You are currently browsing the tag archive for the ‘τράφικιν’ tag.


Η βίαιη επίθεση στη Μανωλάδα κατά δημοσιογράφου και φωτορεπόρτερ, απεσταλμένων του Βήματος, δεν φέρνει στην επιφάνεια μόνο το ζήτημα των συνθηκών εργασίας και διαβίωσης των ξένων εργατών γης. Το συμβάν μας αναγκάζει να αναγνωρίσουμε γενικότερα ότι η Ελλάδα αποτελεί από καιρό προνομιακό χώρο για την εμφάνιση και γιγάντωση οργανωμένων εγκληματικών κυκλωμάτων. Εκτός λοιπόν από τις παλιές μαφίες, της ημέρας και της νύχτας, εγχώριες και εισαγόμενες, στην επικράτεια φύονται νέα άνθη του εγκλήματος. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Famine In Niger, Africa.

Κατά την τρέχουσα φάση της σύγχρονης μεταναστευτικής μας Ιστορίας, στους αθλίους του Τρίτου Κόσμου προστίθενται εκ νέου οι βαλκάνιοι γείτονές μας, όχι όμως με τη μορφή της προηγούμενης Αλβανικής εισροής. Τώρα η μετακίνηση αφορά κοινοτικούς υπηκόους και γίνεται νόμιμα, ελέω Ευρωπαϊκής Ένωσης και ανοιχτών συνόρων. Το κυνήγι φτηνών εργατικών χεριών στρέφεται προς τα κοντινά μας Βαλκάνια για να προσαρμόζεται ταχύτερα και οικονομικότερα στις εποχικές και γεωγραφικές διαφοροποιήσεις αναγκών στις -αγροτικές κυρίως- εργασίες. Αυτή η ευελιξία εξυπηρετείται καλύτερα με την ομαδική εμπορία και διακίνηση ανθρώπων που φαίνεται πως σταδιακά εκτοπίζει την παραδοσιακή ατομική μεταναστευτική περιπέτεια ή τουλάχιστον συμπορεύεται μαζί της.

Εκείνο που παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον είναι η έκπληξη και ο αποτροπιασμός της κοινής γνώμης και των μέσων ενημέρωσης σε κάθε νέα αποκάλυψη πτυχών του σύγχρονου δουλεμπορίου (όπως στην πρόσφατη εξάρθρωση κυκλώματος διακίνησης στην Αχαΐα). Αυτός ο τελετουργικά επαναλαμβανόμενος αποτροπιασμός δεν αρκεί όμως για να συσκοτίσει το προφανές: γύρω από τα θύματα του τράφικινγκ ανοίγονται ομόκεντροι κύκλοι ευθύνης.

Στον πρώτο κύκλο οι άμεσα εμπλεκόμενοι στα κυκλώματα διακίνησης και εκμετάλλευσης, Έλληνες και ξένοι. Ακολουθούν οι ανεπαρκείς ή απρόθυμοι ελεγκτικοί μηχανισμοί και έπειτα οι «χρήστες» των υπηρεσιών. Βέβαια, η ευθύνη του «χρήστη» διαφοροποιείται κατά περίπτωση. Αλλιώς αξιολογείται ο αγρότης- εργοδότης θυμάτων της εργασιακής δουλείας και αλλιώς ο πελάτης σεξουαλικής δουλείας.

