You are currently browsing the tag archive for the ‘φύλο’ tag.

Margot_Kaessmann_BM_907966gΕπικεφαλής της Προτεσταντικής Εκκλησίας στη Γερμανία είναι για πρώτη φορά γυναίκα και μάλιστα χωρισμένη μητέρα τεσσάρων παιδιών. Μια τέτοια επιλογή όχι μόνο δεν προκαλεί τα ήθη αλλά θεωρείται ότι ίσως φέρει ανάσχεση της διαρροής των πιστών. Αυτή η διαρροή σχετίζεται με την αύξηση της ετήσιας εισφοράς, του θρησκευτικού φόρου, αφού η εκκλησία συντηρείται από τις εισφορές των πιστών, δεν είναι κρατικοδίαιτη. Ας σημειωθεί ότι η ίδια η εκκλησία ανακοίνωσε επισήμως –αποθέωση διαφάνειας- πως 160.000 άνθρωποι ζήτησαν να διαγραφούν από τους καταλόγους το 2008, έναντι 130.000 το 2007. Τι να πρωτοσχολιάσει κανείς; Δυστυχώς, ούτε μία αναλογία δε μπορεί να βρεθεί με τα εν Ελλάδι ισχύοντα.
Ας μείνουμε στο θέμα του φύλου. Η επιλογή μιας γυναίκας με ιδιαίτερη ευφράδεια και ισχυρή δημόσια παρουσία δεν είναι μόνο θέμα «εκκλησιαστικού μάρκετινγκ». Φανερώνει επίσης ότι ο «σκανδαλισμός» δεν προκαλείται από την προσαρμογή στη ζωντανή πραγματικότητα και τις ανάγκες της. Αντίθετα, είναι η «Ηθική της ηθικολογίας» που προκαλεί σκανδαλισμό και κρύβει σκάνδαλα. Το γνωρίζουν αυτό οι εκκλησιαστικοί οργανισμοί, τόσο στην Εσπερία όσο και εδώ. Ο αποκλεισμός των γυναικών, ακόμα και από ρόλους που δε σκοντάφτουν σε δογματικά ασυμβίβαστα, στέλνει λάθος μηνύματα και αναιρεί το χριστιανικό «ουκ ένι άρσεν και θήλυ».
tina-bribiliΤην ίδια ώρα, κυριακάτικο ταμπλόιντ κάνει «πρώτο θέμα» την Υπουργό Περιβάλλοντος: «Ενώ η Τίνα κάνει πασαρέλα οι οικοπεδοφάγοι οργιάζουν στα καμένα». Πολλοί συσχετίζουν την επίθεση με τα κατασκευαστικά συμφέροντα των ιδιοκτητών της εφημερίδας. Ανεξαρτήτως ερμηνείας, τα υπαινικτικά σχόλια για την εμφάνιση και τις προσωπικές επιλογές της υπουργού δε θα γίνονταν αν ήταν άντρας και ιδίως από πολιτικό τζάκι. Ο υφέρπων σεξισμός δείχνει πόσο απέχουμε από μια δημοκρατία της πλήρους ισότητας. Στη χώρα μας υπάρχει μια γυάλινη οροφή στην εξέλιξη των γυναικών. Και μολονότι αποτιμάται θετικά η είσοδος περισσότερων γυναικών στην κυβέρνηση, το μεγάλο ζητούμενο είναι άλλο: η σταδιακή άρση των αόρατων φραγμών που κρατούν τις γυναίκες μακριά από θέσεις λήψης αποφάσεων. Η διαδικασία αυτή απαιτεί πολλές, μικρότερες αλλά δυσκολότερες, μάχες.
Από την άλλη, είμαστε πολύ κοντά στην ανάδειξη γυναίκας στην θέση του επικεφαλής της αξιωματικής αντιπολίτευσης και μελλοντικού διεκδικητή της πρωθυπουργίας. Θετική εξέλιξη, υπό μια διευκρίνιση: όπως ακριβώς δεν μπορεί το φύλο να αποτελεί λόγο αποκλεισμού, έτσι δεν μπορεί να αποτελεί και λόγο επιλογής, αν δε συνοδεύεται από ουσιαστικό λόγο και έργο. Η νέα γερμανίδα Αρχιεπίσκοπος, διαβάζουμε, έχει στο ενεργητικό της πλούσιο ποιμαντορικό έργο. Κάνει μαχητικά σχόλια για κάθε πολιτικό ή κοινωνικό ζήτημα, δραστηριοποιείται στο ζήτημα της οικουμενικής συνεννόησης και στο πρόβλημα της φτώχειας στις πλούσιες κοινωνίες. Με άλλα λόγια, δεν είναι όλα θέμα μάρκετινγκ.

