Σχολική Ιστορία και εθνική υπερηφάνεια

«Είμαστε ως λαός περήφανοι για την Ιστορία μας και έχουμε κάθε λόγο να είμαστε περήφανοι. Το μάθημα της Ιστορίας ήταν, είναι και θα είναι ένα κεντρικό, ουσιαστικό αντικείμενο στην εκπαίδευση των Ελλήνων μαθητών». Ο Υφυπουργός Παιδείας κ. Πανάρετος έθεσε τέλος στην αναστάτωση που προκάλεσε η πληροφορία ότι μια επιτροπή εργασίας του υπουργείου συζήτησε το ενδεχόμενο μετατροπής της Ιστορίας σε μάθημα επιλογής στο Γενικό Λύκειο.

Η δήλωσή του αναδεικνύει βέβαια μια δυσάρεστη πραγματικότητα. Καλές οι επιτροπές ειδικών, τα Παιδαγωγικά Ινστιτούτα και οι εθνικοί διάλογοι για την παιδεία. Όταν όμως έρθουν οι πιέσεις από εξωεκπαιδευτικά κέντρα, οι αντιδράσεις της εκκλησίας, η στοχοποίηση μέσω του διαδικτύου, ο φόβος του πολιτικού κόστους, τότε ο εκσυγχρονιστικός οίστρος πέφτει: «Υπάρχουν σκέψεις και προτάσεις από επιτροπές, για το πώς μπορεί να λειτουργήσει καλύτερα το Λύκειο. Όμως υπάρχουν και πράγματα που πηγαίνουν πέρα από το τεχνοκρατικό μέρος. Και ένα τέτοιο είναι το μάθημα της Ιστορίας». Σαφέστατος ο κ. Υφυπουργός. Ορισμένα μόνο πράγματα είναι για τους ειδικούς και τους τεχνοκράτες. Τα υπόλοιπα τα λύνουμε με τον πατροπαράδοτο τρόπο.

Πέρα από το διαδικαστικό μέρος, υπάρχει και η ουσία. Εμείς έχουμε κάθε λόγο να είμαστε υπερήφανοι για την Ιστορία μας, πιστοποιεί ο κ. Πανάρετος. Αυτό συνεκδοχικά μας διαχωρίζει από άλλους λαούς που, σύμφωνα με την ίδια λογική, δεν είναι υπερήφανοι ή μπορεί ακόμα και να ντρέπονται για τη δική τους Ιστορία. Η διδασκαλία λοιπόν της Ιστορίας συναρτάται με τον βαθμό υπερηφάνειας που προκαλεί στον κάθε λαό. Όσο πιο πολλά τα ρίγη υπερηφάνειας, τόσο πιο πολλές οι ώρες διδασκαλίας.

Τα υπόλοιπα περιττεύουν: η επαφή με την ιστορική επιστήμη, η ανάπτυξη ιστορικής σκέψης και συνείδησης, η κατανόηση γεγονότων μέσα από την εξέταση αιτίων και αποτελεσμάτων, η κατανόηση της συμπεριφοράς των ανθρώπων, η διαμόρφωση αξιών και στάσεων που οδηγούν στην εκδήλωση υπεύθυνης συμπεριφοράς (δεν είναι δικά μας, από το αναλυτικό πρόγραμμα σπουδών τα αντιγράφουμε). Δεν είναι για τους λόγους αυτούς που διδάσκεται (και πρέπει να διδάσκεται) η Ιστορία ως βασικό γνωστικό αντικείμενο στο Λύκειο. Όχι. Πρέπει να διδάσκεται για να είμαστε ακόμα πιο υπερήφανοι. Ιστορία είναι μόνο η εθνική Ιστορία, λέει με άλλα λόγια ο κ. Υφυπουργός. Αδίκως, υποθέτουμε, διδάσκεται η Ιστορία άλλων λαών και άλλων πολιτισμών (εκείνη η ελάχιστη που διδάσκεται). Αφού δεν μας κάνει υπερήφανους, ποιος ο σκοπός;

Έχουμε άλλο ένα επεισόδιο στον «πόλεμο της σχολικής Ιστορίας». Και πάλι επιχειρείται να εξοβελιστεί οποιαδήποτε «αποκλίνουσα» άποψη ως προς το γνωστικό αντικείμενο του μαθήματος και τη θέση του στη σύγχρονη εκπαίδευση. Το πρόβλημα είναι ότι κλείνουν με νόημα το μάτι στους «εθνικώς ανησυχούντες» οι υφυπουργοί με τις δηλώσεις τους και οι υπουργοί με την εύγλωττη σιωπή τους. Το πρόβλημα είναι ότι σε αυτόν τον «πόλεμο της σχολικής Ιστορίας» η πολιτική ηγεσία εμφανίζεται έμφοβη. Οδυνηρό άλλωστε το μάθημα που έλαβε η κ. Γιαννάκου, όταν τόλμησε να πει το αδιανόητο: «Την Ιστορία δεν τη γράφει ο λαός όπως νομίζει, αλλά οι επιστήμονες». Παρόμοιο μάλλον μάθημα έλαβε και η παραιτηθείσα κ. Δραγώνα.

