τελεσίγραφο προς την απέναντι πλευρά. Γίνεται πεδίο επίδειξης της ακαμψίας της εξουσίας, αφού η απόρριψη των αιτημάτων τον θυσιάζει στο βωμό διατήρησης της κρατικής κυριαρχίας. Γίνεται αναλώσιμος, αφού συχνά χάνει τη ζωή του στα διασταυρούμενα πυρά «μεταξύ νόμου και ανομίας». Αν  πάλι διασωθεί, γίνεται πολιτικό κεφάλαιο προς εκμετάλλευση.

Απέναντι σε αυτή την κλιμάκωση της απαξίωσης της ανθρώπινης υπόστασης δεν μπορεί να υπάρξει άλλη επιλογή από την καθολική καταδίκη της κράτησης ομήρων και την απόλυτη απόρριψη του δόγματος «ο σκοπός αγιάζει τα μέσα».

Ο «καιρός της μεγάλης δοκιμασίας», ο καιρός του Κοσόβου, ταρακούνησε τις βεβαιότητές μας. Συλλογικότητες κλονίστηκαν, ατομικές συνειδήσεις πέρασαν από Συμπληγάδες πέτρες. Η Δύση βρέθηκε μπροστά στον καθρέφτη των αξιών και της Ιστορίας της. Όσοι έλαβαν τότε θέση υπέρ της ένοπλης επέμβασης προέκριναν την ανάγκη να υπερασπιστούμε, έστω και δια της βίας, αρχές και αξίες που δεν γνωρίζουν τοπικούς περιορισμούς αλλά οφείλουν να ισχύουν για όλους τους ανθρώπους όπου γης. Τα δικαιώματα του ανθρώπου δεν είναι εσωτερική υπόθεση μιας χώρας, είπαν. Όταν διαπράττονται εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας η διεθνής κοινότητα δικαιούται και υποχρεούται να δρα. Όσοι αντίθετα τάχθηκαν κατά της ένοπλης επέμβασης προέκριναν την ανάγκη να μην υπονομευθεί η εθνική κυριαρχία. Κάτι  τέτοιο, είπαν, θα οδηγήσει σε έναν κόσμο όπου θα θριαμβεύει ο νόμος του ισχυρού και ο επιλεκτικός ανθρωπισμός θα γίνει το όχημα για επιθετικές ενέργειες. Η Ιστορία μάς έδωσε έκτοτε το Νταρφούρ και το Ιράκ, προσφέροντας επιχειρήματα και στις δυο πλευρές. Τα ερωτήματα όμως παραμένουν.

Τι έχουμε λοιπόν να πούμε σήμερα μπροστά στο δράμα της Μιανμάρ; Το στρατιωτικό καθεστώς περιχαρακώνεται, κλείνει τα σύνορα και αρνείται τη διεθνή βοήθεια, εγκαταλείποντας αβοήθητο τον πληθυσμό. Πέρασαν εικοσιπέντε μέρες από τον κυκλώνα που άφησε τουλάχιστον 133.000 νεκρούς και αγνοούμενους. Η χούντα κερδίζει χρόνο δίνοντας υποσχέσεις στον ΟΗΕ πως θα επιτρέψει στις ανθρωπιστικές οργανώσεις να εισέλθουν στη χώρα. Ιδού και πάλι το ερώτημα. Είναι άραγε εσωτερική υπόθεση αυτού του κράτους η ζωή δεκάδων χιλιάδων ανθρώπων; Αναζητώ αυτές τις εικοσιπέντε μέρες μια σχετική τοποθέτηση. Όσοι αντιτάχθηκαν στην ένοπλη επέμβαση στη Γιουγκοσλαβία τι λένε σήμερα; Ισχύει κι εδώ η αρχή της μη επέμβασης (συμπεριλαμβανομένης της άσκησης ισχυρής πίεσης: επέμβαση δε σημαίνει αναγκαστικά βία των όπλων); Υποστηρίζουν πως οι νεκροί στη Μυανμάρ είναι το μοιραίο τίμημα της εθνικής κυριαρχίας; Ας το κάνουν με παρρησία. Διαφορετικά, μπορούν μόνο να πουν: «επειδή ακριβώς ήμασταν τότε αντίθετοι με μια επέμβαση που δεν θεωρούσαμε ανθρωπιστική αλλά επιλεκτική επίκληση ανθρωπισμού, για λόγους ουσιαστικού ανθρωπισμού σήμερα θεωρούμε πως η διεθνής κοινότητα πρέπει να εξαντλήσει τα μέσα πίεσης». Όσοι αντίθετα υποστήριζαν τότε την επέμβαση γιατί σήμερα σιωπούν μπροστά σε έναν ωμό, παράλογο και βίαιο αυταρχισμό που παίζει στα ζάρια την τύχη των θυμάτων μιας φυσικής καταστροφής; Δεν επιβεβαιώνουν έτσι την παλαιά εναντίον τους μομφή της επιλεκτικότητας;