Η πολυσυζητημένη τέλεση των πολιτικών γάμων ομόφυλων ζευγαριών πρέπει κατ’ αρχήν να ιδωθεί ως μια, κατά το μάλλον ή ήττον, κίνηση με συμβολική σημασία. Ως τέτοια πέτυχε το σκοπό της: επανέφερε στο δημόσιο διάλογο τις διακρίσεις με βάση τον σεξουαλικό προσανατολισμό, φέρνοντας κοινωνία και πολιτεία προ τετελεσμένων. Το νομικό ζήτημα που άνοιξαν οι γάμοι και η παρέμβαση του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου θα ρυθμιστεί όπως πρέπει, δηλαδή μέσω της δικαιοσύνης. Πάντως, η Εθνική Επιτροπή Δικαιωμάτων του Ανθρώπου από το 2004 είχε εκφράσει αμφιβολίες για το κατά πόσο τα περί τέλεσης γάμου άρθρα του υφιστάμενου Αστικού Κώδικα παρέχουν την δυνατότητα άμεσης και αυτόματης επέκτασης του δικαιώματος και στους ομοφυλόφιλους. Είχε σημειώσει την ανάγκη συνυπολογισμού ολόκληρου του δικαιικού πλέγματος μέσα στο οποίο εντάσσεται η υφιστάμενη ρύθμιση. Σε κάθε περίπτωση, είχε προτάξει τις αρχές της εφαρμογής του διεθνούς δικαίου των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε σχέση με τον σεξουαλικό προσανατολισμό και την ταυτότητα φύλου, που επιβάλλουν την απόλυτη απαγόρευση της αθέμιτης διάκρισης ως προς την πλήρη απόλαυση όλων των δικαιωμάτων.

Όμως και άλλα ουσιαστικά ζητήματα τώρα τίθενται με μεγαλύτερη ένταση. Κατά πρώτον, το γενικότερο πρόβλημα των διακρίσεων. Η αναγγελθείσα εισαγωγή του Συμφώνου Ελεύθερης Συμβίωσης επιβεβαιώνει πανηγυρικά την έλλειψη βούλησης να αρθούν οι διακρίσεις. Έτσι, μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για την συμπερίληψη των ζευγαριών ίδιου φύλου σε αυτό το πλαίσιο κινδυνεύει να χαθεί και απειλείται να εισαχθεί μια νέα διάκριση. Ο θεσμός που δημιουργήθηκε σε πολλές χώρες για να παράσχει νομική αναγνώριση πρωτίστως στα ομόφυλα ζευγάρια εδώ τα εξαιρεί, θέτοντας εν αμφιβόλω την ίδια τη σκοπιμότητά του. Ας αναλογιστούμε αυτή τη στάση της πολιτείας πριν σπεύσουμε να κατακεραυνώσουμε τους «εισαγωγείς καινών δαιμονίων» της Τήλου.

Το δεύτερο ζήτημα είναι ο επιπόλαιος τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζονται σημαντικά ζητήματα αρχής. Τα δικαιώματα του ανθρώπου δεν είναι θέμα ποσοστών, πλειοψηφίας και μειοψηφίας. Ως εκ τούτου, είναι άστοχη η θέση «εμείς θα θέλαμε να προχωρήσουμε αλλά η ελληνική κοινωνία δεν είναι ακόμα ώριμη», ιδίως όταν εκπορεύεται από επίσημα χείλη. Η επίκληση της «βούλησης της ελληνικής κοινωνίας» για εκείνα τα θέματα μόνο που διεγείρουν τα φοβικά αντανακλαστικά της και όχι για παράδειγμα στο ζήτημα της δημιουργίας Υπουργείου Περιβάλλοντος (την οποία ενθέρμως στηρίζει η κοινή γνώμη), φανερώνει μια ιδιότυπη επιλεκτικότητα.

Εν κατακλείδι, η ανωριμότητα μιας κοινωνίας δεν αποτελεί άλλοθι σε θέματα αρχής όπως ο σεβασμός των δικαιωμάτων του ανθρώπου και η εναρμόνιση με τα διεθνή πρότυπα. Η πολιτική ηγεσία οφείλει να συμβάλλει στην ωρίμανση μιας κοινωνίας και όχι να κρύβεται πίσω από την ανωριμότητά της. Αναμένουμε από το υπουργείο Δικαιοσύνης να κινηθεί στο πλαίσιο που ο ίδιος ο υπουργός έθεσε σε δήλωσή του, δηλαδή να επιλύσει τα «κοινωνικά ζητήματα(…) με υπευθυνότητα και ωριμότητα», απορρίπτοντας την τηλεοπτική ηθικολογία και παραβλέποντας το κακώς εννοούμενο πολιτικό κόστος.