Η διάκριση των κύκλων ευθύνης είναι βέβαια ιδιαίτερα βολική για τους υπολοίπους (στο βαθμό που δεν ανήκουμε σε κάποια από τις παραπάνω κατηγορίες). Γι’ αυτό πρέπει να ορίσουμε τον μεγάλο εξωτερικό κύκλο ευθύνης που μας περιλαμβάνει και αποτελεί προϋπόθεση για την ύπαρξη των άλλων. Εξηγούμαι: είναι εύκολο να καταγγέλλουμε τα εγκληματικά κυκλώματα που εκμεταλλεύονται τους δύστυχους μετανάστες. Αποσιωπούμε όμως έτσι μερικές δυσάρεστες αλήθειες. Αλήθεια πρώτη: συχνά δεν είναι εύκολο να διακρίνουμε τους μετανάστες από τους διακινητές καθώς οι ρόλοι αλλάζουν και συχνά τα σημερινά θύματα γίνονται αυριανοί θύτες. Αλήθεια δεύτερη: τα κυκλώματα φύονται εκεί όπου υπάρχει ζήτηση. Αυτή η διαπίστωση υπονομεύει την τόσο βολική λογική που θεωρεί θύτες τους διακινητές και μόνο. Διακινητές όμως υπάρχουν επειδή οι αγρότες ζητάνε φτηνούς εργάτες για να παραχθούν τα αγροτικά προϊόντα που εμείς ζητάμε. Δηλαδή, η μετανάστευση δεν είναι ένα φαινόμενο έξω και μακριά από εμάς. Δεν πέφτει από τον ουρανό σαν πληγή του Φαραώ, όπως διατείνονται φωνασκούντες οι κήρυκες του φόβου. Εκείνοι παρουσιάζουν τη χώρα σαν μια αυτάρκη κοινωνία που πολιορκείται από ορδές μεταναστών. Οι μεταναστευτικές ροές όμως συνδέονται άμεσα με τα οικονομικά μεγέθη και με την πραγματική οικονομία. Η οικονομία εντέλει καθορίζει τη διακίνηση μεταναστών, τις διαδικασίες νομιμοποίησης αλλά και τον αποκλεισμό  τους από τέτοιες διαδικασίες. Με την έννοια αυτή, η οικονομική κρίση και η ραγδαία μείωση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας προοιωνίζονται αύξηση του εργασιακού τράφικινγκ. Θα έχουμε πολλές ευκαιρίες να εκφράσουμε έκπληξη και αποτροπιασμό το επόμενο διάστημα.

Σύμφωνα με τη Μαροκινή Υπηρεσία Απασχόλησης, 12.000 άνθρωποι θα ταξιδέψουν στην Ισπανία φέτος για να δουλέψουν στα χωράφια. Το εργατικό δυναμικό εξάγεται μαζικά, οι βίζες δεν αναφέρουν πια ονόματα και αφορούν ταξιδιώτες ειδικών προδιαγραφών: η συλλέκτρια φράουλας στην Eστρεμαδούρα της Ισπανίας είναι φτωχή, μεταξύ 18 και 40, παντρεμένη και μητέρα παιδιών κάτω από τα 14. Αν δεν είναι υπάκουη, τον επόμενο χρόνο το τρίμηνο συμβόλαιο δεν θα ανανεωθεί. Η μεταφορά των χρημάτων (30 με 35€ ημερομίσθιο) γίνεται από την Caixa de Catalunya, μέσω συμφωνίας με την Banque Populaire στο Μαρόκο. Οι δράσεις αυτές χρηματοδοτούνται από τους ευρωπαίους φορολογούμενους: η Ευρώπη έχει αποδεσμεύσει 1.2 εκατομμύρια € τα τελευταία τρία χρόνια για τις καμπάνιες στρατολόγησης των ισπανικών ενώσεων παραγωγών (τα στοιχεία από την ηλεκτρονική έκδοση Crossing Borders).

Με βάση τα παραπάνω, οι άθλιες συνθήκες διαβίωσης των μεταναστών στην Μανωλάδα είναι ένα κομμάτι στο ευρωπαϊκό παζλ της μεταναστευτικής μαύρης εργασίας, που στη σκληρή εγχώρια εκδοχή της αποκτά δουλοκτητικά χαρακτηριστικά. Οι αποκαλύψεις της Μανωλάδας προκάλεσαν ποικίλες αντιδράσεις. Κάποιες ήταν κωμικές: «(…) Ποιος θα μαζέψει τις φράουλες; Η απάντησή μας είναι σαφής και κατηγορηματική: Να αδειάσουμε τις καφετέριες και τα χασισοποτεία της Αθήνας και των άλλων αστικών κέντρων. Να πείσουμε τους νέους μας να ασχοληθούν με την πρωτογενή παραγωγή, όσα πτυχία και αν διαθέτουν. Η επιστημονική τους κατάρτιση θα πολλαπλασιάσει την αγροτική μας παραγωγή και οι ίδιοι μέσα στη χαρά της φύσης θα κερδίζουν πολύ περισσότερα από όσα θα τους διασφαλίσει μία καρέκλα, πίσω από ένα άχαρο γραφείο της πρωτεύουσας». Το απόσπασμα από δελτίο τύπου κοινοβουλευτικού(!) κόμματος κινείται μεταξύ ανάλαφρης απλοϊκότητας και λαϊκισμού. Δυστυχώς όμως απλοϊκή μοιάζει ενίοτε και η ανέξοδη επίκληση ανθρωπιστικών αρχών. Όσοι υποστηρίζουμε τη μάχη κατά των διακρίσεων, θα πρέπει με θάρρος να μιλήσουμε και για την οικονομική όψη της. Να ομολογήσουμε πως τα οικονομικά βήματα της τελευταίας εικοσαετίας επιτεύχθηκαν σε μεγάλο βαθμό χάρη στη μαύρη ανασφάλιστη μεταναστευτική εργασία. Να απαντήσουμε ευθέως στο κυνικό δίλημμα που προβάλλουν παραγωγοί και εργολάβοι «εκμετάλλευση μεταναστών ή αύξηση τιμών». Είμαστε διατεθειμένοι ως κοινωνία να πληρώσουμε το επιπλέον κόστος που συνεπάγονται τα θεμελιώδη δικαιώματα όλων, άρα και των μεταναστών εργατών; Θα «αγοράσουμε» την αξιοπρέπεια που διεκδικούμε για τους άθλιους των θερμοκηπίων, ή απλώς θα καταγγέλλουμε την ένοχη σιωπή της τοπικής κοινωνίας και την ανοχή των αρχών; Η νομιμότητα και η προστασία των δικαιωμάτων, δηλαδή οι καλύτερες φυλακές, τα υψηλότερα ημερομίσθια, τα κέντρα υποδοχής προσφύγων δε συνεπάγονται μόνο πολιτική βούληση αλλά και οικονομικό κόστος. Όσοι υπερασπιζόμαστε την ανθρώπινη αξιοπρέπεια να πούμε με θάρρος πως πρόκειται για μια ακριβή υπόθεση που όμως «αξίζει τα λεφτά της».


