Κοινωνία των πολιτών ή των «πρότζεκτ»;

H προεκλογική επίσκεψη του νυν Πρωθυπουργού συνοδεία τηλεοπτικών συνεργείων στα γραφεία Μη Κυβερνητικής Οργάνωσης και οι συνεχείς αναφορές του Προέδρου του ΠΑΣΟΚ στο ρόλο των ΜΚΟ και τη συμμετοχική δημοκρατία φανερώνουν μια επένδυση (ευκαιριακή ή μονιμότερη) στο πολιτικό κεφάλαιο των ΜΚΟ. Είναι άλλωστε γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια η Ελλάδα κατάφερε να μειώσει τη διαφορά που τη χώριζε από άλλες δυτικές κοινωνίες, αναφορικά με το βαθμό συμμετοχής των πολιτών σε εθελοντικές πρωτοβουλίες. Είναι λοιπόν δεδομένο το ενδιαφέρον για τη δυναμική του χώρου αυτού.

Η αύξηση της συμμετοχής συνεπέφερε και την αμήχανη αντίδραση πολλών άλλων φορέων εξουσίας ή άσκησης πολιτικής. Τα συνδικάτα και τα πολιτικά κινήματα χρειάστηκαν αρκετά χρόνια για να βγουν από τα τείχη τους και να αντιληφθούν ότι η δυναμική των ΜΚΟ μπορεί να είναι μια πρόκληση για νέου τύπου δράση, αλλά και για συνεργασίες, όταν κάτι τέτοιο παρουσιάζει αμοιβαίο ενδιαφέρον. Το κράτος από τη μεριά του, παρουσιάζεται δυσκίνητο και αρνητικό όταν γίνεται αποδέκτης της δράσης των ΜΚΟ, αλλά δεν είναι καθόλου επιφυλακτικό όταν καθιστά την ανθρωπιστική δράση εργαλείο εξωτερικής πολιτικής. Ενδεικτική η πρόσφατη δήλωση του υφυπουργού Εξωτερικών πως «τα προγράμματα διεθνούς αναπτυξιακής συνεργασίας που υλοποιούνται από τις ΜΚΟ αποτελούν μέρος της διπλωματίας και ουσιαστικό εργαλείο της εξωτερικής πολιτικής». Δυστυχώς, η διοίκηση έχει επιλέξει την προνομιακή σχέση με τις ΜΚΟ υλοποίησης κρατικών προγραμμάτων.

Καθόλου τυχαία, αυτές οι ΜΚΟ αποκαλούνται «προτζεκτάδικα». Το φαινόμενο άλλωστε δεν είναι μόνο ελληνικό. Μόνο που εδώ, η ταχεία ανάπτυξή τους έφερε πολύ γρήγορα στην επιφάνεια τις αδυναμίες αυτού του τύπου οργανώσεων: έλλειψη εθελοντικής βάσης και δημοκρατικού ελέγχου, εξάρτηση από θεσμικούς πόρους, αδιαφάνεια. Θα ήταν λάθος να θεωρηθούν απλώς εσωτερικά προβλήματα ορισμένων ΜΚΟ. Αυτό που διακυβεύεται, είναι η ίδια η κοινωνία των πολιτών. Εξάλλου, σε μια χώρα με λειψή παράδοση στον τομέα αυτό, οι λέξεις εύκολα χάνουν το νόημά τους. Αυτός λοιπόν ο ενδιάμεσος χώρος συμμετοχικής άσκησης πολιτικής μεταξύ κράτους και κεφαλαίου δε μπορεί να δομείται και να αναπτύσσεται με λογική και κανόνες εργολαβικών γραφείων. Στο κάτω κάτω, αν το κράτος θέλει να ασκήσει κοινωνική πολιτική με αναθέσεις προγραμμάτων, ας το κάνει ανοιχτά. Προς τι το πρόθεμα «Μη Κυβερνητικός» για τους εταίρους του;

Όσο τα πολιτικά κόμματα γενναιόδωρα τονίζουν τη σημασία των ΜΚΟ, εμείς δεν εγκαταλείπουμε την καχυποψία μας. Θα ήταν αφέλεια να πιστέψουμε ότι οι κρατικοδίαιτες οργανώσεις θα γίνουν φορείς ανανέωσης της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας. Κι αν η ελληνική κοινωνία θέλει να γίνει κοινωνία πολιτών, μόνο μέσα από πραγματική συμμετοχή σε κινήσεις ζωντανές και ανεξάρτητες θα το καταφέρει. Με ρήξεις. Όχι με αναθέσεις.

Δημοσιεύτηκε στα ΝΕΑ

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s