Δημοσιεύτηκε στα ΝΕΑ

Είναι σχεδόν κοινότοπη η παραδοχή πως η εκπαίδευση λειτουργεί πολλαπλασιαστικά: το δικαίωμα στην εκπαίδευση διευκολύνει την απόλαυση όλων των δικαιωμάτων και των ελευθεριών ενώ αντίθετα όλα τα δικαιώματα υπονομεύονται όταν το δικαίωμα στην εκπαίδευση παραβιάζεται. Υπό αυτό το πρίσμα, ο αποκλεισμός των κοριτσιών από τη μάθηση αποτελεί ένα διαρκές έγκλημα κατά της ανθρωπότητας και υπονομεύει όχι μόνο το μέλλον των ίδιων των αποκλεισμένων κοριτσιών αλλά και τις προοπτικές για έναν κόσμο με περισσότερη ελευθερία και ασφάλεια. Έτσι πρέπει να δούμε κάθε πρακτική που επιβάλλει ή ανέχεται βία και διακρίσεις μέσα στο σχολείο και γύρω από αυτό. Και είναι δυστυχώς πολλές αυτές οι πρακτικές, σύμφωνα με την έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας «Ασφαλή Σχολεία: δικαίωμα κάθε κοριτσιού». Η συγκεκαλυμμένη επιβολή διδάκτρων στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση (αν και απαγορεύεται ρητά από μια σειρά διεθνών συμβάσεων) είναι συνήθης και πλήττει κατεξοχήν τα κορίτσια. Η  σεξουαλική βία και ο φόβος του βιασμού στους δρόμους, μάστιγα της Αφρικής, κλείνει τα κορίτσια στους τοίχους του σπιτιού. Οι στρατιωτικοί έλεγχοι (όπως στα Κατεχόμενα Παλαιστινιακά Εδάφη) αποτελούν σαφέστατη παρεμπόδιση των μαθητών να φτάσουν στο σχολείο τους. Ο πόλεμος οδηγεί τα παιδιά μαζικά εκτός σχολείου (στο Ιράκ το εκπαιδευτικό σύστημα καταρρέει: 30% των παιδιών πήγαν σχολείο το 2006 έναντι 75% της προηγούμενης χρονιάς). Ο φονταμενταλισμός στοχοποιεί αποκλειστικά τα κορίτσια και χτίζει μια κοινωνία τρόμου και απόλυτου αποκλεισμού. Η παρενόχληση και η βία από συμμαθητές ή δασκάλους αποτελεί ενδημικό φαινόμενο σε πολλές χώρες, χώρες όχι μόνο του Τρίτου Κόσμου αλλά και ανεπτυγμένες. Στις τελευταίες ανθεί και η βία της τεχνολογίας, όπως η απειλή της έκθεσης μέσω του διαδικτύου.

Οι επιπτώσεις του εκπαιδευτικού αποκλεισμού δεν είναι εύκολο να προσμετρηθούν. Δε διαιωνίζεται μόνο η αμάθεια, πλήττεται ακόμα η υγεία των κοριτσιών και της ευρύτερης κοινότητας. Η Παγκόσμια Εκστρατεία για την Εκπαίδευση εκτιμά πως μια οικουμενική πρωτοβάθμια εκπαίδευση θα απέτρεπε 700.000 μολύνσεις από AIDS κάθε χρόνο. Κυρίως όμως διαιωνίζεται ο φαύλος κύκλος της βίας καθώς το σχολείο αντικατοπτρίζει την ευρύτερη κοινωνία. Μπορεί να προετοιμάζει και να αναπαράγει κάθε μορφή βίας που υφίστανται οι γυναίκες κατά τη διάρκεια της ζωής τους, βία σωματική, σεξουαλική ή ψυχολογική. Η ατιμωρησία της σχολικής βίας διδάσκει πως η βία κατά των γυναικών είναι αποδεκτή. Από την άλλη, το σχολείο του αποκλεισμού τροφοδοτεί την κοινωνία με εργατική δύναμη έτοιμη προς εκμετάλλευση. Είναι άραγε άσχετο το γεγονός ότι, ενώ οι γυναίκες αποτελούν τον μισό παγκόσμιο πληθυσμό, κερδίζουν μόλις το 1/10 του παγκόσμιου εισοδήματος και κατέχουν μόλις το 1/100 του παγκόσμιου πλούτου; Με την έννοια αυτή, οι εκπαιδευτικές ανισότητες και οι αποκλεισμοί αποτελούν μια από τις μεγαλύτερες απειλές κατά της πλανητικής ισορροπίας.