Ο Π. Κ. Ιωακειμίδης απάντησε στο ερώτημα με σαφήνεια: «η προστασία της ανθρώπινης ζωής και θεμελιωδών δικαιωμάτων συνιστά απείρως σημαντικότερη κατάσταση και επιλογή από την προστασία της εθνικής ανεξαρτησίας, ιδιαίτερα όταν η ανεξαρτησία αυτή γίνεται πρόσχημα και άλλοθι για οποιοδήποτε καθεστώς ή τυραννίσκο να διαπράττει βίαιες παραβιάσεις δικαιωμάτων, γενοκτονίες και άλλες παρόμοιας μορφής εγκληματικές πράξεις» (Τα Νέα, 23/5). Προσυπογράφουμε.

Δημοσιεύτηκε στα ΝΕΑ

Η φετινή χρονιά τελειώνει με θαυμάσια νέα για τον αγώνα κατά της θανατικής ποινής. Στις 18 Δεκεμβρίου η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ ενέκρινε με συντριπτική πλειοψηφία την έκκληση για παγκόσμιο μορατόριουμ εκτελέσεων. 104 χώρες ψήφισαν υπέρ, 54 κατά και 29 απείχαν. Η απόφαση καλεί τα κράτη που διατηρούν τη θανατική ποινή να θεσμοθετήσουν ένα μορατόριουμ εκτελέσεων με προοπτική πλήρους κατάργησης. Καλούνται επίσης σταδιακά να περιορίσουν τα αδικήματα που επιφέρουν την εσχάτη των ποινών. Πάντως, συνολικά 133 χώρες έχουν καταργήσει τη θανατική ποινή είτε με νόμο είτε στην πράξη.

Στις ΗΠΑ, χώρα-κλειδί στο θέμα, επίσης οι εξελίξεις είναι θετικές. 19 πολιτείες (από τις 38 που εφαρμόζουν τη θανατική ποινή) έχουν σταματήσει τις εκτελέσεις, κυρίως επειδή η χρήση της θανατηφόρας ένεσης θεωρείται  σκληρή και απάνθρωπη μεταχείριση. Το Νιου Τζέρσι έγινε η πρώτη Πολιτεία που προχωρά στην κατάργηση της θανατικής ποινής, μετά την επαναφορά της το 1976 από το Ανώτατο Δικαστήριο. Το Ιλλινόις διατηρεί το μορατόριουμ εκτελέσεων για 8η χρονιά, λόγω εσφαλμένων καταδικών. Η Νέα Υόρκη κήρυξε αντισυνταγματική την ποινή, ενώ Σύλλογοι Ιατρών, Αναισθησιολόγων και Νοσοκόμων έχουν εκφράσει επανειλημμένα την αντίθεσή τους και αυξάνεται ο αριθμός εκείνων που αρνούνται τη συμμετοχή τους στις εκτελέσεις. Εξάλλου, το Ανώτατο Δικαστήριο θα κρίνει τη συνταγματικότητα της χρήσης θανατηφόρας ένεσης μετά από προσφυγή δύο θανατοποινιτών από το Κεντάκι. Φέτος πραγματοποιήθηκαν μόλις 34 εκτελέσεις, 60% κάτω από το 1999. Δημοσκοπήσεις δείχνουν πως το 47% των ερωτηθέντων υποστηρίζουν τη θανατική ποινή ενώ το 48% προτιμά τα ισόβια χωρίς δυνατότητα απόλυσης από τη φυλακή. Ο σκεπτικισμός της αμερικανικής κοινής γνώμης πηγάζει κυρίως από το ενδεχόμενο δικαστικού λάθους, το υψηλό κόστος της χρήσης της θανατικής ποινής και την πεποίθηση πως οι οικείοι των θυμάτων σε τίποτα δεν ωφελούνται από έναν ακόμα θάνατο.

