You are currently browsing the tag archive for the ‘ρατσιστικός λόγος’ tag.

1

Η σφαγή στο gay club  του Ορλάντο συναρθρώνει πολλές όψεις της σύγχρονης απειλής για την ασφάλεια και τον χαρακτήρα των κοινωνιών μας. Αποτελεί έτσι αντανάκλαση του πιο δυστοπικού μέλλοντός μας.

Πρόκειται καταρχάς για ακραία μορφή ομοφοβικού εγκλήματος. Ο δράστης επέλεξε τα θύματα με κριτήριο τον σεξουαλικό τους προσανατολισμό, άρα έχουμε να κάνουμε με ένα μαζικό ρατσιστικό έγκλημα. Μάλλον όλοι θα συμφωνήσουμε επίσης πως η μαζική δολοφονία άοπλων θαμώνων κέντρου διασκέδασης συνιστά χαρακτηριστική μορφή τρομοκρατικού εγκλήματος, όσο δύσκολος κι αν είναι ένας αντικειμενικά αποδεκτός ορισμός της τρομοκρατίας. Επιπλέον, ρόλο φαίνεται να έπαιξε και μια ακραία φονταμενταλιστική εκδοχή του θρησκευτικού φαινομένου, με δεδομένη και την ανάληψη της ευθύνης από το ISIS. Τέλος, διερευνάται κατά πόσο η θρησκευτική ριζοσπαστικοποίηση του δράστη τροφοδοτήθηκε από τη ρητορική του μίσους στο διαδίκτυο. Έχουμε λοιπόν ένα ομοφοβικό ρατσιστικό έγκλημα, τρομοκρατικού χαρακτήρα, με θρησκευτικό υπόβαθρο και πιθανή σχέση με τη ρητορική του μίσους.

Η επόμενη μέρα κατέδειξε τις παράπλευρες περιπλοκές ενός τέτοιου εγκλήματος. Υπήρξαν ΜΜΕ, διαμορφωτές της κοινής γνώμης και πολιτικοί που επιχείρησαν να υπερτονίσουν ή  να υποβαθμίσουν κάποια πλευρά του εγκλήματος. Επέμειναν αποκλειστικά στο θρήσκευμα του δράστη και αποσιώπησαν ή υποβάθμισαν τον ομοφοβικό χαρακτήρα του εγκλήματος. Στα καθ’ ημάς, χαρακτηριστική, προβλέψιμη περίπτωση ο κ. Θεοδωρόπουλος: «Και μη μου πείτε για τον παράφρονα τζιχαντιστή ο οποίος έκανε το μακελειό στο gay bar του Ορλάντο. Πριν από μερικούς μήνες είχαμε τη σφαγή στο Bataclan, που δεν είχε καμία σχέση με ομοφοβία», (Καθημερινή, 16/6). Υπήρξαν μάλιστα ακόμα και μεγάλα ΜΜΕ σε άλλες χώρες, ευτυχώς μόνο περιθωριακά στην Ελλάδα, που παρουσίασαν το έγκλημα με τρόπο που υποτιμά τα θύματα, διαιωνίζει ομοφοβικά στερεότυπα και υπόρρητα (ή ρητά) συνδέει αιτιακά τη σεξουαλική συμπεριφορά των θυμάτων με το βίαιο τέλος τους. Ορισμένοι διαμορφωτές της κοινής γνώμης επίμονα αρνήθηκαν να ονοματίσουν τον ομοφοβικό χαρακτήρα του εγκλήματος, ενδύοντας αυτή την άρνηση με μια γενικόλογη ανθρωπιστική ρητορική. Όταν όμως ο δράστης επιλέγει τα θύματα με ένα συγκεκριμένο κριτήριο, η αποσιώπηση αυτού του κριτηρίου ισοδυναμεί με άρνηση ή υποτίμηση του ίδιου του ρατσιστικού χαρακτήρα του εγκλήματος. Θα ήταν σα να αρνούμαστε τον αντισημιτικό χαρακτήρα μιας επίθεσης σε συναγωγή ή τον ισλαμοφοβικό χαρακτήρα μιας επίθεσης σε τζαμί λέγοντας «γενικά είναι κρίμα να σκοτώνονται άνθρωποι». Το να αρνούμαστε το κριτήριο της επιλογής του θύματος στο έγκλημα μίσους, τον λόγο για τον οποίο δολοφονήθηκε, ισοδυναμεί με την πλήρη αναίρεση της ύπαρξής του. Το παράλογο του θανάτου του γίνεται ακόμα πιο παράλογο, καθίσταται το απόλυτο κενό.