Υπό τις συνθήκες αυτές, συνήθως επιλέγεται η σώφρων τακτική, γνωστή ως «τακτική Ευθυμίου–Στυλιανίδη»: αποσύρουμε με μια δήλωσή μας και έξω από κάθε προβλεπόμενη διαδικασία το αμφιλεγόμενο βιβλίο, αποφεύγουμε το πολιτικό κόστος. Θα προτείναμε ένα ακόμα βήμα: στο πλαίσιο του νέου λυκείου, μπορεί ο κ. Υφυπουργός να αντικαταστήσει τη βαθμολογική βάση του 10 (εκείνη που κατάργησε με δήλωσή του στα ΜΜΕ και πάλι) με έναν νέο βαθμό, τον βαθμό ιστορικής υπερηφάνειας.

Advertisements

2 thoughts on “Σχολική Ιστορία και εθνική υπερηφάνεια

  1. Αξιότιμε κ. Παπαϊωάννου,

    έπεσα εντελώς συμπτωματικά πάνω στο blog σας, το οποίο ομολογώ ότι δε γνώριζα. Διάβασα με ενδιαφέρον το άρθρο σας και ένιωσα μία μικρή εσωτερική δικαίωση, διότι έχω -εις μάτην ομολογουμένως- προσπαθήσει ουκ ολίγες φορές να κάνω αυτήν ακριβώς τη συζήτηση, τόσο με μερικούς συναδέλφους μου όσο και με αρκετούς φίλους. Το αποτέλεσμα δυστυχώς είναι η αναπαραγωγή μίας μυθοπλασίας γύρω από την «ένδοξη» ελληνική ιστορία.

    Έχοντας τρέλα με την ιστορία, την οποία όταν αποφάσισα να… γίνω σοφός μετέτρεψα σε μελέτη, είχα την τύχη να σπουδάσω σε ένα από τα λίγα πανεπιστήμια που φροντίζουν για αυτό που το Υπουργείο Παιδείας αποκαλεί «κατανόηση γεγονότων μέσα από την εξέταση αιτίων και αποτελεσμάτων, κατανόηση της συμπεριφοράς των ανθρώπων, διαμόρφωση αξιών και στάσεων που οδηγούν στην εκδήλωση υπεύθυνης συμπεριφοράς».

    Το πρόβλημα της εθνοκεντρικά – σε σημείο παραποίησης – στρατευμένης παιδείας, το οποίο επικεντρώνεται κυρίως στο μάθημα της Ιστορίας του Λυκείου, διαιωνίζεται χωρίς να αναγνωρίζεται καν ως πρόβλημα. Η εκάστοτε πολιτική ηγεσία του αρμόδιου υπουργείου, κρατώντας από το χέρι τους κοσμικούς ρασοφόρους μας, φροντίζουν ώστε ποτέ να μην γίνεται μία αντικειμενική προσέγγιση της ελληνικής ιστορίας, δημιουργώντας αποδιοπομπαίους τράγους, δαιμονοποιώντας τον ¨άλλον» και βγάζοντας λάδι πάντα τον ΥΠΕΡΗΦΑΝΟ ΕΛΛΗΝΑ και τη σωτήρια ελληνική εκκλησία. Καταφέρνουν με αυτόν τον τρόπο να αναιρέσουν την όποια προσπάθεια υποτίθεται ότι προσπαθούν να κάνουν για την υπερπήδηση προβλημάτων όπως π.χ το Ελληνοτουρκικό, το οποίο μόνο μέσα από την παιδεία και σε βάθος χρόνου μπορεί να αντιμετωπιστεί.

    Λυπάμαι που το λέω κ. Παπαϊωάννου αλλά δεν τους ενδιαφέρει τίποτε άλλο, παρά μόνο η κομποστοποίηση και παραποίηση της γνώσης προς ίδιον όφελος…

    Είναι πραγματικά απορίας άξιο σε ποιό σημείο πρέπει να φτάσει η ελληνική κοινωνία και μέχρι που μπορούν να δικαιολογούνται εθνικές προπαγάνδες που παραπέμπουν σε άλλες εποχές και καθεστώτα και κινδυνεύουν να αγγίξουν – λυπάμαι που θα το πω – τα όρια του γκεμπελισμού.

    Με εκτίμηση
    Νίκος Ανδριόπουλος
    nickandr_@windowslive.com

    Υ.Γ 1) Αναρωτιέμαι αν η κ. Δραγώνα αναγκάστηκε να παραιτηθεί, τι θα ανάγκαζαν την κ. Σκοπετέα να κάνει αν το βιβλίο της «Το πρότυπο Βασίλειο» έφτανε στις σχολικές αίθουσες…
    Υ.Γ 2) Λογικά δεν θα με θυμάστε…εκτός από όλα τα άλλα έχω διατελέσει και μαθητής σας..πολλούς φιλικούς χαιρετισμούς λοιπόν!

    1. Ευχαριστώ για το σχόλιο και τις σκέψεις. Το να πω ότι συμφωνώ μέχρι κεραίας είναι αυτονόητο. Το δεύτερο υστερόγραφο είναι πολύ ευχάριστη έκπληξη και οι σκέψεις που προηγούνται μπορώ να πω ότι μου πρόσφεραν και κάποια περηφάνεια (ευνόητη). Χαιρετώ από καρδίας

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s