Εφημερίδα Ιδιωτικός Εκπαιδευτικός

Πρόσφατα στην Κοπεγχάγη συναντήθηκαν εκπρόσωποι Ευρωπαϊκών και Αραβικών θεσμών προστασίας των δικαιωμάτων του ανθρώπου, επιδιώκοντας να χτίσουν γέφυρες επικοινωνίας. Έξω από το κτίριο είχαν συγκεντρωθεί μερικές δεκάδες Δανοί που διατράνωναν την αντίθεσή τους στην παρουσία μουσουλμάνων στη χώρα. Κάποιος θα μπορούσε απλώς να χαρακτηρίσει την αντίδραση ρατσιστική, τους διαδηλωτές γραφικούς, το συμβάν μεμονωμένο. Θα πρέπει όμως να λάβει υπόψη του πως στη Δανία ζει μεγάλος μεταναστευτικός πληθυσμός. Στην πόλη του Μάλμε πάνω από τα μισά παιδιά που γεννιούνται παίρνουν το όνομα Μοχάμεντ. Το ακροδεξιό κόμμα απέσπασε 10% διακηρύσσοντας «έξω οι ξένοι». Καλό είναι λοιπόν να ακούμε με προσοχή κάθε τέτοια έκφραση ξενόφοβης δυσφορίας ακριβώς γιατί αποτυπώνει ένα σοβαρό ρεύμα σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Ας μην ξεχνάμε εξάλλου πως στη Δανία άναψε η φωτιά για τα σκίτσα του Μωάμεθ που σάρωσε τον μισό πλανήτη. Η αμοιβαία κατανόηση έχει όρια και μάλιστα στενά. Σε πολλές δυτικές χώρες με δημοκρατική παράδοση, ένα τοξικό κοκτέιλ προκαταλήψεων και άγνοιας για την αραβική κουλτούρα οδηγεί στην αναζωπύρωση εξτρεμιστικών απόψεων ενώ η πνευματική ελίτ οχυρώνεται πίσω από την ελευθερία λόγου με τρόπο αυτάρεσκο και ενίοτε αυτιστικό. Ταυτόχρονα, το πολύτιμο για εμάς «ευρωπαϊκό κεκτημένο» που κατοχυρώνει την κριτική, σατιρική αντιμετώπιση συμβόλων της θρησκευτικής εξουσίας, σε πολλές αραβικές χώρες θεωρείται ευθεία επίθεση κατά της απαραβίαστης ιερής σφαίρας και οι υπέρ της θεοκρατίας φωνές δυναμώνουν. Είμαστε λοιπόν αντιμέτωποι με μια υπεραπλούστευση, μια βαθιά πόλωση.

Στην  Κοπεγχάγη διαπιστώσαμε τις δυσκολίες του διαπολιτισμικού διαλόγου. Οι  ευρωπαίοι στιγματίσαμε τις διακρίσεις λόγω φύλου, φυλής ή καταγωγής στις χώρες μας.  Αρκετοί άραβες εντόπισαν τις ίδιες διακρίσεις. Στις χώρες μας όμως πάλι, όχι στις δικές τους. Οι σοβαρότατες παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων αποσιωπώνται από τους άραβες και το εν μέρει δικαιολογημένο αίσθημα του αδικημένου κινδυνεύει να γίνει μόνιμο σύνδρομο αμυντικής ωραιοποίησης της «αραβικότητας» συλλήβδην. Έτσι όμως φτάνουμε να μην υπάρχει κοινή γλώσσα και συνεννόηση ακόμα και για βασικές έννοιες.

Ο διάλογος πρέπει να είναι διαρκής και ανοιχτός. Σε μια επόμενη κρίση, σαν αυτή των σκίτσων, όσοι περισσότεροι αποστασιοποιηθούν από τη θεωρία περί σύγκρουσης πολιτισμών τόσο το καλύτερο. Οι  αποκλειστικοί αντιπρόσωποι της μιας και μόνης αλήθειας, εκείνοι που δεν έχουν αντικρίσει με θάρρος το πραγματικό τους πρόσωπο στον καθρέφτη, είναι πάντα οι πρώτοι που πυροδοτούν την ένταση. Η πρόκλησή μας  είναι οι νηφάλιες φωνές να διαλέγονται και όταν χρειάζεται να ακούγονται δυνατά, υπερασπίζοντας μια κοινή βάση αξιών που πρέπει να χτίσουμε.