Ας επιμείνουμε λίγο σε αυτό. Η αναγωγή του θρησκευτικού σε μοναδικό κίνητρο εγκυμονεί πολλαπλές στρεβλές αναγωγές: οι μουσουλμάνοι είναι (οι μόνοι) τρομοκράτες, οι μουσουλμάνοι είναι (οι μόνοι) ομοφοβικοί. Έτσι, το έγκλημα απογυμνώνεται από κρίσιμα συμφραζόμενα. Παραβλέπεται πως το ρατσιστικό έγκλημα δε γεννιέται εν κενώ στο μυαλό του δράστη, συνδέεται άμεσα με τον ρατσισμό της κοινωνίας όπου διαπράττεται. Συνδέεται με τη ρητορική του μίσους που προλειαίνει τον δρόμο της βίας. Η ομοφοβία συνδέεται στενά με τον βίαιο σεξισμό, διαπίστωση που διευκολύνεται εν προκειμένω από το ιστορικό ενδοοικογενειακής βίας που βαρύνει τον δράστη. Τέτοιες επιθέσεις συνδέονται επίσης άμεσα με την οπλοκατοχή στις ΗΠΑ, κι εκεί οι λευκοί χριστιανοί έχουν γράψει λαμπρές σελίδες τυφλής βίας. Σε ό,τι μάλιστα αφορά το ρατσιστικό έγκλημα, η λευκή χριστιανική πλειονότητα σε Ευρώπη και ΗΠΑ έχει πολλά να διδάξει. Αρκεί προς τούτο μια ματιά στα επιτεύγματα των ομόδοξων Ρώσων και Ελλήνων νεοναζί. Ίσως κάποιοι ανάμεσά τους κρυφά θαυμάζουν τον δολοφόνο του Ορλάντο, με έναν διεστραμμένο κι όμως τόσο ευανάγνωστο τρόπο.

Υπάρχει και μια αντίστροφη στρέβλωση: η αποσιώπηση του ρόλου που παίζει ο θρησκευτικός εξτρεμισμός, ειδικότερα μάλιστα το ριζοσπαστικό ισλάμ, στην επιθετική και βίαιη δυσανεξία προς το διαφορετικό. Φυσικά η μισαλλοδοξία, ο ρατσισμός, η ρητορική του μίσους και η ομοφοβία ενδημούν στις κοινωνίες μας και οριζόντια διατρέχουν κοινωνικές και κοινωνικές ομάδες. Όμως εθελοτυφλεί όποιος δεν βλέπει ιδιαίτερες πυκνώσεις και εντάσεις του φαινομένου σε ορισμένα τμήματα του πληθυσμού με γνώρισμα την θρησκευτική τους ταυτότητα και το πολιτισμικό υπόβαθρο.

Οι μονοσήμαντες αναγνώσεις των εγκλημάτων μίσους δεν βοηθούν στην κατανόησή τους. Χρησιμεύουν συνήθως για να επιβεβαιώσουν προκατασκευασμένες βεβαιότητες, να εκμεταλλευτούν αισθήματα θυματοποίησης ή να προωθήσουν άλλες πολιτικές σκοπιμότητες.

 

Δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα των Συντακτών

racismΕξοχότατε κ Πρόεδρε της Δημοκρατίας

Κυρίες και κύριοι

 

Σας ευχαριστώ θερμά που ανταποκριθήκατε στην πρόσκληση να παρευρεθείτε στην σημερινή εκδήλωση.  Αποτελεί ιδιαίτερη τιμή για το ΕΣΡΜ που ξεκινά τις εργασίες του στον τόπο αυτόν και με την παρουσία όλων σας.

Η παρουσία σας εδώ σήμερα αποτελεί μια δήλωση. Οι πολιτειακοί και πολιτικοί θεσμοί, οι φορείς της κοινωνίας των πολιτών δηλώνουν πως στέκονται απέναντι στον ρατσισμό και τη μισαλλοδοξία. Οι εκπρόσωποι της νομοθετικής εξουσίας, οι πολιτικές δυνάμεις, οι θρησκευτικοί ηγέτες, η ηγεσία της δικαιοσύνης, εκπρόσωποι των σωμάτων ασφαλείας, ανεξάρτητες αρχές, τοπική αυτοδιοίκηση, οι πολίτες είμαστε εδώ για να κρατήσουμε ζωντανή τη μνήμη σε έναν ιστορικό τόπο μαρτυρίου και να δηλώσουμε πως η προστασία της δημοκρατίας περνά μόνο μέσα από τον σεβασμό του  άλλου, του διαφορετικού, του αδύναμου. Ποιος τόπος από ετούτον εδώ συμβολίζει περισσότερο την περιφρόνηση του άλλου; Ποια άλλη ανθρώπινη πράξη από τον έσχατο βασανισμό του ανθρώπινου σώματος μπορεί να συμπυκνώσει την καταρράκωση κάθε ίχνους αξιοπρέπειας; Εδώ λοιπόν επιλέξαμε να συγκεντρωθούμε. Για να  θυμηθούμε τα δεινά της δικτατορίας. Για να τονίσουμε πως η αντιμετώπιση του ρατσισμού και των διακρίσεων αποτελεί οξυγόνο της δημοκρατίας. Ας θυμηθούμε τον Νορμπέρτο Μπόμπιο που μιλούσε για την ασύγκριτη υπεροχή της δημοκρατίας, ακόμα και της πιο ξεχαρβαλωμένης, έναντι του φασισμού και του ρατσισμού.