Το Νιου Τζέρσι έγινε προ ημερών η πέμπτη Πολιτεία των ΗΠΑ που ζήτησε επισήμως συγγνώμη για την εποχή της δουλείας. Ελάχιστη η πρακτική σημασία της απόφασης, απομένει όμως η συμβολική, κυρίως δηλαδή η προτροπή προς τους πολίτες «να διδάξουν τα παιδιά τους τι ήταν η δουλεία ώστε τέτοιες τραγωδίες να μην επαναληφθούν». Το πρόβλημα είναι πως τέτοιες αναδρομικές αυτοκριτικές θεάσεις της Ιστορίας δυστυχώς αντιμετωπίζουν το προκείμενο κάθε φορά ζήτημα ως οριστικά ανήκον στο παρελθόν. Με άλλα λόγια, καλή η συγγνώμη για το χθες αλλά η δουλεία αποτελεί και σήμερα μια ανοιχτή πληγή και αποτελεί εθελοτυφλία η απόπειρα να την εξορκίσουμε ταυτίζοντάς την αποκλειστικά με το υπερατλαντικό εμπόριο σκλάβων του 19ου αιώνα.

Σκλάβος είναι αυτός που εξαναγκάζεται, με ψυχολογική  ή φυσική απειλή, να εργαστεί. Ανήκει σε έναν εργοδότη ή ελέγχεται από αυτόν δια της βίας. Απανθρωποποιείται, αντιμετωπίζεται σαν εμπόρευμα, πωλείται και αγοράζεται, υφίσταται εγκλεισμό ή τουλάχιστον περιορισμό της ελευθερίας κίνησης. Με βάση τα παραπάνω, είναι δυνατόν να αντιμετωπίζεται η δουλεία ως φαινόμενο του παρελθόντος, σαν ένα ιστορικό ατύχημα; Πώς θα παραγνωρίσουμε τα εκατομμύρια ανθρώπων στα δίκτυα της υποδούλωσης για την εξόφληση χρεών, τον πρόωρο δια της βίας γάμο, την καταναγκαστική εργασία, την κληρονομική δουλεία, την εμπορία ανθρώπων, τις χειρότερες μορφές παιδικής εργασίας;

Η δουλεία δεν είναι απλώς αποτέλεσμα της εγκληματικής συμπεριφοράς αδίστακτων κυκλωμάτων. Αν τη βλέπαμε έτσι, θα έμεναν στο απυρόβλητο γιγαντιαίες εταιρίες που εκμεταλλεύονται τις απάνθρωπες συνθήκες εργασίας στα σύγχρονα εργοστασιακά κάτεργα για να μειώσουν το κόστος παραγωγής. Χαρακτηριστικό παράδειγμα οι αλυσίδες πρόχειρης εστίασης (πιο πρόσφατα βρέθηκε στο στόχαστρο το Burger King) που αγοράζουν τεράστιες ποσότητες πιέζοντας τους παραγωγούς για χαμηλές τιμές. Εν γνώσει τους, η πίεση μετακυλύεται στους εργάτες που δουλεύουν συχνά σε καθεστώς ημι-δουλείας. Στο χώρο της βιομηχανίας ένδυσης, εταιρίες όπως η Nike και η Gap συστηματικά συνεργάζονται με υπεργολάβους που χρησιμοποιούν παιδική εργασία.