Ο δρόμος είναι ακόμα μακρύς. Υπάρχουν όμως στοιχεία που επιτρέπουν αισιοδοξία. Κατά πρώτον, το μέτωπο κατά της ποινής του θανάτου αναπτύσσεται ανεξάρτητα από πολιτισμικές ή πολιτικές διαφορές, εκτείνεται σε όλες τις ηπείρους και δεν εξηγείται μόνο ως αποτέλεσμα γεωπολιτικών ή άλλων συσπειρώσεων. Η διεύρυνση αυτού του μετώπου είναι ταχύτατη: το 1977 μόνο 16 χώρες είχαν καταργήσει τη θανατική ποινή για όλα τα εγκλήματα και σήμερα ο αριθμός αυτός έχει φτάσει τις 90. Ένα ακόμα στοιχείο: το 2006, το 91% των εκτελέσεων πραγματοποιήθηκαν σε ΗΠΑ, Ιράκ, Ιράν, Κίνα, Πακιστάν και Σουδάν. Η πίεση πρέπει πλέον να γίνει πολύ εστιασμένη. Οι ρηγματώσεις στην ως τώρα συμπαγή πρακτική των ΗΠΑ χρειάζεται να αξιοποιηθούν. Και βεβαίως, στο επίκεντρο οφείλουμε να θέσουμε την Κίνα, την πρωταθλήτρια των εκτελέσεων, που επιδιώκει να φκιασιδώσει το πρόσωπό της ενόψει Ολυμπιακών.

Δημοσιεύτηκε στα ΝΕΑ


Το 1939 το φορτηγό πλοίο St Louis απέπλευσε από το Αμβούργο γεμάτο Γερμανοεβραίους πρόσφυγες. Η Κούβα, οι ΗΠΑ και άλλες χώρες της Αμερικής αρνήθηκαν να του επιτρέψουν να ελλιμενιστεί. Επέστρεψε στο Αμβούργο και πολλοί πρόσφυγες κατέληξαν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης. Το 2001 η κρίση Τάμπα θύμισε αυτή τη μαύρη ιστορία. Το νορβηγικό φορτηγό Τάμπα περισυνέλεξε 450 ναυαγούς Αφγανούς πρόσφυγες και ο Αυστραλός πρωθυπουργός απαγόρευσε να αποβιβαστούν οι εξουθενωμένοι φυγάδες στο νησί των Χριστουγέννων. Η κρίση πήρε διεθνείς διαστάσεις και ο Πρόεδρος Κλίντον έκανε μια δήλωση που ενόχλησε για τον κυνισμό της αλλά η ευστοχία της πέρασε απαρατήρητη: Αν τώρα ανησυχείτε για 400 ανθρώπους, αφήστε τον κόσμο να θερμαίνεται έτσι για τα επόμενα 50 χρόνια και τα εγγόνια μας θα ανησυχούν για 400.000 ανθρώπους.

Οι κλιματικές αλλαγές δημιουργούν μια επερχόμενη οικολογική- ανθρωπιστική κρίση θηριωδών διαστάσεων. Ο Διεθνής Ερυθρός Σταυρός υποστηρίζει πως οι περιβαλλοντικοί πρόσφυγες αριθμούν ήδη 25 εκατομμύρια, το 58% του συνόλου. Άλλοι εκτιμούν πως ο αριθμός τους θα αγγίξει τα 150 εκατομμύρια τα αμέσως επόμενα χρόνια. 10 εκατομμύρια έφυγαν από το Μπαγκλαντές για την Ινδία για να γλιτώσουν από τις πλημμύρες, 10.000 τετρ. χλμ. ανά έτος επεκτείνεται η έρημος Γκόμπι στην Κίνα. Η συζήτηση για το νομικό καθεστώς αυτών των ανθρώπων έχει ήδη ξεκινήσει. Τα Ηνωμένα Έθνη τονίζουν την ανάγκη οι περιβαλλοντικοί πρόσφυγες να βρουν μια θέση στο πλαίσιο των υπαρχουσών διεθνών συμβάσεων.