Πριν από λίγες ημέρες είδαμε στον Πειραιά την πρώτη ανασύνταξη των οργανωμένων ομάδων ρατσιστικής βίας. Είδαμε επιθέσεις κατά λειτουργών του τύπου. Είδαμε ξανά εικόνες ρατσιστικής και νεοναζιστικής βίας. Σήμερα δίνουμε μια δημοκρατική απάντηση στα λόγια και τα έργα του μίσους. Αυτό κάνουμε, αυτό οφείλουμε να κάνουμε. Προτάσσουμε το κράτος δικαίου ως τη μόνη εγγύηση για την ασφάλεια και τη δημόσια τάξη απέναντι σε εκείνους που την επιβουλεύονται με πράξεις βίας. Και θυμίζουμε πως το κράτος δικαίου οφείλει να αμύνεται όταν απειλείται.

Η χώρα περνάει μια από τις πιο δύσκολες περιόδους της ιστορίας της. Καλείται να σταθεί όρθια σε συνθήκες ακραίας ύφεσης και δημοσιονομικής ασφυξίας. Καλείται ταυτόχρονα να αντεπεξέλθει στις μεγάλες προκλήσεις που εκ των πραγμάτων θέτει το προσφυγικό φαινόμενο. Και μάλιστα, χωρίς να κάνει εκπτώσεις στον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων του ανθρώπου. Θα μου επιτρέψετε όμως να επισημάνω ότι η τρέχουσα ευρωπαϊκή πολιτική επιφέρει σοβαρές ρηγματώσεις στο διεθνές πλαίσιο προστασίας των προσφύγων. Το μεγάλο στοίχημα για τη χώρα μας είναι να μην αποτελέσει το προπύργιο αυτής της πολιτικής.

Σε κάθε περίπτωση, για να τα καταφέρουμε δεν αρκεί η επίκληση του ανθρωπισμού. Η έμπρακτη αλληλεγγύη απλών ελλήνων πολιτών αποτελεί βεβαίως ένα μεγάλο εθνικό κεφάλαιο. Η στροφή της ελληνικής κοινωνίας τον τελευταίο χρόνο προς τους πρόσφυγες και τους μετανάστες και όχι εναντίον τους συνιστά την καλύτερη απάντηση στο ρατσισμό. Για τον λόγο αυτόν ακριβώς χρειάζεται προσοχή όταν στιγματίζονται οι υπαρκτές στρεβλώσεις κάποιων εθελοντικών δράσεων και οργανώσεων. Δεν πρέπει επουδενί να οδηγηθούμε σε συλλήβδην απαξίωση ή και στιγματισμό της ίδιας της αλληλεγγύης. Ας αναρωτηθούμε πώς θα ήταν η κατάσταση τους τελευταίους μήνες χωρίς τις οργανώσεις, χωρίς έλληνες και ξένους πολίτες που συνέδραμαν καθημερινά, χωρίς την κοινωνία. Το κράτος οφείλει να κάνει τη δουλειά του και η κοινωνία των πολιτών τη δική της, με συνεργασία, συντεταγμένα και συνείδηση των διακριτών τους ρόλων.

Σε αυτές τις δύσκολες συνθήκες, στην ύφεση και την ανεργία, στον φόβο του ξένου, στην απειλή της τρομοκρατίας βρίσκει εύφορο έδαφος ο ρατσισμός. Το έχει δείξει η ευρωπαϊκή ιστορία του 20ου αιώνα, το έδειξε και η πολύ πρόσφατη ελληνική ιστορία. Οι ιδέες του μίσους, της φυλετικής καθαρότητας, της απόλυτης εθνικής ομοιογένειας, η κοινωνική μνησικακία, η κατασκευή «εχθρών» κερδίζουν έδαφος όταν το κοινωνικό σώμα είναι τραυματισμένο. Η αναζήτηση αποδιοπομπαίων τράγων εκκινείται από την προστασία της απειλούμενης καθαρότητας με τρόπο που μπορεί να περιλάβει τα πάντα: το εθνικά, φυλετικά, υγειονομικά, ηθικά, ψυχικά και πνευματικά καθαρό.