Η απλουστευτική θεώρηση της δουλείας ως έργου εγκληματικών κυκλωμάτων αποσιωπά δύο βασικούς παράγοντες. Ο ένας είναι η εξαθλίωση των χωρών του Τρίτου Κόσμου, η εκπόρνευση Αφρικής και Ασίας, που τροφοδοτεί τα δουλεμπορικά κυκλώματα με αναλώσιμο ανθρώπινο δυναμικό. Ο δεύτερος είναι η ευθύνη των δυτικών χωρών, αφού η δουλεία, άμεση ή έμμεση, έχει σαφέστατα χαρακτηριστικά εκμετάλλευσης, ταξικής, φυλετικής και φύλου, και είναι παραπλανητική η αντιμετώπισή της από μια οπτική αποκλειστικά φιλανθρωπική ή ποινική. Οι κοινωνίες μας, δεν μπορούμε να το παραγνωρίζουμε, εκμεταλλεύονται τη δουλεία, αγοράζοντας τα φτηνά της προϊόντα, κερδοσκοπώντας με τη μαύρη εργασία, καταναλώνοντας τις υπηρεσίες των δούλων ως παροχέων σεξουαλικών υπηρεσιών.

Δημοσιεύτηκε στα ΝΕΑ

Όλο και συχνότερα η ελληνική κοινωνία δείχνει έκπληξη μπροστά στο απολύτως προφανές. Διαμεσολαβητής και παραμορφωτικός καθρέφτης η τηλεόραση, μετατρέπει αμέσως αυτή την έκπληξη σε σόου. Έτσι συμβαίνει και με τα Ζωνιανά. Η αναμετάδοση επιχειρήσεων Ράμπο, τα αστυνομικά αλληλοκαρφώματα, οι διαρροές ονομάτων απειλούν να συσκοτίσουν τις όποιες ευρύτερες προεκτάσεις: δεν πρόκειται μόνο για μια ποινική υπόθεση, ένα κρούσμα κρατικής διαφθοράς, μια περίπτωση πολιτικής πατρωνίας. Είναι όλα αυτά και πολύ περισσότερα. Γι’ αυτό η «έκπληξη» δεν πρέπει να μας κάνει να λησμονήσουμε μερικές αλήθειες.

Πρώτον, παρά τα θρυλούμενα η επιβολή της κρατικής εξουσίας δεν εγκυμονεί πάντοτε μόνο απειλές για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Στην περίπτωση των Ζωνιανών συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο. Η κρατική εξουσία καλείται να καταστείλει την κατάφωρη τρομοκράτηση του πληθυσμού που ασκείται από συμμορίες κρυμμένες πίσω από μια επίφαση κοινοτικής αλληλεγγύης την οποία αποσπούν βιαίως. Η επιβολή του νόμου μπορεί να εξαλείψει τις εγκληματικές συμπεριφορές και για τούτο πρέπει να είναι άμεση και χωρίς εκπτώσεις. Δεύτερον, στα Ζωνιανά η αυτοεικόνα της «αδούλωτης κρητικής ψυχής» μπήκε σε μια δική της τροχιά ανεξέλεγκτη και παθογενή. Μήπως όμως την «αδούλωτη κρητική ψυχή» την διδάξαμε πως η εξαίρεση από γενικώς ισχύοντες κανόνες, όπως η απαγόρευση της οπλοκατοχής, της οπλοχρησίας και της ζωοκλοπής, είναι επιτρεπτή ειδικά για εκείνη και μάλιστα αποτελεί συγκριτικό πλεονέκτημα έναντι των υπολοίπων; Μήπως δόθηκε το μήνυμα πως ο ηρωισμός των εθνικοαπελευθερωτικών αγώνων αρκεί για να δικαιολογείται εσαεί μια ιδιότυπη αποστασιοποίηση από τους θεσμούς μιας ευνομούμενης πολιτείας ή ένα αντριλίκι που εκτονώνεται με την εμπορία γυναικών; Μήπως το «κουλέρ λοκάλ» της βίας, η κρυφή γοητεία της μπαλωθιάς στην οποία έκλειναν κατά καιρούς το μάτι πρωθυπουργοί, υπουργοί και κομματάρχες, δεν είναι τελείως άσχετα με την εγκληματική βία των Ζωνιανών που οδήγησε στην εν ψυχρώ δολοφονική επίθεση κατά των αστυνομικών; Μήπως εν τέλει η αναγωγή της πολιτισμικής ιδιαιτερότητας σε απόλυτη αξία είναι ένας ιός που έχει προσβάλει ολόκληρο το κοινωνικό σώμα αλλά κάποιοι στην Κρήτη έχουν ήδη ασθενήσει βαρέως;