Δημοσιεύτηκε στα ΝΕΑ

Το έμβρυο που κυοφορούσε η 17χρονη Περουβιανή Κ. L. είχε σοβαρότατη εγκεφαλική βλάβη. Ο διευθυντής του νοσοκομείου αρνήθηκε παράνομα την άμβλωση και την ανάγκασε να γεννήσει και να θηλάσει ένα βρέφος που έζησε 4 ημέρες. Η Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ την δικαίωσε και αποφάνθηκε πως η υποχρεωτική γέννηση ενός σοβαρά παραμορφωμένου εμβρύου ισοδυναμούσε με σκληρή, απάνθρωπη και ταπεινωτική μεταχείριση. Στο Μεξικό η 13χρονη Ρaulina Ramνrez εξαναγκάστηκε να φέρει στον κόσμο τον καρπό του βιασμού της από άγνωστο διαρρήκτη. Πολέμιοι της άμβλωσης και ο διευθυντής του κρατικού νοσοκομείου την απείλησαν πως με την άμβλωση θα πέθαινε ή θα έμενε στείρα. Η Διεθνής Αμνηστία κατέγραψε την αποτρόπαιη πραγματικότητα που βιώνουν εκατομμύρια γυναίκες: απαγόρευση πρόσβασης σε ιατρικές υπηρεσίες αντιμετώπισης των επιπλοκών μιας έκτρωσης, βιασμοί και αιμομιξίες που οδηγούν σε ανεπιθύμητες εγκυμοσύνες και οδυνηρό κοινωνικό στιγματισμό, άρνηση πρόσβασης σε ασφαλή έκτρωση όποτε η εγκυμοσύνη απειλεί τη ζωή της εγκύου. Η έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας συνάντησε την υποστήριξη των γυναικείων οργανώσεων και την παράφωνη θέση του Βατικανού που κάλεσε τους πιστούς να πάψουν να την υποστηρίζουν επειδή «τάχθηκε υπέρ των αμβλώσεων»!
Υπάρχει και η ελληνική εκδοχή της αντιπαράθεσης αυτής. Η Εθνική Επιτροπή Βιοηθικής αναφέρθηκε στις προγεννητικές και προεμφυτευτικές εξετάσεις και τη μεταχείριση του εμβρύου. Υποστήριξε πως οι γονείς πρέπει ελεύθερα να αποφασίζουν για την εξακολούθηση μιας εγκυμοσύνης, μόνο αν με τα σύγχρονα μέσα της προγεννητικής διάγνωσης διαπιστώνονται ιδιαιτέρως σοβαρές παθήσεις για το παιδί που θα γεννηθεί. Η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας αντέδρασε έντονα, εγείροντας γενικότερα θέμα άμβλωσης και κατηγορώντας την Επιτροπή για «κρυπτορατσισμό» και αντιλήψεις «ευγονικής». Η Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου τόνισε πως η εξακολούθηση ή μη μιας εγκυμοσύνης αποτελεί όψη του δικαιώματος της γυναίκας να ορίζει το σώμα της και, επομένως, στοιχείο της ανθρώπινης αξίας της. Αν στερηθεί αυτή τη δυνατότητα, μετατρέπεται σε απλό μέσο αναπαραγωγής. Επίσης, η αναπαραγωγή και η δημιουργία οικογένειας αποτελούν θεμελιώδη δικαιώματα σύμφωνα με το Σύνταγμά μας. Εκείνος που τα ασκεί εκδηλώνει μια δική του επιθυμία, όχι κάποιο «χρέος» ή «καθήκον» απέναντι στην κοινωνία ή τον Θεό.
Κάθε θρησκευτική κοινότητα δικαιούται φυσικά να δημοσιοποιεί τις θέσεις της για κεφαλαιώδη ηθικά ζητήματα. Για τις θέσεις αυτές κρίνεται. Ιδίως κρίνεται όταν επιτίθεται εναντίον όσων διαφωνούν. Όταν ενοχοποιεί μια γυναίκα για τον βιασμό που υπέστη ή για την παθογένεια του εμβρύου της. Όταν στο όνομα της ηθικής καθαρότητας μια Εκκλησία παραγνωρίζει τις ανυπολόγιστες συνέπειες για εκατομμύρια ανθρώπους, όπως ακριβώς συμβαίνει και με τη λυσσαλέα μάχη του Βατικανού κατά του προφυλακτικού, παρά την πανδημία του ΑΙDS.

Δημοσιεύτηκε στα ΝΕΑ

Η Ελλάδα είναι από τους πιο δημοφιλείς προορισμούς θυμάτων σεξουαλικής εκμετάλλευσης όπως προκύπτει από τις διεθνείς εκθέσεις (ΟΑΣΕ, Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, Στέιτ Ντιπάρτμεντ). Η κατάσταση είναι ορατή και δια γυμνού οφθαλμού. Το κύκλωμα δε λειτουργεί στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού, είναι μέρος της ελληνικής καθημερινότητας. Οι κανόνες της αγοράς ρυθμίζουν τα δρομολόγια των κοριτσιών. Οι αλλαγές στις διαθέσεις του «αγοραστικού κοινού» καθορίζουν και την προέλευση του «εμπορεύματος». Έτσι απλά εξηγείται και το πρόσφατο ρεύμα από την Αφρική και τη Λατινική Αμερική. Τα θύματα δεν επιλέγουν τη χώρα μας. Η χώρα μας τα επιλέγει.

Σε λίγες μέρες θα εκδικαστεί μια υπόθεση που αποκαλύφθηκε τον Αύγουστο 2005. Δυο κορίτσια από τη Νιγηρία κατέθεσαν στην αστυνομία όσα υπέστησαν επί τρία χρόνια. Η μεταφορά τους στην Ελλάδα κοστολογήθηκε 50.000 ευρώ. Τόσο ήταν το χρέος προς τους Νιγηριανούς ιδιοκτήτες- μεταφορείς τους. Και αφού το χρέος ήταν μεγάλο, δεν αποπληρωνόταν με οικιακές εργασίες. Έλληνες ατζέντηδες ανέλαβαν λοιπόν να τις προωθήσουν σε διάφορα μέρη της χώρας, κυρίως νησιά. Δούλευαν σε μπαρ, αναγκάζονταν να κοιμούνται με δεκάδες άντρες καθημερινά. Όποτε αντιδρούσαν αντιμετώπιζαν απειλές: κινδύνευαν οι ίδιες και οι οικογένειές τους στη Νιγηρία. Δέρνονταν, καίγονταν με σίδερο και καυτό νερό. Τα χρήματα πάντως έμπαιναν στους λογαριασμούς των «μεταφορέων», είτε προέρχονταν από την πορνεία είτε από το μικρεμπόριο στο δρόμο. Μετά τη διαφυγή και την κατάθεσή τους, εγκαταστάθηκαν με ασφάλεια σε ειδικό ξενώνα. Δυο συμπατριώτες τους, ένας άντρας και μια γυναίκα, συνελήφθησαν. Πανω τους βρέθηκαν βιβλιάρια καταθέσεων με αρκετά χρήματα. Τα μπαρ που κατονομάστηκαν σε επαρχιακές πόλεις δεν ερευνήθηκαν ποτέ. Οι υπόλοιποι του κυκλώματος, τουλάχιστον τέσσερις, διέφυγαν, παρά τα εντάλματα που εκδόθηκαν. Ο ένας γύρισε στη Νιγηρία και επισκέφτηκε τις οικογένειες των κοριτσιών για να θυμίσει πως το χρέος μένει απλήρωτο.