Στη δίνη της κρίσης, οι τομές γίνονται βαθύτερες. Οι ρομά, οι άνθρωποι με αναπηρία, οι ψυχικά ασθενείς, οι κάθε λογής στιγματισμένοι βιώνουν πολλαπλούς αποκλεισμούς και διακρίσεις στον υπέρτατο βαθμό.

Κυρίες και κύριοι

Το ΕΣΡΜ ξεκινά σήμερα τις εργασίες του. Για το πεδίο των αρμοδιοτήτων του και τη σύνθεσή του πήραμε υπόψη μας τις σχετικές συστάσεις του Συμβουλίου της Ευρώπης. Δεν θα είναι ένα διακοσμητικό όργανο. Πέρα από τον προφανή συμβολισμό που εκπέμπει η ίδια η σύσταση ενός εθνικού οργάνου για τον ρατσισμό, θα επιδιώξουμε την παραγωγή συγκεκριμένου έργου ως προς τον σχεδιασμό πολιτικών πρόληψης και καταπολέμησης του φαινομένου, την επίβλεψη της εφαρμογής της νομοθεσίας κατά του ρατσισμού και τη συμμόρφωσή της με το διεθνές και ευρωπαϊκό δίκαιο. Χρειάζεται συντονισμός της δράσης των εμπλεκόμενων φορέων και ενίσχυση της συνεργασίας με την κοινωνία των πολιτών. Χρειάζονται μέτρα για την προσαρμογή της ελληνικής νομοθεσίας και της διοικητικής πρακτικής προς τις διατάξεις του διεθνούς και ευρωπαϊκού δικαίου και τις συστάσεις των διεθνών οργανισμών. Πολιτικές κατά του ρατσισμού και της ξενοφοβίας σε όλο το φάσμα της κυβερνητικής πολιτικής και της δημόσιας διοίκησης. Πρωτοβουλίες για την ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης με τη συνδρομή των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης. Πρόληψη και αντιμετώπιση της ρατσιστικής βίας και της ρητορικής του μίσους και ενίσχυση των μηχανισμών καταγραφής. Εντέλει, χρειάζεται Εθνικό Σχέδιο Δράσης κατά του Ρατσισμού, με συστηματική παρακολούθηση εφαρμογής, τακτική επικαιροποίηση και αξιολόγηση.

Πριν από λίγες μέρες στην υπόθεση Sakir κ. Ελλάδας το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου καταδίκασε τη χώρα μας για την απουσία πλήρους και αποτελεσματικής διερεύνησης πιθανού ρατσιστικού κινήτρου στην σε βάρος του προσφεύγοντος επίθεση από ομάδα δραστών.

Είναι επιτακτικό καθήκον όλων μας να μην επιτρέψουμε ξανά την ακύρωση της έννομης προστασίας για οποιοδήποτε πρόσωπο βρίσκεται στην επικράτεια της χώρας.

 

Με τη σκέψη αυτή, επιτρέψτε μου να πω πως η σημερινή εκδήλωση έχει στα μάτια μου έναν ακόμα σκοπό. Αποτελεί μια συγγνώμη της πολιτείας. Ζητάμε σήμερα συγγνώμη από τα θύματα του ρατσισμού και των διακρίσεων. Μια συγγνώμη ιδίως από τα θύματα της ρατσιστικής βίας και τις οικογένειές τους. Μια δημόσια συλλογική συγγνώμη για τον Σαχζάτ Λουκμάν, τους Αιγύπτιους αλιεργάτες, τα ανώνυμα θύματα της ομοφοβικής και τρανσοφοβικής βίας, τους άγνωστους μουσουλμάνους που έχουν πέσει θύματα πογκρόμ στους δρόμους της πρωτεύουσας, σαν το πογκρόμ του 2011 που παρακολουθήσαμε όλοι στις τηλεοράσεις μας. Μια συγγνώμη για τα θύματα που φοβήθηκαν να καταγγείλουν όσα έπαθαν. Αλλά και μια συγγνώμη για τον Παύλο Φύσσα, εμβληματικό θύμα της μισαλλοδοξίας. Μια συγγνώμη για τους ανθρώπους που έχουν προπηλακιστεί στους δημόσιους χώρους, που έχουν κακοποιηθεί στα μέσα μεταφοράς. Μια συγγνώμη για τους υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που στοχοποιήθηκαν. Μια συγγνώμη για τους χώρους λατρείας που βεβηλώθηκαν.