Θα ήταν βέβαια εθελοτυφλία να περιοριστούμε στα Ζωνιανά, ως τη μόνη μαύρη τρύπα της νομιμότητας, δαιμονοποιώντας το χωριό ή ολόκληρο το νησί. Όμως, η βαριά εγκληματικότητα απαιτεί άμεσα μέτρα. Στη συνέχεια πρέπει να αντιμετωπιστεί η ελαφριά παραβατικότητα που ανακύπτει από τις πολιτισμικές ιδιαιτερότητες και την εργαλειακή χρήση της Ιστορίας με σκοπό την αυτοαναγόρευση σε εκλεκτή ομάδα και την αυτοεξαίρεση από τον νόμο. Με απλά λόγια, η Κρήτη (όπως και κάθε άλλο μέρος) πρέπει να αφοπλιστεί. Αυτό όμως μπορεί να γίνει μόνο με τη συναίνεσή της και αν αυτή δεν υπάρχει οφείλουμε συστηματικά να την δημιουργήσουμε.

Δημοσιεύτηκε στα ΝΕΑ

Η Ελλάδα είναι από τους πιο δημοφιλείς προορισμούς θυμάτων σεξουαλικής εκμετάλλευσης όπως προκύπτει από τις διεθνείς εκθέσεις (ΟΑΣΕ, Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, Στέιτ Ντιπάρτμεντ). Η κατάσταση είναι ορατή και δια γυμνού οφθαλμού. Το κύκλωμα δε λειτουργεί στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού, είναι μέρος της ελληνικής καθημερινότητας. Οι κανόνες της αγοράς ρυθμίζουν τα δρομολόγια των κοριτσιών. Οι αλλαγές στις διαθέσεις του «αγοραστικού κοινού» καθορίζουν και την προέλευση του «εμπορεύματος». Έτσι απλά εξηγείται και το πρόσφατο ρεύμα από την Αφρική και τη Λατινική Αμερική. Τα θύματα δεν επιλέγουν τη χώρα μας. Η χώρα μας τα επιλέγει.

Σε λίγες μέρες θα εκδικαστεί μια υπόθεση που αποκαλύφθηκε τον Αύγουστο 2005. Δυο κορίτσια από τη Νιγηρία κατέθεσαν στην αστυνομία όσα υπέστησαν επί τρία χρόνια. Η μεταφορά τους στην Ελλάδα κοστολογήθηκε 50.000 ευρώ. Τόσο ήταν το χρέος προς τους Νιγηριανούς ιδιοκτήτες- μεταφορείς τους. Και αφού το χρέος ήταν μεγάλο, δεν αποπληρωνόταν με οικιακές εργασίες. Έλληνες ατζέντηδες ανέλαβαν λοιπόν να τις προωθήσουν σε διάφορα μέρη της χώρας, κυρίως νησιά. Δούλευαν σε μπαρ, αναγκάζονταν να κοιμούνται με δεκάδες άντρες καθημερινά. Όποτε αντιδρούσαν αντιμετώπιζαν απειλές: κινδύνευαν οι ίδιες και οι οικογένειές τους στη Νιγηρία. Δέρνονταν, καίγονταν με σίδερο και καυτό νερό. Τα χρήματα πάντως έμπαιναν στους λογαριασμούς των «μεταφορέων», είτε προέρχονταν από την πορνεία είτε από το μικρεμπόριο στο δρόμο. Μετά τη διαφυγή και την κατάθεσή τους, εγκαταστάθηκαν με ασφάλεια σε ειδικό ξενώνα. Δυο συμπατριώτες τους, ένας άντρας και μια γυναίκα, συνελήφθησαν. Πανω τους βρέθηκαν βιβλιάρια καταθέσεων με αρκετά χρήματα. Τα μπαρ που κατονομάστηκαν σε επαρχιακές πόλεις δεν ερευνήθηκαν ποτέ. Οι υπόλοιποι του κυκλώματος, τουλάχιστον τέσσερις, διέφυγαν, παρά τα εντάλματα που εκδόθηκαν. Ο ένας γύρισε στη Νιγηρία και επισκέφτηκε τις οικογένειες των κοριτσιών για να θυμίσει πως το χρέος μένει απλήρωτο.