Το τράφικιν, η εμπορία ανθρώπων, δεν έχει μόνο τη μορφή που βλέπουμε στις δημοσιογραφικές έρευνες. Δεν είναι μόνο ένα βίαιο, σφιχτό κύκλωμα μαφιόζων. Οι θύτες δεν είναι μόνο νταβατζήδες, είναι απόλυτοι ιδιοκτήτες αυτών των ανθρώπων. Συχνά τα θύματα νιώθουν πως όντως έχουν χρέος: η μια Νιγηριανή συνέχιζε να πληρώνει και μετά τη διαφυγή της! Το τράφικιν έχει γίνει μέρος της σύγχρονης ελληνικής πραγματικότητας. Σίγουρο αγοραστικό ενδιαφέρον, τεράστια κέρδη, κλειστά στόματα. Το πλέγμα πελατειακών σχέσεων απλώνεται σε όλη τη χώρα και συμμετέχουν και κρατικοί αξιωματούχοι. Ο κίνδυνος για το εγχώριο τμήμα του κυκλώματος ελάχιστος, αν και οι μικρές κοινωνίες βοούν για τα στραβά μάτια μερικών αστυνομικών. Πώνα απ’ όλα,  οι πελατειακές σχέσεις δε θα υπήρχαν χωρίς τους πελάτες και δυστυχώς πελάτες είναι αμέτρητοι συμπατριώτες μας.

Δημοσιεύτηκε στα ΝΕΑ

Στη μνήμη της Ολυμπίας Μαρίνη που κακοποιήθηκε μέχρι θανάτου από τον άντρα της.

Σύμφωνα με το Συμβούλιο της Ευρώπης, η ενδοοικογενειακή βία αποτελεί τη βασική αιτία θανάτου και αναπηρίας για τις γυναίκες ηλικίας 16 έως 44 ετών, πάνω από τον καρκίνο ή τα τροχαία. Η ενδοοικογενειακή βία δεν είναι ιδιωτική υπόθεση, είναι ένα ταμπού αιώνων που πρέπει να σπάσει. Κακώς, λοιπόν, η ελληνική κοινωνία σιωπά για το θέμα. Πρόσφατα όμως κατατέθηκε ένα σχετικό νομοσχέδιο που φιλοδοξεί- παρά τις σοβαρές του ελλείψεις –  να καλύψει το νομοθετικό κενό, το οποίο εμπόδιζε πολλές γυναίκες να ζητήσουν την προστασία της Δικαιοσύνης και την τιμωρία των δραστών. Αναγνωρίζει ως αδίκημα το βιασμό εντός γάμου. Καλύπτει μερικώς τις περιπτώσεις της άσκησης βίας στο πλαίσιο των συντροφικών σχέσεων πέραν των συζυγικών. Δείχνει ιδιαίτερη ευαισθησία για τα δικαιώματα του παιδιού και των ευάλωτων ατόμων ως θυμάτων της βίας ή ως παρισταμένων σε πράξεις βίας και –πράγμα σπάνιο στην ευρωπαϊκή νομοθεσία- προβλέπει ότι η βία παρουσία ανηλίκου θεωρείται βαρύτατο αδίκημα. Τέλος, δεν αναγνωρίζει τη σωματική βία ως μέθοδο σωφρονισμού ανηλίκων.