Αργήσαμε πολύ μέχρι να αντιδράσουν οι θεσμοί, μέχρι οι διωκτικές αρχές και η δικαιοσύνη να αντιμετωπίσουν το έγκλημα με ρατσιστικά χαρακτηριστικά ως αυτό που πραγματικά είναι, βαριά και ενδεχομένως οργανωμένη μορφή εγκλήματος που βάλλει κατά μεμονωμένων προσώπων και της δημόσιας τάξης. Για τούτο τον λόγο βλέπω τη σημερινή μέρα και ως μια μέρα θεσμικού αναστοχασμού. Τι έφταιξε κι αδρανήσαμε για χρόνια; Πώς θα διασφαλίσουμε ότι αυτό δεν θα επαναληφθεί; Πώς θα αποτελέσουν η αποδόμηση των στερεοτύπων και ο σεβασμός κάθε ετερότητας καθημερινό στόχο της εκπαιδευτικής πράξης; πώς θα στρατευθούν όλα τα θρησκευτικά δόγματα στον αγώνα του αλληλοσεβασμού και της ανεκτικότητας; Πώς θα απομονωθούν όσοι θρησκευτικοί λειτουργοί σπέρνουν τη μισαλλοδοξία; Πώς θα διασφαλίσουμε τη διαφάνεια και τη λογοδοσία στη δράση των κρατικών οργάνων, αν όχι με τη δημιουργία ενός πραγματικά ανεξάρτητου μηχανισμού διερεύνησης καταγγελιών για αυθαιρεσία, όπως επίμονα διαρκώς συστήνουν όλα τα εθνικά και διεθνή ελεγκτικά όργανα;

Εν κατακλείδι, αντιμέτωποι με το ρατσιστικό φαινόμενο καλούμαστε τον κριτικό μας αναστοχασμό να τον μετατρέψουμε σε θετικές πράξεις. Θεωρώ δεδομένο πως ο καθένας από εμάς έχει τις δικές του ιδέες, τους φόβους και τις προκαταλήψεις του. Αλίμονο. Τα δικά του ιερά και όσια. Παρ’ όλα αυτά, έκαστος εξ ημών με το θεσμικό του ρόλο καλείται πάνω από όλα να υπηρετήσει την πιο θεμελιώδη συνταγματική επιταγή, την προστασία της αξιοπρέπειας του ανθρώπου. Του κάθε ανθρώπου. Αυτό είναι το καθήκον μας.

Στην προσπάθεια αυτή είμαι βέβαιος πως το ΕΣΡΜ θα σας βρει αρωγούς.

Σας ευχαριστώ

 

 

 


Η ψήφιση του νομοσχεδίου για το σύμφωνο συμβίωσης από την ολομέλεια της Βουλής αποτελεί διακριτή στιγμή στην κοινοβουλευτική μας ιστορία και θα μνημονεύεται στο μέλλον. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »


Η Γενική Γραμματεία Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων  του Υπουργείου Δικαιοσύνης σας προσκαλεί στην Ημερίδα «Ρητορική του μίσους: Διαδρομές του ρατσισμού στο δημόσιο λόγο »  
Τετάρτη 24 Ιουνίου, ώρα 18:00 
Αίθουσα Εκδηλώσεων του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών (ΔΣΑ), Ακαδημίας 60. 

Με τη υποστήριξη του Συμβουλίου της Ευρώπης

Πρόγραμμα  Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Ο νομοθετικός αντιρατσιστικός πληθωρισμός των τελευταίων ημερών προκαλεί θλίψη στους σκεπτόμενους πολίτες και χαρά στους φαιούς κουμπουροφόρους. Μείζον τμήμα του πολιτικού συστήματος παραβλέπει το προφανές: απαιτείται ρητή και υπεράνω κάθε επιμέρους διαφοροποίησης ή επιφύλαξης καταδίκη των ρατσιστικών εγκλημάτων. Αντί να ετοιμάζεται για τη σύγκρουση με το νεοναζισμό, το πολιτικό σύστημα κάνει μικροπολιτική.

Ο μείζων κυβερνητικός εταίρος παλινωδεί, επιδίδεται σε ακροδεξιές πιρουέτες, ψεύδεται στους ξένους αξιωματούχους, εισπράττει την οργή τους και μετά ψοφοδεής σπεύδει σε νομοθετικές ακροβασίες. Από την άλλη, η μείζων αντιπολίτευση σκύβει ακόμα περισσότερο στην αντιμνημονιακή της κλειδαρότρυπα. Την ώρα που αναζητείται αντιρατσιστική συσπείρωση εκείνη καταθέτει «δική της πρόταση». Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Η συμμετοχή του ΛΑΟΣ στη νέα κυβέρνηση αποτελεί αξιοσημείωτο γεγονός στην ιστορία της Γ’ Ελληνικής Δημοκρατίας, γεγονός που υπερβαίνει το βάρος της ολιγόμηνης παρουσίας τεσσάρων στελεχών του στο υπουργικό συμβούλιο. Σηματοδοτείται η συμβολική και ουσιαστική νομιμοποίηση της ελληνικής Ακροδεξιάς. Τερματίζεται η εξορία της από την κυβερνητική εξουσία 37 έτη μετά την πτώση της δικτατορίας.