Το τράφικιν, η εμπορία ανθρώπων, δεν έχει μόνο τη μορφή που βλέπουμε στις δημοσιογραφικές έρευνες. Δεν είναι μόνο ένα βίαιο, σφιχτό κύκλωμα μαφιόζων. Οι θύτες δεν είναι μόνο νταβατζήδες, είναι απόλυτοι ιδιοκτήτες αυτών των ανθρώπων. Συχνά τα θύματα νιώθουν πως όντως έχουν χρέος: η μια Νιγηριανή συνέχιζε να πληρώνει και μετά τη διαφυγή της! Το τράφικιν έχει γίνει μέρος της σύγχρονης ελληνικής πραγματικότητας. Σίγουρο αγοραστικό ενδιαφέρον, τεράστια κέρδη, κλειστά στόματα. Το πλέγμα πελατειακών σχέσεων απλώνεται σε όλη τη χώρα και συμμετέχουν και κρατικοί αξιωματούχοι. Ο κίνδυνος για το εγχώριο τμήμα του κυκλώματος ελάχιστος, αν και οι μικρές κοινωνίες βοούν για τα στραβά μάτια μερικών αστυνομικών. Πώνα απ’ όλα,  οι πελατειακές σχέσεις δε θα υπήρχαν χωρίς τους πελάτες και δυστυχώς πελάτες είναι αμέτρητοι συμπατριώτες μας.

Δημοσιεύτηκε στα ΝΕΑ

Η παγκόσμια ημέρα ανθρωπίνων δικαιωμάτων προσφέρεται για να καταγράψουμε τα ανοιχτά θέματα δικαιωμάτων στη χώρα μας.

Ξεκινώντας από την κρατική μηχανή, ποιος μπορεί να αμφισβητήσει την ατιμωρησία, πλήρη και συντεταγμένη, των αστυνομικών οργάνων που κατηγορούνται για χρήση βίας, κακομεταχείριση ακόμα και φόνους; Η πράξη αποδεικνύει πως έχουμε να κάνουμε με πλέγμα που προστατεύει την αυθαιρεσία.

Η ακολουθούμενη πολιτική ασύλου, μη ασύλου στην ουσία αφού η Ελλάδα το έχει στην πράξη καταργήσει, συμβαδίζει με τις πιο σκληρές φωνές στην ΕΕ. Κι αν η επίσημη γραμμή δε συναινεί στις προτάσεις για στρατόπεδα προσφύγων εκτός Ευρώπης, η γραμμή αυτή δε φτάνει στους συνοροφύλακες και στα λιμενικά σκάφη που καθημερινά παραβιάζουν τις διεθνείς υποχρεώσεις τις χώρας. Και πάλι η χρήση βίας είναι συχνή, με την αναγκαία άνωθεν κάλυψη και τη βεβαιότητα πως ποτέ δε θα έρθει στο φως.

Οι φυλακές του υπερπληθυσμού και της αθλιότητας, οι αποθήκες ανθρώπων στους οποίους δε δίνεται καμιά ελπίδα. H υποχρεωτική αποχή από κάθε δραστηριότητα, η μετατροπή ανθρώπων σε κοινωνικά απόβλητα είναι κυνικό να δικαιολογούνται με την επίκληση έλλειψης πόρων.

Από την άλλη, θα ήταν εύκολη λύση να χρεώσουμε όλα τα προβλήματα στην πολιτεία. Η πολιτεία δρα μέσα στον κοινωνικό χώρο, αλληλεπιδρά μαζί του. Άρα, η ελληνική κοινωνία πρέπει επίσης να κρίνεται για την ανοχή της απέναντι στην κρατική αυθαιρεσία αλλά και για τις δικές της αυθαιρεσίες. Για την αποδοχή της ομηρίας που έχει επιβληθεί από την πολιτεία στους μετανάστες με την έλλειψη σαφούς πλαισίου νομιμοποίησης. Για την αντιμετώπισή τους ως ανθρώπων που χαριστικά ζουν στον τόπο μας και άρα είναι μάζα κατάλληλη προς εκμετάλλευση (μήπως η ίδια εν ολίγοις λογική δεν αναπτύσσεται συχνά και προς τους συμπολίτες μας Ρομά;). Για την αμήχανη σιωπή μας μπροστά στα κρούσματα ρατσιστικής βίας με δράστες αστυνομικούς ή πολίτες. Για τις φοβικές μας αντιδράσεις απέναντι στην ετερότητα. Για τη συνωμοσία της σιωπής που συγκαλύπτει τη βία κατά των γυναικών και τη σεξουαλική δουλεία που τείνει να αναδειχθεί σε εθνικό μας σπορ, γεγονός που προσπερνάμε με ένα πονηρό κλείσιμο του ματιού. Για την εντέλει αποδοχή των «έκτακτων» αντιτρομοκρατικών μέτρων, που μας κληροδότησαν όχι μόνο τις κάμερες αλλά και τη λογική «ο σκοπός αγιάζει τα μέσα».