Εντούτοις, η κριτική, μεταξύ άλλων της Διεθνούς Αμνηστίας και του Συνδέσμου για τα Δικαιώματα της Γυναίκας, οδήγησε στην προσωρινή απόσυρση του νομοσχεδίου. Επισημάνθηκε πως το νομοσχέδιο έχει κυρίως κατασταλτικό χαρακτήρα και δεν αναγνωρίζει την πολυπλοκότητα και τη σοβαρότητα του προβλήματος, μην αναφέροντας καν τον όρο «βία κατά των γυναικών». Όμως, η βία στην οικογένεια είναι έμφυλη, διότι στρέφεται κατ’ εξοχήν κατά των γυναικών και σχετίζεται με τις σχέσεις εξουσίας μεταξύ των δυο φύλων. Εξάλλου, ο νομοθέτης προκρίνει την προστασία της οικογένειας και όχι των θυμάτων της βίας. Γιατί όμως να προστατεύσουμε μια οικογένεια που σκοτώνει ή κακοποιεί; Η οικογένεια ως πυρήνας ασφάλειας χρειάζεται στήριξη. Η οικογένεια ως κέλυφος βίας όχι. Επίσης, το νομοσχέδιο εστιάζει στις «σοβαρότερες και απεχθέστερες μορφές βίας» και δε δίνεται η αρμόζουσα βαρύτητα σε όλες ανεξαιρέτως τις εκφάνσεις της ενδοοικογενειακής βίας (λεκτική, ψυχολογική, σωματική, σεξουαλική).

Η αποτελεσματική αντιμετώπιση της ενδοοικογενειακής βίας προϋποθέτει μέριμνα για την υποδοχή των θυμάτων, τη στήριξή τους, τη φιλοξενία σε ξενώνες, την προστασία ανηλίκων και μαρτύρων. Απαιτείται η κατάλληλη εκπαίδευση όσων δημόσιων λειτουργών αντιμετωπίζουν περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας. Χρειάζεται ειδικό σώμα δικαστών με κατάλληλη κατάρτιση. Επιβάλλεται να παρέχεται η δυνατότητα παράστασης πολιτικής αγωγής από ΜΚΟ. Εν κατακλείδι, εν αναμονή του νέου σχεδίου νόμου ελπίζουμε να είναι το Υπουργείο Δικιαοσύνης αρκετά θαρραλέο και ώριμο, ώστε να λάβει όντως υπόψη του τις προτάσεις αυτές. Ενδεχόμενη επαναφορά του ίδιου σχεδόν νομοσχεδίου, όπως φημολογείται, και  απόπειρα να αποσπαστεί η συναίνεση όσων άσκησαν κριτική απέχει αρκετά από μια ουσιαστική προσπάθεια να δράσει η πολιτεία κατά της ενδοοικογενειακής βίας.

Σε ό,τι δε αφορά τον καθένα από εμάς, φρίττουμε βέβαια όταν η βία «ξεπερνάει το μέτρο». Ας παραδεχτούμε όμως πως έχουμε συνηθίσει να θεωρούμε ιδιωτική υπόθεση και τείνουμε να συγκαλύπτουμε τη «λελογισμένη χρήση βίας». Η συνωμοσία της σιωπής για τη γνωστή μας που ενδεχομένως «τις τρώει λίγο» είναι κι αυτή μέρος του προβλήματος. Ας είναι λοιπόν ο τραγικός χαμός της Ολυμπίας Μαρίνη στον Ασπρόπυργο η σταγόνα που θα ξεχειλίσει το ποτήρι.

Δημοσιεύτηκε στα ΝΕΑ

Δεν είναι δύσκολο να προκληθεί φόβος στην κοινωνία του θεάματος. Αρκεί η επανειλημμένη προβολή της απειλής: ο βιαστής που κυκλοφορεί ασύλληπτος και σκιάζει με τη βία του μια περιοχή της μεγαλούπολης. Το τέλειο τηλεοπτικό προϊόν, ειδικά τώρα που ο χειμώνας μάς κλείνει νωρίτερα στο σπίτι και γυρεύουμε υποσυνείδητα το συνδυασμό του έξωθεν κινδύνου και της ένδον ασφάλειας. Η τηλεόραση πρόθυμα παίζει τη γέφυρα ανάμεσα στα δυο και καθησυχάζει τους φόβους μας. Χρειάζεται μόνο να παρέχουμε ευήκοον ους και να εξαντλούμε τη συζήτηση περί σεξιστικής βίας στα αστυνομικά σενάρια.

Αν δείξουμε όμως λίγη καχυποψία, προφανώς όχι αμφισβητώντας ή υποτιμώντας την κτηνώδη βία του βιαστή, αλλά αναζητώντας εκείνες τις μορφές της βίας που συχνά αποσιωπώνται, το σκηνικό αλλάζει. Τότε αντιλαμβανόμαστε ότι η βία κατά των γυναικών έχει πολλά άλλα προσωπεία.

Προσωπείο πρώτο: η σιωπηρή μάζα. Το υποτιθέμενο άλλοθι της πλειονότητας. Ψωνίζει από το βαλκανικό σουπερμάρκετ και καλύπτει με την κυρίαρχη κουλτούρα της αυτή την αγορά σάρκας. Παρενοχλεί σεξουαλικά, φλερτάρει ακόμα και με την ιδέα του εξαναγκασμού στη σεξουαλική πράξη.

Προσωπείο δεύτερο: το οικογενειακό άβατο. Οι κλειστές πόρτες των σπιτιών, η βία ως αναπόσπαστο στοιχείο της οικογένειας, θέμα ταμπού από τα λίγα.