Η εξέλιξη δικαιολογεί και επιβάλλει την αυτόνομη αξιολόγησή της, ανεξάρτητα από τη συνολική γνώμη που έχει κανείς για τον σχηματισμό, τη σύνθεση και τις διαδικασίες κυοφορίας της νέας κυβέρνησης. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Ανακοίνωση της Ελληνικής Ένωσης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου

Ένα από τα νομοσχέδια που το προηγούμενο υπουργικό συμβούλιο θα συζητούσε αν δε μεσολαβούσε η πτώση της κυβέρνησης Παπανδρέου έφερε τον φιλόδοξο τίτλο «Καταπολέμηση εκδηλώσεων ρατσισμού και ξενοφοβίας». Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »


ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Εκκλησία και ρατσιστικός λόγος
ή
To μισαλλόδοξο κήρυγμα

Στην από άμβωνος ομιλία του της 14ης Αυγούστου 2011, ο Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης Άνθιμος αναφέρθηκε στο ενδεχόμενο λειτουργίας ραδιοφωνικού σταθμού στο δημοτικό διαμέρισμα Μελίτης της Φλώρινας, ο οποίος θα εκπέμπει στα σλαβομακεδονικά. Διερωτώμενος εάν ο σταθμός θα αποτελέσει όργανο προπαγάνδας της FYROM, ο Μητροπολίτης σπεύδει να προειδοποιήσει: «Αν είναι ναι, εγώ με τη νεολαία και με όσους θέλετε – θα το πω όπως το αισθάνομαι, δεν ξέρω τι θα γίνει -, αλλά αν πουν ναι και το κάνουν τουλάχιστον 40-50 πούλμαν πρέπει να φτάσουν εκεί και μαζί με τους εκεί αδελφούς της Φλώρινας και της Μελίτης να τα κάνουμε γυαλιά καρφιά. Αλλιώς δεν γίνεται δουλειά».

Η Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου δεν αμφισβητεί το δημοκρατικό δικαίωμα της έκφρασης των εκπροσώπων θρησκευτικών κοινοτήτων. Οι θέσεις τους, όμως, υπόκεινται καταρχήν σε δημόσια κριτική και αντιπαράθεση. Προφανής, επίσης, είναι η θεσμική υπόσταση και η σημασία τους καθόσον εκφέρονται από δημόσιους λειτουργούς της συγκεκριμένης θρησκευτικής κοινότητας και άπτονται πολιτειακών ζητημάτων.

Όταν, ωστόσο, ο δημόσιος και θεσμικός λόγος των εκκλησιαστικών φορέων προσλαμβάνει ρατσιστικές διαστάσεις (γεγονός όχι πρωτοφανές για την Ορθόδοξη Εκκλησία εάν θυμηθούμε και τον ρατσιστικό λόγο του Μητροπολίτη Πειραιώς π.χ. για τους Μουσουλμάνους) και υποκινεί άμεσα τους αποδέκτες του στην τέλεση παράνομων πράξεων φέρει όχι μόνον ιδιαίτερη απαξία, καθώς πρόκειται για άσκηση δημόσιας εξουσίας, αλλά παύει ξεκάθαρα να εμπίπτει στα συνταγματικά όρια της ελευθερίας του λόγου.

Η ΕΕΔΑ καταδικάζει το γεγονός και υπογραμμίζει ότι άλλες είναι οι αντοχές ενός φιλελεύθερου κράτους δικαίου έναντι του ρατσιστικού λόγου των ιδιωτών και άλλες έναντι συστηματικών ρατσιστικών εκτροπών από δημόσιους λειτουργούς. Οι ξενόφοβες εξάρσεις και η ανοιχτή προτροπή του Mητροπολίτη Θεσσαλονίκης σε βιαιοπραγίες κατά των προσώπων και πραγμάτων συγκεκριμένης ομάδας, εγείρουν ξανά το ζήτημα της -ανεπαρκούς μέχρι σήμερα- εφαρμογής του ισχύοντος νομικού πλαισίου (ν. 927/1979) για την καταπολέμηση του ρατσισμού και των διακρίσεων, με δεδομένη, μάλιστα, την πρόσφατη πρόθεση της Πολιτείας για την ενίσχυσή του. Παράλληλα, οι επίμαχες λεκτικές προσβολές συνιστούν ευθείες παραβιάσεις των σχετικών διατάξεων του Ποινικού Κώδικα (άρθρα 184, 186 ΠΚ).