Δύο τα συμπεράσματα από τα παραπάνω. Κατ’ αρχήν, είναι επιτακτική η ανάγκη να συνειδητοποιήσουμε πλήρως τη νέα κατάσταση: τα δικαιώματα του ανθρώπου επηρεάζονται δραματικά από το περιβάλλον. Η περιχαράκωση των θεσμών προστασίας των δικαιωμάτων στις ατομικές και πολιτικές ελευθερίες, των κοινωνικών κινημάτων στα οικονομικά – κοινωνικά δικαιώματα και του οικολογικού κινήματος στα δικαιώματα τα σχετικά με το περιβάλλον είναι ξεπερασμένη. Οι εξελίξεις τρέχουν ταχύτατα και αυτή η κατάτμηση ελαττώνει τα αντανακλαστικά μας. Κατά δεύτερον, δεν είναι καθόλου τυχαίο πως οι αλλαγές του κλίματος είναι δραματικά οξύτερες σε Ασία και Αφρική. Η υπερθέρμανση του πλανήτη μοιάζει ταξική και ρατσιστική, αφού τροφοδοτείται από τον ανεπτυγμένο κόσμο και πλήττει πρώτα τον αναπτυσσόμενο. Η παγκόσμια χρηματοδότηση προς τις φτωχές χώρες για να προσαρμοστούν στις κλιματικές αλλαγές ήταν πέρσι 0,02 δις δολάρια ενώ οι επιδοτήσεις προς τις εταιρίες πετρελαίου ήταν 80 δις. Τεκμήριο αμάχητο πως η συστηματική έλλειψη περιβαλλοντικής πολιτικής είναι μια συνειδητή πολιτική επιλογή. Ως τέτοια πολιτική επιλογή πρέπει να αξιολογηθεί και η τραγική κατάληξη της Πάρνηθας. Αν τη δούμε ως κακή εκτίμηση καταστάσεων ή ανεπάρκεια προσώπων υποβαθμίζουμε επικίνδυνα το πρόβλημα.

Δημοσιεύτηκε στα ΝΕΑ

«Ταξιδεύοντας στην Ελλάδα» με ένα τηλεοπτικό συνεργείο μπορεί πολλά ενδιαφέροντα να συμβούν. Κάποιος θα μιλήσει στην κάμερα για τον τόπο και τις συνήθειές του. Και μέσα σ’ όλα θα πει πως η μητρική του γλώσσα είναι η Μακεδονική. Το συνεργείο θα επιστρέψει στην Αθήνα, στα στούντιο της κρατικής τηλεόρασης. Θα εργαστεί πυρετωδώς για να είναι η εκπομπή έτοιμη στην ώρα της. Θα μοντάρει, θα επενδύσει με μουσική. Για τεχνικούς λόγους όμως η εκπομπή δε θα προβληθεί. Ένας παράξενος ιός έχει προσβάλει τα μηχανήματα κι αυτά αρνούνται να εκπέμψουν το ταξίδι στη Μακεδονία. Για κακή μας τύχη, τις ίδιες μέρες η κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Ελλάδα εξετάζεται στην Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ και το μέλος της Επιτροπής από την Πολωνία θέτει το ζήτημα της εκπομπής. Η Ελληνική αντιπροσωπεία αμήχανη επικαλείται στην αρχή άγνοια και την επόμενη μέρα ανασύρει την εκδοχή του τεχνικού προβλήματος. Λίγες ημέρες μετά η εκπομπή προβάλλεται κανονικά.