Χωρίς επομένως να παραγνωρίζεται η αξία και η αποτελεσματικότητα θεσμών προστασίας (ο Συνήγορος του Πολίτη αποτελεί το καλύτερο παράδειγμα), εξακολουθεί ένας σκληρός πυρήνας της διοίκησης να αντιμετωπίζει ως εμπόδιο το σεβασμό των δικαιωμάτων. Μαζί του, σε αγαστή σύμπνοια, η υπό διαμόρφωση «εθνική ιδεολογία» της οικονομικής και γεωπολιτικής κυριαρχίας στην ευρύτερη περιοχή, που συναρθρώνεται αρμονικά με το τρέχον πρότυπο της κατανάλωσης, ακόμα και ανθρώπινων προϊόντων. Με άλλα λόγια, η εξοικείωση με την ύπαρξη μιας ανθρωπομάζας χωρίς στοιχειώδη δικαιώματα, ενός εισαγόμενου προλεταριάτου προς ικανοποίηση εγχώριων ορμών και συμφερόντων, υποστηρίζεται από την αυθαιρεσία κρατικών λειτουργών.

Η αντιμετώπιση του διττού κινδύνου είναι η σημερινή πρόκληση, αν δε θέλουμε να περιοριζόμαστε σε επετειακές αναδρομές.

Δημοσιεύτηκε στα ΝΕΑ

Δεν είναι δύσκολο να προκληθεί φόβος στην κοινωνία του θεάματος. Αρκεί η επανειλημμένη προβολή της απειλής: ο βιαστής που κυκλοφορεί ασύλληπτος και σκιάζει με τη βία του μια περιοχή της μεγαλούπολης. Το τέλειο τηλεοπτικό προϊόν, ειδικά τώρα που ο χειμώνας μάς κλείνει νωρίτερα στο σπίτι και γυρεύουμε υποσυνείδητα το συνδυασμό του έξωθεν κινδύνου και της ένδον ασφάλειας. Η τηλεόραση πρόθυμα παίζει τη γέφυρα ανάμεσα στα δυο και καθησυχάζει τους φόβους μας. Χρειάζεται μόνο να παρέχουμε ευήκοον ους και να εξαντλούμε τη συζήτηση περί σεξιστικής βίας στα αστυνομικά σενάρια.

Αν δείξουμε όμως λίγη καχυποψία, προφανώς όχι αμφισβητώντας ή υποτιμώντας την κτηνώδη βία του βιαστή, αλλά αναζητώντας εκείνες τις μορφές της βίας που συχνά αποσιωπώνται, το σκηνικό αλλάζει. Τότε αντιλαμβανόμαστε ότι η βία κατά των γυναικών έχει πολλά άλλα προσωπεία.

Προσωπείο πρώτο: η σιωπηρή μάζα. Το υποτιθέμενο άλλοθι της πλειονότητας. Ψωνίζει από το βαλκανικό σουπερμάρκετ και καλύπτει με την κυρίαρχη κουλτούρα της αυτή την αγορά σάρκας. Παρενοχλεί σεξουαλικά, φλερτάρει ακόμα και με την ιδέα του εξαναγκασμού στη σεξουαλική πράξη.

Προσωπείο δεύτερο: το οικογενειακό άβατο. Οι κλειστές πόρτες των σπιτιών, η βία ως αναπόσπαστο στοιχείο της οικογένειας, θέμα ταμπού από τα λίγα.

Προσωπείο τρίτο: η κρατική εξουσία. Επιμένει συστηματικά να χαρακτηρίζει τα θύματα της εμπορίας ανθρώπων ως λαθρομετανάστες και εγκληματίες αντί ως θύματα σοβαρών εγκλημάτων. Στο τοπικό επίπεδο η αυθαιρεσία ενίων αστυνομικών οργάνων, ανθρώπων βουτηγμένων στο εμπόριο αυτό μέχρι το λαιμό, έχει πάρει διαστάσεις επιδημίας. Κλασικότερη αντίδραση μόλις απειληθεί ο κύκλος της σιωπής είναι η ταχύτατη απέλαση του θύματος. Αν η μέθοδος αποτύχει και η υπόθεση οδηγηθεί στη δικαιοσύνη, ακολουθείται η πεπατημένη των συνεχών αναβολών και των απειλών για ανασκευή καταθέσεων. Ευτυχώς μερικοί δικαστές αντιστέκονται στην προσπάθεια επιβολής αυτής της ιδιότυπης «ομερτά».