Η σαφής εκτροπή του Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης από τη νομιμότητα δεν προκαλεί μόνο την ανοχή μιας φιλελεύθερης έννομης τάξης απέναντι στους επικίνδυνους τιμητές της ελευθερίας της έκφρασης και της διαφορετικότητας, αλλά επαναφέρει στην επικαιρότητα τα ζητήματα που απορρέουν από τον αναχρονιστικό εναγκαλισμό Kράτους και Eκκλησίας.


Η ρητορική του μίσους και το ρατσιστικό έγκλημα

Το νομοσχέδιο του Υπουργείου Δικαιοσύνης «για την καταπολέμηση ορισμένων μορφών και εκδηλώσεων ρατσισμού και ξενοφοβίας μέσω του Ποινικού Δικαίου» προκάλεσε ποικίλες αντιδράσεις. Αρκετοί υποστηρίζουν ότι ο ποινικός κολασμός της δημόσιας έκφρασης απόψεων, ακόμα και ρατσιστικών, δε συνιστά αποδεκτό περιορισμό της ελευθερίας της έκφρασης. Άλλοι (ακόμα και ιεράρχες) αντιδρούν στην επέκταση της προστασίας σε ορισμένες ευάλωτες ομάδες. Άλλοι τέλος, μεταξύ τους στόχοι ρατσιστικών συμπεριφορών, ζητούν διεύρυνση του νόμου και αυστηρότερες ποινές. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Ένα εφιαλτικό σενάριο κυκλοφορεί το τελευταίο διάστημα: στην περιοχή του Αγίου Παντελεήμονα, θα έχουμε, λέγεται νεκρό και μάλιστα Έλληνα. Το διαδίδουν ηλεκτρονικές γραφίδες, το ανακυκλώνουν επώνυμοι και ανώνυμοι «σχολιαστές».

Σαν έτοιμο από καιρό, στήνεται μπροστά μας το σκηνικό μιας κραυγαλέας προβοκάτσιας. Ανήμποροι παρακολουθούμε το χρονικό ενός προαναγγελθέντος πογκρόμ. Αφού η περιοχή έγινε η μεγάλη κατηφόρα όπου κυλάνε όσοι περισσεύουν, αφού αφέθηκε να βουλιάξει σε μια ανθρωποθάλασσα αθλιότητας, έρχεται τώρα η αναπότρεπτη συνέχεια. Ομάδες ρατσιστικής βίας, με την ανοχή (αν όχι την υποστήριξη, όπως καταγγέλλεται) τμημάτων του κρατικού μηχανισμού, επιβάλλουν ένα ιδιότυπο άβατο. Η ελευθερία μετακίνησης και συνάθροισης, ακόμα και οι απλές καθημερινές δραστηριότητες, υπόκεινται στον έλεγχο ενός «στρατού κατοχής» ο οποίος παρουσιάζεται σαν «απελευθερωτική» δύναμη επικαλούμενος την αγανάκτηση των κατοίκων.

Οι ρατσιστικές συμμορίες κινούνται πλέον προς την πλατεία Αττικής σπέρνοντας βαριά τραυματισμένους μετανάστες. «Απελευθερώνουν» κι άλλες περιοχές. Επιδιώκουν να κυριαρχήσουν στο κέντρο με την ένοπλη παρουσία τους, όπως με ωμό και απεχθή τρόπο εξήγγειλε κρώζοντας ο αρχηγός τους από τηλεόρασης. Αν μέχρι πρόσφατα απλώς οσφραινόμασταν το ακροδεξιό μόρφωμα, τώρα είναι ορατό στους δρόμους της Αθήνας.

Δεν υπάρχουν λοιπόν περιθώρια για υπεκφυγές. Όπως δεν υπάρχουν και συνταγές για εύκολες λύσεις. Όσοι τις υποστηρίζουν, υπαινίσσονται κάποια «τελική λύση» χωρίς να την ονοματίζουν. Κάθε σοβαρή προσέγγιση αντίθετα είναι δύσκολη, μακροχρόνια και περιλαμβάνει τρία επίπεδα.

Πρώτον, ευρεία αστυνόμευση. Το ζήτημα ασφάλειας είναι οξύτατο και όποιος το υποτιμά σπέρνει ανέμους. Προσοχή όμως, η ασφάλεια δεν είναι μονόπλευρη. Δεν αρκεί η καταστολή της ημεδαπής και αλλοδαπής παραβατικότητας χωρίς παράλληλη αμείλικτη πάταξη της ρατσιστικής βίας και εξάρθρωση των ομάδων που διαπράττουν καθημερινά εγκλήματα του κοινού ποινικού δικαίου υποδυόμενοι τους αγανακτισμένους κατοίκους. Απαιτείται συστηματική δίωξη του οργανωμένου ακροδεξιού υποκόσμου από ειδική υπηρεσία της αστυνομίας, όπως γίνεται σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες. Αυτό προϋποθέτει ανίχνευση του πλέγματος που συνδέει τις ρατσιστικές ομάδες με τον χώρο της νύχτας και τους ρατσιστικούς θυλάκους στους κόλπους της ΕΛΑΣ. Η διατρανούμενη αποφασιστικότητα της νέας ηγεσίας του αρμόδιου υπουργείου πρέπει να στραφεί κι εκεί.