Τι είναι αυτός ο ιός που κάνει τα εύκολα δύσκολα, που στενεύει τα μυαλά των ανθρώπων, που επιχειρεί να χωρέσει τους ανοιχτούς ορίζοντες του ταξιδιού και των ανθρώπων στα γκρίζα γραφεία ενός ραδιομεγάρου στην Αγία Παρασκευή; Ποιος ιός προκαθορίζει τι δε θα πρέπει να λένε οι κάτοικοι στα χωριά της Μακεδονίας; Ποιος ιός κρίνει αν η μητρική γλώσσα κάποιου είναι συμβατή με τις νόρμες των εγκεφάλων της κρατικής μας τηλεόρασης; Με την ίδια φοβική λογική τόσα χρόνια σπρώχναμε την πολιτισμική μας ποικιλότητα κάτω από το χαλί, θυσιάζοντας και τη στοιχειώδη ακόμα ανάγκη για ομαλή ενσωμάτωση των μειονοτικών. Για παράδειγμα, οι δάσκαλοι των μουσουλμανοπαίδων της Θράκης υπάγονταν στο Υπουργείο Εξωτερικών και λειτουργούσαν σε ψυχροπολεμικό πλαίσιο, σαν ήρωες του Γκράχαμ Γκρην. Χρειάστηκε να φτάσουμε στον 21ο αιώνα για να σχεδιαστεί και να υλοποιηθεί ένα γενναίο πρόγραμμα εκπαίδευσης των παιδιών της μειονότητας με σεβασμό στην κουλτούρα τους.

Το χειρότερο είναι πως γενιές Ελλήνων διαπαιδαγωγήθηκαν με την ίδια λογική, ώστε να θεωρούν την ύπαρξη μειονοτήτων ένα καλά κρυμμένο μυστικό και τη διαφορετικότητα όχι πλούτο αλλά απειλή. Αρνούμενοι όμως να δούμε τον εαυτό μας στον καθρέφτη και να αναγνωρίσουμε το πραγματικό μας πρόσωπο, αποποιούμαστε έναν άλλο ρόλο της Ελλάδας στην περιοχή μας. Το ρόλο του θεματοφύλακα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της σταθερότητας. Γιατί δεν αρκούν οι δηλώσεις πως αυτές οι αρχές διέπουν την εξωτερική μας πολιτική. Χρειάζονται και πράξεις στην εσωτερική πολιτική. Ιδίως την ώρα που το δράμα της εθνικής μας ονοματολογίας και μακεδονολογίας φαίνεται να φτάνει στο τέλος του και είμαστε έτοιμοι να φορέσουμε για ακόμα μια φορά το μανδύα του ανάδελφου που δε βρίσκει πουθενά κατανόηση.

Δημοσιεύτηκε στα ΝΕΑ

Τα περισσότερα κείμενα δημοσιεύονταν ως επιφυλλίδες στα ΝΕΑ μέχρι το καλοκαίρι του 13. Τα υπόλοιπα βλέπουν το φως κατευθείαν στο blog. Η πάνω φωτό είναι από την καμπάνια της Διεθνούς Αμνηστίας Use your freedom to write wrongs

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Τα καθαρά χέρια

Ας μιλήσουμε καθαρά

Λεξεις κλειδια

Άγιος Παντελεήμονας Ακροδεξιά Αριστερά Βαλκάνια Βουλή Βουλγαράκης Γάζα Δήμος Αθηναίων Δίκτυο Καταγραφής Περιστατικών Ρατσιστικής Βίας Δεκέμβριος Διεθνής Αμνηστία ΕΕΔΑ ΕΛΑΣ Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου ΗΠΑ Ισλάμ Ισραήλ Κίνα Κακλαμάνης Καμίνης Καρατζαφέρης ΛΑΟΣ Λοβέρδος ΜΚΟ ΜΜΕ ΟΗΕ Ολυμπιακοί Σαμαράς ΣτΕ Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών Συνήγορος του Πολίτη Χριστόδουλος Χρυσή Αυγή ανήλικοι ανθρωπισμός απαγωγές αστυνομία αστυνομική βία βία βασανιστήρια διακρίσεις διαμαρτυρία διαφάνεια διεθνή εθελοντισμός εθνικισμός εκκλησία εκλογές εκπαίδευση ελευθερία έκφρασης εργασιακά θανατική ποινή θρησκεία θρησκευτική ελευθερία ιθαγένεια κάμερες κρίση μειονότητες μετανάστες μνημόνιο περιβάλλον προσωπικά δεδομένα πτήσεις CIA ρατσισμός ρατσιστική βία ρατσιστικός λόγος σεξουαλικός προσανατολισμός σχολείο σωφρονισμός τράφικιν τρομοκρατία φυλακές φύλο χούντα όπλα