Ανάγλυφο το πλέγμα της βίας, πατάει σε γερά πόδια. Η «εθνική ιδεολογία» της οικονομικής και γεωπολιτικής κυριαρχίας στην ευρύτερη περιοχή συναρθρώνεται αρμονικά με την πανίσχυρη παράδοση της επιβολής του αρσενικού. Το τρέχον πρότυπο της κατανάλωσης, ακόμα και ανθρώπινων προϊόντων, συνδυάζεται τέλεια με την  ατιμώρητη (στην πράξη) ενδοοικογενειακή βία. Στην καθομιλουμένη, ο αφέντης του σπιτιού δικαιούται να το ρίχνει και λίγο έξω. Και βέβαια, η αποδοχή της ύπαρξης μιας ανθρωπομάζας χωρίς στοιχειώδη δικαιώματα, ενός εισαγόμενου προλεταριάτου προς ικανοποίηση εγχώριων ορμών, συμπληρώνεται από τη συμμετοχή στο κύκλωμα και κρατικών λειτουργών που φροντίζουν να μην υπάρξουν ανεπιθύμητες «διαρροές».

Ουσιαστικά λοιπόν, για να κοιτάξουμε κατάματα τη Τζίνα Μ. ή την Καμέλια Π. που διώκονται για παράνομη είσοδο στη χώρα και βρίσκονται έντρομες στο εδώλιο δίπλα σε όσους κατηγορούνται για την αρπαγή, το βιασμό, την κακοποίηση και τη βίαιη εκπόρνευσή τους σε ηλικία 15 και 16 ετών, πρέπει να κοιτάξουμε κατάματα εμάς τους ίδιους. Πράγμα δύσκολο. Πιο εύκολο να καταναλώσουμε μονομερώς φόβο, το φόβο που μας προκαλεί ο άγνωστος βιαστής, παρά να αναλογιστούμε το φόβο που προκαλούμε εμείς ως σύνολο στον μισό μας εαυτό.

Δημοσιεύτηκε στα ΝΕΑ

Τα περισσότερα κείμενα δημοσιεύονταν ως επιφυλλίδες στα ΝΕΑ μέχρι το καλοκαίρι του 13. Τα υπόλοιπα βλέπουν το φως κατευθείαν στο blog. Η πάνω φωτό είναι από την καμπάνια της Διεθνούς Αμνηστίας Use your freedom to write wrongs

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Τα καθαρά χέρια

Ας μιλήσουμε καθαρά

Λεξεις κλειδια

Άγιος Παντελεήμονας Ακροδεξιά Αριστερά Βαλκάνια Βουλή Βουλγαράκης Γάζα Δήμος Αθηναίων Δίκτυο Καταγραφής Περιστατικών Ρατσιστικής Βίας Δεκέμβριος Διεθνής Αμνηστία ΕΕΔΑ ΕΛΑΣ Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου ΗΠΑ Ισλάμ Ισραήλ Κίνα Κακλαμάνης Καμίνης Καρατζαφέρης ΛΑΟΣ Λοβέρδος ΜΚΟ ΜΜΕ ΟΗΕ Ολυμπιακοί Σαμαράς ΣτΕ Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών Συνήγορος του Πολίτη Χριστόδουλος Χρυσή Αυγή ανήλικοι ανθρωπισμός απαγωγές αστυνομία αστυνομική βία βία βασανιστήρια διακρίσεις διαμαρτυρία διαφάνεια διεθνή εθελοντισμός εθνικισμός εκκλησία εκλογές εκπαίδευση ελευθερία έκφρασης εργασιακά θανατική ποινή θρησκεία θρησκευτική ελευθερία ιθαγένεια κάμερες κρίση μειονότητες μετανάστες μνημόνιο περιβάλλον προσωπικά δεδομένα πτήσεις CIA ρατσισμός ρατσιστική βία ρατσιστικός λόγος σεξουαλικός προσανατολισμός σχολείο σωφρονισμός τράφικιν τρομοκρατία φυλακές φύλο χούντα όπλα