Το δεύτερο επίπεδο είναι η οργανωμένη κοινωνική πολιτική. Η ασφάλεια δεν είναι θέμα μόνο αστυνόμευσης και είναι μάταιο να ελπίζουμε ότι μπορεί η ΕΛΑΣ να αναπληρώσει τα κενά του κράτους πρόνοιας. Περιοχές σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης έχουν ανάγκη από αντίστοιχες πολιτικές, βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες. Η αποδιάρθρωση των δομών πρόνοιας σε αυτές τις περιοχές κοστίζει πολλαπλά και το κρυφτό που παίζουν οι δημοτικοί μας άρχοντες πίσω από την επίκληση αναρμοδιότητας μόνο θλίψη προκαλεί.

Ο Άγιος Παντελεήμονας δεν έφτασε στο σημερινό σημείο επειδή κάποιο σατανικό σχέδιο έστειλε ξαφνικά εκεί χιλιάδες εξαθλιωμένων. Η περιοχή νοσεί επί δεκαετίες. Η κοινωνική και οικονομική ζωή αποσαθρώθηκε σταδιακά. Η τρέχουσα ωραιοποίηση του παρελθόντος είναι αποπροσανατολιστική γιατί αποσιωπά αυτή την σταδιακή εγκατάλειψη.

Απολύτως αναγκαίο είναι λοιπόν και το τρίτο επίπεδο, η επανάκτηση του δημόσιου χώρου στο κέντρο. Και αυτό δε σημαίνει βέβαια την αντιπαράθεση «χουλιγκάνων» με διαφορετικό πρόσημο, δε σημαίνει να έρθουν «απελευθερωτές» από τα Εξάρχεια να εκτοπίσουν τους σημερινούς κυρίαρχους. Σημαίνει να άρει τα άβατα η παρουσία των Αθηναίων, ζωντανεύοντας τομείς δραστηριότητας που ατρόφησαν.

Όσο αυτό δε συμβαίνει, στο κέντρο της πόλης θα κυκλοφορεί ανενόχλητο το τέρας που τρέφεται από το φόβο και δημιουργεί νεκρές ζώνες. Όμως σε μια δημοκρατία δεν μπορεί να υπάρχουν εξαιρέσεις από τη νομιμότητα. Γι’ αυτό και δεν μπορούμε να ανεχόμαστε κανενός είδους άβατα.

Τα περισσότερα κείμενα δημοσιεύονταν ως επιφυλλίδες στα ΝΕΑ μέχρι το καλοκαίρι του 13. Τα υπόλοιπα βλέπουν το φως κατευθείαν στο blog. Η πάνω φωτό είναι από την καμπάνια της Διεθνούς Αμνηστίας Use your freedom to write wrongs

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Τα καθαρά χέρια

Ας μιλήσουμε καθαρά

Λεξεις κλειδια

Άγιος Παντελεήμονας Ακροδεξιά Αριστερά Βαλκάνια Βουλή Βουλγαράκης Γάζα Δήμος Αθηναίων Δίκτυο Καταγραφής Περιστατικών Ρατσιστικής Βίας Δεκέμβριος Διεθνής Αμνηστία ΕΕΔΑ ΕΛΑΣ Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου ΗΠΑ Ισλάμ Ισραήλ Κίνα Κακλαμάνης Καμίνης Καρατζαφέρης ΛΑΟΣ Λοβέρδος ΜΚΟ ΜΜΕ ΟΗΕ Ολυμπιακοί Σαμαράς ΣτΕ Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών Συνήγορος του Πολίτη Χριστόδουλος Χρυσή Αυγή ανήλικοι ανθρωπισμός απαγωγές αστυνομία αστυνομική βία βία βασανιστήρια διακρίσεις διαμαρτυρία διαφάνεια διεθνή εθελοντισμός εθνικισμός εκκλησία εκλογές εκπαίδευση ελευθερία έκφρασης εργασιακά θανατική ποινή θρησκεία θρησκευτική ελευθερία ιθαγένεια κάμερες κρίση μειονότητες μετανάστες μνημόνιο περιβάλλον προσωπικά δεδομένα πτήσεις CIA ρατσισμός ρατσιστική βία ρατσιστικός λόγος σεξουαλικός προσανατολισμός σχολείο σωφρονισμός τράφικιν τρομοκρατία φυλακές φύλο χούντα όπλα