Προσωπείο τρίτο: η κρατική εξουσία. Επιμένει συστηματικά να χαρακτηρίζει τα θύματα της εμπορίας ανθρώπων ως λαθρομετανάστες και εγκληματίες αντί ως θύματα σοβαρών εγκλημάτων. Στο τοπικό επίπεδο η αυθαιρεσία ενίων αστυνομικών οργάνων, ανθρώπων βουτηγμένων στο εμπόριο αυτό μέχρι το λαιμό, έχει πάρει διαστάσεις επιδημίας. Κλασικότερη αντίδραση μόλις απειληθεί ο κύκλος της σιωπής είναι η ταχύτατη απέλαση του θύματος. Αν η μέθοδος αποτύχει και η υπόθεση οδηγηθεί στη δικαιοσύνη, ακολουθείται η πεπατημένη των συνεχών αναβολών και των απειλών για ανασκευή καταθέσεων. Ευτυχώς μερικοί δικαστές αντιστέκονται στην προσπάθεια επιβολής αυτής της ιδιότυπης «ομερτά».

Ανάγλυφο το πλέγμα της βίας, πατάει σε γερά πόδια. Η «εθνική ιδεολογία» της οικονομικής και γεωπολιτικής κυριαρχίας στην ευρύτερη περιοχή συναρθρώνεται αρμονικά με την πανίσχυρη παράδοση της επιβολής του αρσενικού. Το τρέχον πρότυπο της κατανάλωσης, ακόμα και ανθρώπινων προϊόντων, συνδυάζεται τέλεια με την  ατιμώρητη (στην πράξη) ενδοοικογενειακή βία. Στην καθομιλουμένη, ο αφέντης του σπιτιού δικαιούται να το ρίχνει και λίγο έξω. Και βέβαια, η αποδοχή της ύπαρξης μιας ανθρωπομάζας χωρίς στοιχειώδη δικαιώματα, ενός εισαγόμενου προλεταριάτου προς ικανοποίηση εγχώριων ορμών, συμπληρώνεται από τη συμμετοχή στο κύκλωμα και κρατικών λειτουργών που φροντίζουν να μην υπάρξουν ανεπιθύμητες «διαρροές».

Ουσιαστικά λοιπόν, για να κοιτάξουμε κατάματα τη Τζίνα Μ. ή την Καμέλια Π. που διώκονται για παράνομη είσοδο στη χώρα και βρίσκονται έντρομες στο εδώλιο δίπλα σε όσους κατηγορούνται για την αρπαγή, το βιασμό, την κακοποίηση και τη βίαιη εκπόρνευσή τους σε ηλικία 15 και 16 ετών, πρέπει να κοιτάξουμε κατάματα εμάς τους ίδιους. Πράγμα δύσκολο. Πιο εύκολο να καταναλώσουμε μονομερώς φόβο, το φόβο που μας προκαλεί ο άγνωστος βιαστής, παρά να αναλογιστούμε το φόβο που προκαλούμε εμείς ως σύνολο στον μισό μας εαυτό.

Δημοσιεύτηκε στα ΝΕΑ

Τα περισσότερα κείμενα δημοσιεύονταν ως επιφυλλίδες στα ΝΕΑ μέχρι το καλοκαίρι του 13. Τα υπόλοιπα βλέπουν το φως κατευθείαν στο blog. Η πάνω φωτό είναι από την καμπάνια της Διεθνούς Αμνηστίας Use your freedom to write wrongs

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Τα καθαρά χέρια

Ας μιλήσουμε καθαρά

Λεξεις κλειδια

Άγιος Παντελεήμονας Ακροδεξιά Αριστερά Βαλκάνια Βουλή Βουλγαράκης Γάζα Δήμος Αθηναίων Δίκτυο Καταγραφής Περιστατικών Ρατσιστικής Βίας Δεκέμβριος Διεθνής Αμνηστία ΕΕΔΑ ΕΛΑΣ Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου ΗΠΑ Ισλάμ Ισραήλ Κίνα Κακλαμάνης Καμίνης Καρατζαφέρης ΛΑΟΣ Λοβέρδος ΜΚΟ ΜΜΕ ΟΗΕ Ολυμπιακοί Σαμαράς ΣτΕ Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών Συνήγορος του Πολίτη Χριστόδουλος Χρυσή Αυγή ανήλικοι ανθρωπισμός απαγωγές αστυνομία αστυνομική βία βία βασανιστήρια διακρίσεις διαμαρτυρία διαφάνεια διεθνή εθελοντισμός εθνικισμός εκκλησία εκλογές εκπαίδευση ελευθερία έκφρασης εργασιακά θανατική ποινή θρησκεία θρησκευτική ελευθερία ιθαγένεια κάμερες κρίση μειονότητες μετανάστες μνημόνιο περιβάλλον προσωπικά δεδομένα πτήσεις CIA ρατσισμός ρατσιστική βία ρατσιστικός λόγος σεξουαλικός προσανατολισμός σχολείο σωφρονισμός τράφικιν τρομοκρατία φυλακές φύλο χούντα όπλα